Toneelscripts

"Twee Monologen" van Patrick Bernauw

2011-05-26T11:33:00.002+02:00

In de Rare Boekjes-reeks van de Stichting Fantastische Vertellingen verscheen zopas het werk Twee monologen van Patrick Bernauw.

De Stichting Fantastische Vertellingen, opgericht in 1979, publiceert fantastische literatuur en kunst op diverse media zonder winstoogmerk, met het oogmerk oorspronkelijk Nederlandstalige auteurs en kunstenaars een onafhankelijke springplank te bieden.

Mededeling van de Stichting:

Patrick Bernauw (1962) is een Vlaams auteur en een goede bekende voor de Stichting Fantastische Vertellingen, met een samenwerkingsverband dat reeds vanaf het allereerste begin, rond 1979, gestalte kreeg.

Inmiddels is Patrick een bekend en gerenommeerd auteur, met tientallen boeken, scenario’s, hoorspelen en nog veel meer op zijn conto. Daarom is het een groot genoegen deze Twee monologen op bescheiden wijze bij de stichting te publiceren.

Het mooiste meisje van Egypte behandelt schuld en boete, zakendoen versus ethiek, geweten en verlossing. De gekwelde ziel, die zich realiseert dat een misstap zich niet zomaar laat wegpoetsen of vergeten. Daarnaast een ziel uit het verleden, die zich daarenboven ook doet gelden.

De tweede monoloog, De naam is Hanussen, Erik Jan, begint als een detective. Al snel ontpopt het zich als een oorlogshistorie rondom een artiest, een goochelaar van Joodse komaf, die de verkeerde vrienden koos.

Onze Vlaamse Primitief heeft zich met dit werk opnieuw een woordengoochelaar en stemmingsmaker betoond.

U kunt het boekje hier bestellen voor de prijs van EUR6,50 (excl. verzendkosten).

Twee monologen, door Patrick Bernauw; uitg. Stichting Fantastische Vertellingen, Nieuw Vennep; juni 2011; 57 blz.; 1e druk; ISBN 978-90-78499-00-8; omslagillustratie Inge Heit & Bauke Muntz.

Klik hier voor de interactieve theatrale happening De Peer van De Saedeleer!

2008-03-19T12:18:00.001+01:00

Webwinkels

2008-02-10T21:29:00.003+01:00

BIJ DE FLAPUITEN, dolle religieuze komedie van Dirk Dobbeleers

2006-07-08T17:38:00.000+02:00

OPVOERINGSVOORWAARDEN:

Wie dit stuk wenst op te voeren, dient over de geschreven toestemming te beschikken van auteur Dirk Dobbeleers, verkrijgbaar via het contactformulier, en vervolgens te voldoen aan de gebruikelijke Sabam opvoeringsrechten. Wenst u eerst de volgende drie bedrijven nog te lezen, dan kunnen deze u gratis en via de mail toegestuurd worden (eenvoudig verzoek via het contactformulier volstaat).

PERSONAGES
De leeftijden zijn niet zo belangrijk. Paters kunnen alle leeftijden hebben. De jood moet, historisch gezien, een jaar of 80 zijn. Als je hem typisch joods kleedt, dan zal hij automatisch oud genoeg ogen.
Bezetting: 8 mannen - 3 vrouwen - 1 stem
Omdat dubbelrollen mogelijk zijn, is dit de minimumbezetting:
7 mannen - 2 vrouwen - 1 stem
Bovendien kan de choreograaf ook door een vrouw gespeeld worden zodat 6 mannen volstaan.

VADER ABT: Hij voelt zich wat beter dan de andere Flapuiten. Hij probeert de orde en tucht te bewaren, maar uiteindelijk doen de andere paters hun eigen zin.
PATER SPEKVET: Pater Spekvet maakt bier en kaas. Hij proeft overdreven veel van zijn brouwsels. De andere paters houden er niet van. Indien mogelijk is hij niet van de magerste. Hij loopt vaak met een glas bier rond.
PERE SOURIRE: Hij glimacht altijd. Hij is oud en een beetje seniel. Père Sourire spreekt steeds bijbelse taal. Hij is echter niet zo gek als hij zich voordoet.
PATER BRICO: Hij verricht de klusjes. Veel brengt hij daar niet van terecht. Tijdens dode momenten maakt pater Brico kruisbeelden. Hij klopt daarbij vaak op zijn vingers.
PATER PORTIER: Hij opent de deur. Pater Portier bedient ook “de knopjes” zodat we te pas en te onpas bombardementen en klokkengelui horen.
ABRAHAM ISAAK: De Flapuiten hebben deze jood wijsgemaakt dat de Tweede Wereldoorlog nog steeds bezig is. Wanneer Abraham Isaak erachter komt dat ze hem meer dan 50 jaar bedrogen hebben, eist hij een schadevergoeding.
Hij kan een aantal joodse termen gebruiken. Bijvoorbeeld : tuig van de richel, koosjer, sjaloom, oi wee, geteisem.
CHRIS VERMANT: Zij verricht als verpleegster het DNA-onderzoek in het klooster. Een manvrouw die de paters niet spaart. Ze is aan de drank (en kan daar niet tegen). Haar man, André Van Loon, wil Flapuit worden.
WILLEKE: Dit meisje van plezier “bedient” alle paters. Ze wordt zwanger van… Ja, van wie eigenlijk? Om een schandaal te voorkomen eist ze een job in het klooster.
MAURICE CESAR: Hij maakt samen met de Flapuiten een filmpje om het kloosterleven te promoten. Deze choreograaf steekt niet onder stoelen of banken dat hij voor de mannen is.
MARCO BASSO: Hij is eigenlijk een zij en heet Maria Madonna. Marco Basso heeft zich vermomd omdat ze een (Duitse) bank overvallen heeft. Maria Madonna wil onderduiken bij de Flapuiten en daarom stelt ze zich als een nieuwe roeping voor. Ze kan met een Italiaans accent spreken.
ANDRE VAN LOON: Een sullig type. Hij wordt mishandeld door zijn vrouw, Chris Vermant. Daarom vlucht André naar het klooster waar hij zich uitgeeft voor een nieuwe roeping.
GOD: Hij kijkt toe en ziet dat het soms goed is.

DECOR
Het decor stelt een bidkapel bij de paters Flapuiten voor. Er staan een biechtstoel, voorzien van gordijntjes, een altaar en een bidbank. Het moet niet allemaal zo mooi ogen, want Brico heeft die dingen gemaakt en zo handig is hij niet. De aankleding van de kapel gebeurt naar ieders godvrucht en vermogen. Suggesties zijn: schilderijen, doeken, kruis- en heiligenbeelden.

TIJD
Het stuk speelt zich in de winter tijdens de vasten af.
Eerste bedrijf: Omstreeks het middagmaal
Tweede bedrijf: Een week later
Derde bedrijf: Nog een tijdje later
Vierde bedrijf: Weer enkele dagen later (een week na het tweede bedrijf)

EERSTE BEDRIJF:
(We horen de holle stem van God.)
GOD: In het jaar 713 na de geboorte van mijn enige zoon, die zo stom was om aan een kruis te gaan hangen, werd in het West-Vlaamse dorpje Poepertinge Bernardus Flapuit geboren. Het was een vroom jongetje dat nooit iemand kwaad deed en door zijn vriendjes dus volop afgelapt werd. Toen hij twintig jaar was, kwam de heilige geest over hem. Enfin, dat dacht hij toch... Eigenlijk liet een van de heiligen hierboven een windje en Bernardus Flapuit dacht hij geroepen werd. Hij stichtte in het West-Vlaamse Poepertinge een nieuwe kloosterorde: de Flapuiten. De paters Flapuiten leefden daar volgens strenge en vrome principes. Die klinken nu ouderwets en zelfs een beetje belachelijk. Zijn huidige volgelingen hebben gelukkig voldoende verstand om soepel met deze regels om te springen. Hoe soepeler ze ermee omspringen, hoe trotser ik op mijn schepping ben. Zet jullie schrap, want ik laat hen nu op jullie los.
(Vader abt komt uit de biechtstoel. De andere paters lezen in hun gebedenboek. Abraham Isaak wandelt rond en leest in het Oude Testament.)
ABT: De volgende...
(De paters doen een aftelrijmpje.)
SPEKVET: Ikke dikke pater,
viel in het water
viel op zijn gat,
klets, kletsnat.
’t Is gedaan
(tot père Sourire) en jij bent eraan.
BRICO: Père Sourire is verloren. Hij moet bij vader abt gaan biechten.
SOURIRE: Ik heb niet gezondigd, vader abt. (Hij glimlacht breed.)
ABT: Ge weet wat Onze-Lieve-Heer zei: “Wie van u zonder zonden is, werpe de eerste steen.” (Vader abt keert zich om en gaat naar de biechtstoel, gevold door père Sourire.. De andere paters gooien hun gebedenboek in de richting van vader abt.)
BRICO: Weg met de gebedenboeken, leve de boek kaarten.
(Pater Portier haalt de kaarten boven. Pater Spekvet neemt een pintje dat daar ergens in de buurt staat.)
SPEKVET: Wat spelen we?
PORTIER: Vraag liever: “Wat mogen we nog spelen van vader abt?”
BRICO: Ge hebt groot gelijk, pater Portier.
PORTIER: Strippoker is verboden.
SPEKVET: Wippen mag niet meer.
PORTIER: Wat denken jullie van hartenjagen?
SPEKVET: Goed idee, pater Portier.
PORTIER: We hebben wel een man tekort, pater Spekvet.
SPEKVET: De jood moet maar meedoen.
BRICO: Mag Abraham Isaak dat wel van zijn geloof?
PORTIER: Dat kan me niet schelen. Ik wil kaarten.
BRICO: Komaan, Isaak. Ge kunt misschien iets winnen.
PORTIER: Wie deelt er?
SPEKVET: We laten het lot beslissen. (Er volgt een nieuw aftelrijmpje.)
Onder ’t water lag ne pater,
Met zijn tenen boven water.
Hoeveel tenen had die pater?
Eén, twee, drie, vier, vijf, zes, zeven, acht, negen, tien.
Pater Brico is gezien.
PORTIER: Vooruit, pater Brico, delen.
SPEKVET: Maar niet vals spelen, he.
PORTIER: Amai zeg, ik heb slechte kaarten.
SPEKVET: En ikke dan, ik heb een heel schone serie en dan ineens een blote dame.
BRICO: Waar?
PORTIER: Laat zien...
ABRAHAM: Als ik nu aan één ding een hekel heb, dan is het aan mensen die babbelen tijdens het kaarten.
BRICO: Slechte kaarten gekregen, Abraham.
SPEKVET: Schrik dat ge gaat moeten betalen, gierige jood.
PORTIER: Slechter dan mijn kaarten kunnen die van jou niet zijn.
SOURIRE: (Luid, vanuit de biechtstoel) In de naam van de vader, de zoon en de geilige geest.
ABRAHAM: Verdomme, père Sourire is al klaar... (Bij de vloek maken alle paters een kruisteken.)
SOURIRE: (Hij verlaat de biechtstoel en richt zich tot de andere Flapuiten.) Bekeer jullie, want het rijk Gods is nabij.
ABT: Pater Brico, gij zijt de volgende.
BRICO: Nu heb ik juist goede… (Pater Portier doet teken dat hij moet zwijgen. Père Sourire gaat naar de bank.)
SPEKVET: Niet moeilijk, ge hebt zelf gedeeld.
ABT: Jullie zitten toch niet te kaarten. (Pater Brico steekt zijn kaarten vlug in zijn gebedenboek. Hij geeft een teken aan pater Portier. Die sluipt ongemerkt naar het altaar.)
SPEKVET: Nee, vader abt...
ABT: Ik hoorde nochtans het woord delen.
SPEKVET: We hadden het over de actie “Broederlijk delen”.
ABT: Dat betekent dat de vasten eraan komt, pater Spekvet, denk daar maar eens aan.
(Pater Portier drukt aan het altaar op een knopje. We horen een explosie en bombardementen. Vader abt en pater Brico verlaten de biechtstoel.)
ABRAHAM: Verdomme, die Tweede Wereldoorlog blijft maar duren. (Na de vloek maken de paters weer een kruisteken.) De Duitsers bombarderen Poepertinge nu al meer dan 50 jaar aan een stuk.
PORTIER: Sta het hier niet uit te leggen, vlucht naar de kelder.
(Abraham af)
ABT: Confraters Flapuiten, terwijl de jood in de kelder zit, gaan wij het middagmaal nuttigen. Dan hebben we een mond minder te voeden. (Pater Spekvet wrijft in zijn handen.)
PORTIER: Wat schaft de pot?
SPEKVET: Overheerlijke boterhammen met eigen gemaakte Flapuitenkaas.
PORTIER: Alweer kaas?
SOURIRE: Mijn God, mijn God, waarom hebt gij mij verlaten?
ABT: Ge weet het, pater Portier, eigen producten eerst.
BRICO: Moet ik dan niet biechten?
ABT: Straks, pater Brico, nu schrijden we naar de dis.
(De paters verlaten met gevouwen handen de scène, ze worden eventueel begeleid met religieuze muziek. Pater portier en Spekvet lopen achteraan.)
SPEKVET: (Tot pater Portier) Jij hebt alleen maar op dat knopje gedrukt omdat je slechte kaarten had.
PORTIER: Ik zal het volgende keer zeker biechten.
(De scène is even leeg. Dan komt Willeke op.)
WILLEKE: Flapjes, waar zijn jullie? (Na een blik op haar horloge) Ze zullen gaan eten zijn. Dan zal ik me eens klaarmaken voor hun pousse-café. (Ze doet haar winterjas, een dikke trui en enkele andere kledingstukken naar keuze uit. Na deze “striptease” komt ze er behoorlijk sexy voor.) Voor het geld doe ik het niet. Ik doe het voor later. Ik hoop in dit klooster mijn hemel op aarde te verdienen.
(Pater Portier op. Willeke leunt uitdagend tegen de biechtstoel.)
PORTIER: Ben ik mijn gebedenboek toch niet vergeten, zeker. En het is juist mijn beurt om voor te bidden.
WILLEKE: Dag, pater Portier.
PORTIER: (Blij verrast) Dag, Willeke. Wat een verrassing!
WILLEKE: Toch geen onaangename?
PORTIER: Nee, zeker niet…
WILLEKE: Het is de wil van de goede vader dat wij hier samen zijn. (Ze knoopt de koord die als gordel dienst doet, los.)
PORTIER: En Gods wil is wet.
WILLEKE: Aarzel dan niet, mijn zoon, de verlossing is nabij. (Ze sleurt hem met de koord die als gordel dient de biechtstoel in. De gordijntjes worden gesloten. We horen pretgeluidjes en zien de gordijntjes bewegen om actie te suggereren.) Ziezo, pater Portier, je kan er weer voor een week tegen.
PORTIER: Ge kunt niet geloven hoe hemels ik het vind dat jij hier elke week speciaal en alleen voor mij op bezoek komt.
WILLEKE: Neem het maar van mij aan... Je komt meer aan je trekken dan de meeste getrouwde mannen.
PORTIER: Nu moet ik snel naar de refter. De andere paters wachten op mij.
WILLEKE: Je vergeet je gebedenboek. (Ze geeft het hem.)
PORTIER: Bedankt…
WILLEKE: Jij vergeet je hoofd nog eens. (Als pater Portier een kruisbeeld passeert, maakt hij snel een kruisteken.) Dat is het voordeel van paters. Het is in een wip gebeurd. Er zijn trouwens niet veel Flapuiten, want nieuwe roepingen komen in deze tijd bijna niet meer voor. Als veel jonge gasten zouden weten hoe het er hier aan toegaat, het aantal Flapuiten nam zeker toe.
(Spekvet op. Eerst kijkt hij beteuterd. Als hij Willeke ziet, klaart zijn gezicht op.)
WILLEKE: Is het geen etenstijd, pater Spekvet?
SPEKVET: Ik heb straf gekregen van vader abt.
WILLEKE: Waarom?
SPEKVET: Ik had hardop geboerd aan tafel.
WILLEKE: Is dat alles? In sommige landen moet je zelfs boeren aan tafel. Dat is een teken dat het smaakt.
SPEKVET: In die landen zou ik me thuis voelen.
WILLEKE: Welke straf heb je gekregen?
SPEKVET: Dat heeft vader abt niet gezegd. Hij zei alleen dat ik naar de bidkapel moest gaan.
WILLEKE: Zal ik je straffen?
SPEKVET: Graag...
WILLEKE: Kom maar eens hier, grote deugniet.
(Ze sleurt hem met het koord dat als gordel dient de biechtstoel in. Hetzelfde tafereel met de nodige geluiden en het gewapper van de gordijntjes.)
SPEKVET: Eigenlijk staat er een fout in de bijbel. Er zijn geen acht zaligheden maar negen.
WILLEKE: Wat ga je zeggen als vader abt vraagt welke penitentie je gedaan hebt?
SPEKVET: SM!
WILLEKE: SM?
SPEKVET: Ja, spirituele Mariaverering.
WILLEKE: Ik dacht eerder aan snelle monnik.
SPEKVET: Die snelle monnik zal zich eens haasten, dan is hij nog net op tijd voor het dessert.
WILLEKE: Zolang je maar weet dat ik de hoofdschotel ben.
SPEKVET: Na het eten zal ik een bol kaas en een bak trappist brengen.
WILLEKE: Je hoeft niet speciaal terug te komen, pater Spekvet. Zet het maar aan de deur van de kapel, dan vind ik het wel.
SPEKVET: (Net voor de hij scène verlaat...) Ge kunt niet geloven hoe hemels ik het vind dat jij hier elke week speciaal en alleen voor mij op bezoek komt. (Af. Als hij het kruisbeeld passeert, dan maakt hij een kruisteken.)
WILLEKE: (Tot het publiek) Ja, helemaal gratis werk ik nu ook weer niet. Dat doet niemand. Ik laat me voor mijn diensten in natura in natura betalen, met kaas en bier. (We horen gehoest of een ander geluid.) Ik kan me maar beter verstoppen, want na het eten komt vader abt altijd bidden en ik weet niet hoe hij op mijn aanwezigheid zou reageren. (Ze verstopt zich in de biechtstoel.).
(De scène is even leeg, dan komt Brico op met een werkkoffer en een cassetterecorder. Hij installeert zich in de buurt van de biechtstoel.)
BRICO: Hier zit ik tenminste gerust. Laat die oude seniele père Sourire en die domme jood de afwas maar doen. (Hij zet de cassetterecorder op. We horen het geluid van een hamer.) Ziezo… Nu iedereen denkt dat ik zwaar aan het werk ben, dan kan ik van een hemelse rust genieten.
(Willeke sluipt naar Brico. Ze houdt haar handen voor zijn ogen.)
WILLEKE: Rara, wie ben ik?
BRICO: Een goddelijke verschijning...
WILLEKE: Juist...
BRICO: Dat kan alleen Willeke zijn.
WILLEKE: Je slaat de nagel op de kop. (Ze zet de cassette af.)
BRICO: Ben je hier al lang?
WILLEKE: Toch al even...
BRICO: Het spijt me dat ik je zolang heb laten wachten.
WILLEKE: Jij hebt mij alleszins langer laten wachten dan ik jou laat wachten. (Ze sleurt hem met het koord dat als gordel dienst doet naar de biechtstoel. Weer geluiden en gewapper van gordijntjes. Pater Brico komt als eerste naar buiten.)
BRICO: Nu ben ik pas aan een hemelse rust toe.
WILLEKE: Denk eraan, pater Brico, rust roest.
BRICO: Zonder jouw wekelijkse bezoekjes zou ik hier al lang vastgeroest zijn.
WILLEKE: Ik kijk er ook altijd naar uit.
BRICO: De andere Flapuiten moesten het eens weten dat hier elke week speciaal voor mij een leuk meisje op bezoek komt.
WILLEKE: De andere Flapuiten… euh… die ken ik zo niet.
BRICO: Hou dat maar zo... (Hij haalt iets uit zijn werkbak. Het geschenkje, een kruisbeeld, is ingepakt.) Hier, dit heb ik speciaal voor jou gemaakt.
WILLEKE: Een cadeautje, speciaal voor mij?
BRICO: Je hebt het verdiend.
WILLEKE: Ik denk dat het een halssnoer is. (Brico knikt nee.) Een gouden ring? (Brico knikt weer nee.) Oorbellen? (Brico kijkt een beetje sip.) Een kruisbeeld… Het is heel mooi. Bedankt!
BRICO: Je vindt het niet mooi.
WILLEKE: Toch wel, ik ben een beetje te verrast om veel te zeggen.
BRICO: Je had liever iets anders, iets van meer waarde.
WILLEKE: Maar dit heeft veel waarde, een symbolische waarde.
BRICO: Ik wist niet dat jij zo gelovig was.
WILLEKE: Dat ben ik ook niet, maar telkens als ik aan dit kruis denk, zal ik… euh… aan jouw kruis denken.
BRICO: Echt waar?
WILLEKE: Echt waar!
BRICO: Je doet me blozen.
WILLEKE: Ik zal je nog wat meer doen blozen. (Ze geeft hem een zoen op zijn voorhoofd.)
BRICO: Spijtig, maar ik moet nu gaan. De andere paters zullen zich afvragen waar ik blijf. (Hij neemt zijn cassetterecorder en werkkoffer.)
WILLEKE: (Als Brico de scène wil verlaten) Ik vind het echt heel mooi.
BRICO: Je bent klusjespater of je bent het niet. (Af. Bij het passeren van het kruisbeeld maakt hij een kruisteken.)
WILLEKE: Weinig mensen kunnen zeggen dat ze zoveel in een biechtstoel zitten als ik. Ik zal zeker een rein zieltje hebben. Nu is het nog wachten op de laatste klant. Père Sourire is volgens mij niet zo zot als hij zich voordoet. Geen woorden maar daden, is zijn motto. (Père Sourire op) Daar heb je hem.
SOURIRE: Wees gegroet, Willeke, vol van genade.
WILLEKE: Dag, père Sourire, hoe gaat het?
SOURIRE: Gezegend zijt gij boven alle vrouwen. (Hij neemt Willeke bij de arm en brengt haar zo naar de biechtstoel.)
WILLEKE: Heer, ik ben niet waardig dat gij tot mij komt...
SOURIRE: Maar zwijg en verlos mij. (Ze verdwijnen in de biechtstoel. Net voor père Sourire de gordijntjes dicht doet, zegt hij nog...) Ontferm u over mij, arme zondaar.
(Heel even pretgeluiden en gewapper van gordijntjes)
SOURIRE: (Hij verlaat de biechtstoel als eerste.) Bid dat mijn offerande aanvaard mag worden door God de Almachtige Vader.
WILLEKE: Oud ja, zot misschien maar zeker niet versleten.
SOURIRE: (Hij geeft haar nog een kus op haar hand.) Voorwaar, voorwaar, heden was ik met u in het paradijs. (Af. Bij het passeren van het kruisbeeld steekt père Sourire zijn tong uit.)
WILLEKE: Ziezo, mijn wekelijks bezoekje aan de Flapuiten zit erop. Ik hoop dat pater Spekvet mijn kaas en bier klaargezet heeft. Anders hou ik aan dit bezoekje alleen een kruisbeeld over... en een rein zieltje. (Ze wil de scène verlaten. Abraham Isaak op)
ABRAHAM: Dag, juffrouw. Gaat u hier weg?
WILLEKE: Ja...
ABRAHAM: Dan hebt u meer geluk dan ik.
WILLEKE: (Tot Abraham) Wie bent u? Een nieuwe Flapuit?
ABRAHAM: Zie ik er zo dom uit?
WILLEKE: Om eerlijk te zijn... nog dommer.
ABRAHAM: Wat komt u hier doen?
WILLEKE: Ik... euh.. ik zorg voor... euh... de bevrijding.
ABRAHAM: (Hij vliegt haar om de nek.) Echt waar... Eindelijk... na al die jaren... word ik bevrijd.
WILLEKE: De paters Flapuiten zijn vlugge jongens, maar deze hier breekt alle records.
(Abraham wil haar uit dankbaarheid kussen. Willeke vindt hem iets te ontstuimig en slaat op de vlucht. Ze zoekt dekking achter het altaar.) Bij hem lijkt het me langer dan een week geleden. Neem me niet kwalijk, maar met een nieuwe klant wil ik altijd eerst even kennismaken voor ik eraan begin.
(Ze drukt per toeval op het knopje. We horen weer een explosie en bombardementen.)
ABRAHAM: Hier klopt iets niet. Jij zei daarnet dat je me kwam bevrijden, maar ik hoor dat de Duitsers Poepertinge nog steeds bombarderen.
WILLEKE: Duitsers? Bombarderen?
ABRAHAM: Natuurlijk... Ik durf mij al meer dan 50 jaar niet meer in het openbaar vertonen, want Hitler en zijn clubje heeft het niet voor joden. Dat weet ge toch?
WILLEKE: Ja, en ik weet ook dat Hilter al bijna 60 jaar dood is.
ABRAHAM: Wat zegt gij daar?
WILLEKE: De Tweede Wereldoorlog is al meer dan 50 jaar afgelopen.
ABRAHAM: Die vuil flapdrollen...
WILLEKE: De laatste oud-strijders zijn nu krasse tachtigers die met hun achterkleinkinderen op schoot zitten.
ABRAHAM: Jaren aan een stuk hebben die oplichters mij laten betalen voor hun vieze kost en primitieve inwoon.
WILLEKE: Je ziet er niet alleen dommer dan de Flapuiten uit. Je bent ook dommer.
ABRAHAM: Hier gaan ze niet goed van zijn. (Hij drukt nu zelf op het knopje. We horen nogmaals de explosie en de bombardementen.) Nu gaat er hier pas een bom ontploffen.
WILLEKE: Een sexbom?
ABRAHAM: Waar blijven die flapdrollen nu?
WILLEKE: Het wordt hier wat te gevaarlijk. Ik kom volgende week wel eens kijken hoe het in dit oorlogsgebied gesteld is. (Af)
ABRAHAM: Als hier volgende week nog een klooster is. Als ze het aan mij ligt, behoort de orde van de Flapuiten weldra tot de geschiedenis.
(Abraham drukt weer op het knopje. We horen nogmaals de explosie en de bombardementen. Vader abt, pater Portier, Spekvet, Brico en père Sourire op.)
ABT: Wat is dat hier allemaal?
ABRAHAM: Dat zou ik aan jullie moeten vragen.
PORTIER: Volgens mij heeft hij het ontdekt.
ABRAHAM: Ik heb inderdaad ontdekt dat de Tweede Wereldoorlog al meer dan 50 jaar afgelopen is. Wat hebt ge daarop te zeggen?
ABT: Niet veel.
BRICO: Ik zou zeggen, inpakken en wegwezen.
ABRAHAM: Vergeet het! Ik blijf hier.
PORTIER: Vindt gij het hier dan zo goed?
SPEKVET: Hij zal het eten lekker vinden.
ABRAHAM: Nee, maar ik wil het geld dat ik hier meer dan 50 jaar voor vieze kost en primitieve inwoon betaald heb terug. Met intrest...
ABT: Dat zal niet gaan. Al dat geld is op.
ABRAHAM: Zorg dan maar voor nieuw geld.
PORTIER: Hoe gaan we dat doen?
SOURIRE: Wie zoekt, zal vinden.
ABRAHAM: Dat is jullie probleem. Jullie hadden me maar niet moeten bedriegen.
ABT: En jij had maar zo dom niet moeten zijn om je te laten bedriegen. Wie gelooft er nu dat een oorlog meer dan 50 jaar kan duren?
ABRAHAM: Al eens over de 100-jarige oorlog gehoord? Hoe kon ik trouwens weten dat de oorlog voorbij was… Er komt hier nooit een krant in huis. En radio of televisie hebben jullie ook niet.
SOURIRE: Zalig zijn zij die geloven en niet zien.
ABT: Je hebt het ook nooit gevraagd.
ABRAHAM: Zouden jullie me de waarheid verteld hebben?
ABT: (Weinig overtuigend) Ja…
ABRAHAM: Vergeet het! Jullie zijn een stelletje leugenaars.
SOURIRE: Mijd de achterklap en het liegen.
ABRAHAM: De theorie kennen jullie wel, maar in de praktijk brengen jullie er niets van terecht.
ABT: Je moet het positief bekijken. Jij hebt de Flapuiten van de ondergang gered.
ABRAHAM: Dat is misschien nog de grootste ramp. Maar weten jullie wat ik ga doen? Ik stap naar een advocaat en zeg dat jullie mij hebben misleid.
SOURIRE: En leid ons niet in bekoring maar verlos ons van het kwade.
ABRAHAM: Ik zal mij inderdaad van het kwade verlossen... (Hij wil vader abt aanvallen.)
ABT: Volgens mij is het nu sabbat en dan mogen jullie geen arbeid verrichten. Laat staan iemand afranselen.
ABRAHAM: Ik ga hier niet te veel woorden aan vuil maken. Over precies een week kom ik terug. Dan krijg ik mijn geld of vertellen jullie mij wat jullie gaan doen om het me te kunnen teruggeven.
SPEKVET: Een week?
ABT: Dat is veel te kort.
ABRAHAM: (Hij wil weggaan.) Jullie geldzucht heeft ervoor gezorgd dat ik nooit kinderen of kleinkinderen zal hebben.
BRICO: Het is daar toch nog niet te laat voor.
ABRAHAM: Spot er nog wat mee… Een week en geen dag langer. (Af)
SOURIRE: Dat wordt geen goede week.
PORTIER: Over hoeveel geld gaat het eigenlijk?
ABT: Laat ons zeggen 55 jaar aan gemiddeld 20 000 BEF per maand. Dat maakt...
SPEKVET: Heel veel geld...
ABT: 13 200 000 frank.
BRICO: En dan moet de intrest er nog bij.
ABT: Twee percent van 13 200 000 frank, dat maakt...
PORTIER: Twee percent intrest, is dat niet wat weinig?
ABT: Joden zijn altijd al gierig geweest, dan moeten ze nu ook maar met weinig tevreden zijn.
PORTIER: Ik heb anders altijd gehoord dat joden met woekerintresten werken.
ABT: ... dat maakt 264 000 frank intrest. Afgerond moeten we Abraham Isaak dus
13 450 000 BEF betalen.
SPEKVET: Zoveel geld krijgen we op een week niet bijeen.
PORTIER: Zo’n som krijg je zelfs op 100 jaar niet bijeen.
BRICO: Niet zo pessimistisch, medebroeders. Ik heb een idee, we maken houten kruisbeelden en verkopen die aan 100 frank per stuk.
ABT: Dan moeten we 134 500 kruisbeelden verkopen en dat lukt ons nooit.
SPEKVET: De mensen kopen trouwens geen kruisbeelden meer.
BRICO: Dan maken we Madonnabeeldjes...
PORTIER: Dat lijkt me niet gemakkelijk.
BRICO: Laat mij maar doen. Ge weet dat ik nogal handig ben in die dingen.
ABT: Als jonge gasten de naam Madonna horen, dan denken ze allemaal aan die zedeloze zangeres.
SOURIRE: Leve Sodom en Gomora.
SPEKVET: Ik heb een beter idee. We verkopen mijn eigen gebrouwen bier en mijn zelfgemaakte kaas.
PORTIER: Dat gaat ons een fortuin aan doktersrekeningen kosten.
SPEKVET: Hoe?
PORTIER: Wie van jouw bier drinkt en van jouw kaas eet, wordt gegarandeerd ziek.
SPEKVET: Jullie worden daar toch niet ziek van.
PORTIER: Nee, wij zijn daar na al die jaren immuun voor geworden.
SPEKVET: Toen onze grote baas het water in wijn veranderde, zal dat ook maar Château Migraine geweest zijn.
ABT: Ik wacht nog altijd op het eerste bruikbare voorstel.
PORTIER: We fusioneren met een ander klooster.
SPEKVET: Liefst met een vrouwenklooster.
ABT: Vergeet het. Vrouwen zouden langzaam maar zeker de ondergang van onze kleine gemeenschap betekenen. Vrouwen zijn trouwens de ondergang van heel de gemeenschap.
PORTIER: Hoe staat het met de giften?
ABT: De laatste giften dateren van korts na de oorlog.
SPEKVET: Wat? Van na de Tweede Wereldoorlog?
ABT: Nee, van na de Eerste Wereldoorlog...
BRICO: Wat brengen de aflaten op?
ABT: Niets…
BRICO: Hoe niets?
ABT: In de Middeleeuwen kochten de mensen nog aflaten, maar tegenwoordig gelooft geen mens daar nog in.
BRICO: Leven wij dan niet meer in de Middeleeuwen?
SPEKVET: We hebben dringend nieuwe roepingen nodig.
ABT: Daar zit iets in. Een van onze regels zegt dat nieuwe roepingen al hun bezittingen aan de orde moeten afstaan.
PORTIER: We moeten dus proberen een stinkend rijkeluiskind te roepen.
BRICO: Hoe lok je een gezonde jonge kerel met alleen de geloftes van armoede en kuisheid achter de hand?
ABT: Denk eens aan alle voordelen die wij te bieden hebben...
SPEKVET: Welke voordelen zijn dat dan?
ABT: Wel... euh... werkzekerheid!
SPEKVET: Is dat een voordeel? Je wordt zo moe van al dat werken.
BRICO: Stel dat werkzekerheid een voordeel is. Noem dan nog eens een voordeel.
ABT: Wel... euh... er zijn er zoveel... Ja zeg, waarom zijn jullie dan bij de Flapuiten gegaan?
BRICO: Dat vraag ik me al lang af.
PORTIER: Als we nu eens aan een nieuwe look werken...
SPEKVET: Weer werken...
ABT: Er zit wel iets in, maar ik kan niet dadelijk een nieuwe look bedenken.
PORTIER: Ik ook niet.
BRICO: Ik ook niet.
SPEKVET: Ik eigenlijk ook niet.
PORTIER: Als we het zelf niet kunnen, dan huren we iemand in.
ABT: We moeten geld inzamelen, niet uitgeven.
PORTIER: Dat noemen ze investeren. Een klein visje uitgooien om een grote te vangen.
SOURIRE: De wonderbare visvangst...
ABT: Ik hoop het... En dan maar hopen dat de rijke roepingen in bosjes naar hier komen.
SPEKVET: De vraag is: “Waar vinden we iemand die ons kan helpen?”
BRICO: In de gouden gids. Laat dat maar aan een echte doe-het-zelver over.
PORTIER: Doe-het-zelvers zijn we allemaal.

EINDE EERSTE BEDRIJF!!!

Op bedevaart naar Canterbury, een interactief theaterstuk van Dirk Dobbeleers, naar Geoffrey Chaucer

2006-07-08T17:31:00.000+02:00

CONCEPT
Een bloemlezing uit “The Canterbury Tales”, gedicht door Geoffrey Chaucer. Hij begon omstreeks 1387 aan dit meesterwerk te schrijven. Meer dan waarschijnlijk ging Geoffrey Chaucer mee op de bedevaart naar Canterbury die plaatsvond van 16 tot 20 april 1387. Chaucer en 29 andere pelgrims verzamelden in herberg “De Wapenrok”. Het schrijn van de heilige Thomas Beckett in Canterbury was hun einddoel. Harry Bailly, de waard van “De Wapenrok”, stelde voor om tijdens de bedevaart een spelletje te spelen. Elke pelgrim moest twee verhalen tijdens de heenreis en twee verhalen tijdens de terugreis vertellen. Het beste verhaal zou een gratis avondmaal winnen. De prijs werd nooit uitgereikt, want toen Chaucer in 1400 stierf, waren zijn Canterbury Tales verre van voltooid. Hij laat ons alleszins een schat aan filosofische, komische en erotische verhalen na. Kortom, voor elk wat wils. En die schat willen wij gebruiken… om u te vermaken.
Het toneelspel is interactief: de toeschouwers spelen allemaal pelgrim. Ze krijgen bij het begin van het stuk een kaartje. Wie wil mag zich zelfs verkleden. Sommige toeschouwers kunnen een rol krijgen. Dat houdt het volgende in:
Een stevige drinker, in het stuk speelt hij de molenaar, wordt voortdurend van drank voorzien. Er kan geboerd en geschreid worden aan tafel. Een preutse man of vrouw mag beschaamd reageren op de pikante verhalen. Iemand met een onbedaarlijke lach mag proberen de rest van het publiek mee te slepen. Sommige toeschouwers worden er een beetje doorgesleurd. Zij mogen zich uiteraard verdedigen. Andere suggesties zijn welkom en worden op uw vraag uitgewerkt.
Op het einde van het stuk kiezen de aanwezigen het beste verhaal eruit. Hij of zij die aan de inkom dit kaartje getrokken heeft, wint een fles bier of wijn. Tijdens de voorstelling mag er dus best gegeten en gedronken worden.
Er zijn een aantal rekwisieten nodig, maar een decor is niet vereist. De belichting bestaat uit kaarsen die op de tafels worden gezet.

Er bestaan 3 versies van het theaterstuk: een eerste voor een man en een vrouw, een tweede voor 2 mannen en een laatste voor 2 mannen en een vrouw. Het is deze laatste versie waarvan u de integrale tekst kunt lezen, als u klikt op de titel van dit artikel. De andere versies kunnen u ter lezing doorgestuurd worden na een eenvoudig mailtje via het contactformulier.

OPVOERINGSVOORWAARDEN:
Om dit stuk op te voeren is de geschreven toestemming van de auteur vereist, verkrijgbaar via het contactformulier. Nadien is uw gezelschap de gebruikelijke opvoeringsrechten verschuldigd aan Sabam.

Proloog

Canterburylied
Wanneer april zijn zoete buien stort
En tal van vogels hun lenteliedje fluiten.
Dan komen pelgrims met bestemming Canterbury
Met hun dertigen allemaal buiten.
Arm, rijk, leek en pastoor,
Dik, dun, ridder of sloor.
Zij baden tot de martelaar die zieken
Redde van een moordend doodsgevaar.
Thomas Beckett was zijn naam.
Alle Britten kenden zijn faam.
Zij kwamen in een kroeg “De Wapenrok” tesaam.

WAARD: Welkom, mensen allemaal! Welkom in mijn herberg “De Wapenrok”. Ik kan me misschien beter even voorstellen. Mijn naam is Harry Bailley, ik ben de waard van deze kroeg.
Zijn jullie klaar om samen met mij op pelgrimstocht naar Canterbury te vertrekken? (Hij stelt enkele vragen aan de toeschouwers.) Waarom gaat u op bedevaart? Ach, ik zie het al. Uw geliefde is ernstig ziek en u wil bidden voor haar (of zijn) genezing. Bid maar niet te hard, misschien bent u wel beter af zonder haar (hem). Ik kan al raden waarom u meegaat, mevrouw. U gaat naar Canterbury om de zonde des vlezes, die u meermaals bedreven hebt, op te biechten. Meneer, uw boeventronie verraadt onmiddellijk waarom u op pelgrimstocht gaat. U hebt een zware misdaad gepleegd en moet daarvoor boeten. Wat hebt u precies mispeuterd? Personeel bedrogen, uw baas bestolen of geslapen op het werk? Gegroet, zuster! Ik weet waarom dit tante nonneke naar Canterbury gaat, zij is heimelijk verliefd op de heilige Thomas Beckett. Helaas, zuster, hij is al een paar honderd jaar dood. Iedereen, van de armste sloeber tot de rijkste dikke nek, gaat naar het schrijn om er tot de heilige Thomas te bidden.
Geef toe, beste mensen, in de grond is een bedevaart maar een saaie bedoening. Daarom stel ik voor om onderweg een spelletje te spelen. Iedereen vertelt een verhaal. Op het einde kiezen we het beste eruit. De verteller van dat verhaal krijgt een gratis avondmaal.
Gaat iedereen akkoord met mijn voorstel? (Indien iemand negatief antwoordt) Goed, dan stoppen we ermee en dan betaalt u heel dit feestje. Tenzij u toch nog akkoord gaat… (Er zal nu wel een positief antwoord volgen.) Ziezo, dat is dan afgesproken.
GERECHTSBODEL: Harry Bailly, je verveelt de mensen met je gepreek. Zie je dan niet dat deze arme man dorst heeft? Wat voor een waard ben jij?
WAARD: Wees gerust, ik geef de molenaar onmiddellijk een kruik bier. Als je bier wil, beste kerel, roep dan gewoon “bier” en ik bezorg het je. (De waard haalt een pint bier en geeft dat aan de molenaar.)
GERECHTSBODEL: Ja, geef hem maar goed en veel te drinken, dan vertelt hij straks zeker een gepast verhaal. (Hij kiest iemand uit het publiek.) U kan ons zeker iets vertellen over alle mannen die aan uw voeten of iets hoger hebben gelegen, mevrouwtje. Ontken het maar niet. Ik zie het aan uw tanden. Die staan een beetje uit elkaar en dat wijst op een erotische natuur. Wij zouden goed bij elkaar passen, mevrouw. Of is het nog juffrouw?
VROUW UIT BATH: Val de mensen toch niet zo lastig, gerechtsbodel. Het wordt tijd het spel begint. Heeft er iemand iets op tegen dat ik het eerste verhaal vertel?
WAARD: Ik ben benieuwd waarmee jij ons gaat amuseren.
VROUW UIT BATH: Ik ga aantonen dat het huwelijk voor de vrouwen alleen maar gejammer en miserie meebrengt.
GERECHTSBODEL: Wat bazel jij nu allemaal? Ik ben pas twee maanden geleden gehuwd, maar wat ik in die korte tijd allemaal heb meegemaakt, is ongelooflijk.
VROUW UIT BATH: Durf jij na amper 2 maanden huwelijk over ervaring spreken? Ik ben sinds mijn twaalfde verjaardag ik al vijf keer getrouwd.
WAARD: (Tot het publiek) Weten jullie waarom meisjes op hun twaalf jaar mogen trouwen en jongens maar op hun vijftiende? (Even reacties afwegen) Omdat onkruid sneller groeit. Getrouwde mannen, opgelet! Want je wordt al gauw een flink stel hoorns gezet!
VROUW UIT BATH: De mannen zijn ontrouw en ze steken op het op de vrouw. Luister liever naar mijn wijze woorden. Jullie kunnen er iets van leren.
WAARD: Ik heb wel zin om van jou iets te leren. (Hij wil haar vastpakken.)
VROUW UIT BATH: Blijf van mijn lijf! Denk jij nu echt dat ik van niets vies ben? Ik heb geen zin om het bed met jou te delen. Maar misschien zit er hier in het publiek wel iemand anders op mij te wachten. Wees gerust, een zesde echtgenoot is ook welkom. Ik weet goed wat de mannen te bieden hebben en wat ze niet te bieden hebben. Weet u het ook, mevrouw?
GERECHTSBODEL: Ik weet het ook! De vrouwen zijn erin gespecialiseerd hun gebreken te verbergen tot ze getrouwd zijn. (Hij richt zich tot een toeschouwer.) Heb ik gelijk of heb ik gelijk, meneer?
WAARD: Wie van jullie gaat er binnenkort trouwen? (Hij richt zich tot het koppel dat zich eventueel aanmeldt.) Luister dan goed, vooral de man. Het is nog niet te laat om van gedachten te veranderen. (Als er zich niemand aanmeldt:)Verstandige mensen, vanavond. Tenzij ze al getrouwd zijn, natuurlijk.
VROUW UIT BATH: (Ze kiest iemand uit het publiek.) Bent u al getrouwd, meneer? (Bij een positief antwoord) Spijtig, want u bent een ferrme bink. (Bij een negatief antwoord) Misschien kunnen we straks afspreken en wie weet staan we binnenkort samen voor het altaar. God zet in de bijbel nergens een halt op het aantal huwelijken. Waar gebood hij maagdelijkheid? Als er geen zaad mag gezaaid worden, hoe kan de maagdelijkheid dan groeien? Ik heb alleszins geen zin om me jaren te onthouden. Ik wil van het leven en van de verboden vruchten genieten.
WAARD: Laat me van jouw levenservaring genieten. (Hij grabbelt haar weer vast.)
VROUW UIT BATH: Blijf met je poten van mijn lijf, heb ik je gezegd.
GERECHTSBODEL: (Tot de waard) Volgens mij valt ze meer voor mij. (Nu pakt hij haar vast.)
VROUW UIT BATH: (Ze slaat hem van zich af.) Voor jou? Jij mag al blij zijn dat er op deze aardkloot één vrouw rondloopt die jou wil begeren.
GERECHTSBODEL: (Hij richt zich tot de jongeman die binnenkort gaat trouwen.) Denk vooral niet dat jouw toekomstige vrouw anders is.
WAARD: Bovendien hebben vrouwen van de Schepper twee te duchten wapens meegekregen… (De gerechtsbodel laat zien dat hij aan borsten denkt.) …tranen en leugens.
VROUW UIT BAH: Je vergeet er nog één. Wij hebben van Onze-Lieve-Vrouw een lichaam gekregen waarmee we kunnen draaien en schudden. Dames, laat de mannen jammeren, kreunen en in hun handen wrijven. Maar geef niet te snel toe aan hun pleziertjes.
GERECHSBODEL: Bij mijn vrouw valt er weinig plezier te beleven. Zelf zegt ze nochtans dat ze mijn vreugde en zaligheid is. Maar als de duivel met haar zou trouwen, hij zou het onderspit moeten delven.
VROUW UIT BATH: Wees daar maar zeker van… Genoeg gezeurd. Ik begin aan mijn verhaal en ik zal als vrouw zeker mijn mannetje staan.

Verhaal van de vrouw uit Bath
VROUW UIT BATH: Vroeger was de wereld veilig voor vrouwen. Ze konden met een gerust hart gaan wandelen. Niemand wou hun bloempje ongevraagd plukken. Alleen de monniken lagen op de loer. Maar als die een vrouw aanranden, dan is het niet onkuis, want zij doen het met een gewijde scepter. Nu hebben echter alle mannen het op ons lijf gemunt, behalve onze eigen echtgenoten. Want ik zeg altijd: “Mannen doen alles voor een vrouwenlijf, behalve voor dat van hun eigen wijf!”
(Tot iemand uit het publiek) Heb ik gelijk of heb ik gelijk, mevrouw?
(DEZE ZIN KAN EEN SOORT STOPZIN WORDEN VOOR DE VROUW UIT BATH!)
Dat kan de pret echter niet bederven. Er zijn mannen genoeg op deze aardkloot waarmee we ons kunnen amuseren. Waarom hebben wij anders onze geslachtsorganen gekregen? Ze dienen niet alleen om te plassen of om het verschil tussen man en vrouw te maken. De Goede Vader heeft ze ons gegeven om plezier te maken en ik gebruik mijn instrumenten zoals de Schepper ze bedoeld heeft. Ik heb geen enkele van mijn vijf mannen gespaard. Zij moesten ’s morgens en ’s avonds hun schulden betalen. Ik had de macht over hun lichaam, niet zij. Geef toe, mevrouw, dat ik het dan ver gebracht heb.
Vrouwen, ik zal jullie nu een paar van mijn technieken verklappen. Mannen, luister goed, want jullie kunnen er ook iets uit leren.
Eerst geef je een man ongelijk. Geen enkele vent kan immers zweren en liegen als een vrouw. Probeer voortdurend te bewijzen dat de man in fout is. Geen enkele vesting houdt stand als ze onophoudelijk bestookt wordt. Vergeet ook niet voortdurend te klagen en slinger hem zo vaak mogelijk verwijten naar zijn hoofd.
“Waarom bezoek jij de buurvrouw (je collega) steeds? Ben je verliefd op haar? Jij geeft al ons geld aan de buurvrouw (je collega) uit en ik heb zelfs geen geld om fatsoenlijke kleren te kopen. En als ik eens iets voor mezelf koop, dan scheld je me uit voor het vuil van de straat. Vrouwen doen nooit iets goed in de ogen van hun man. Is een vrouw knap, dan zegt hij dat ze overspelig is. Staan haar ogen dwaas, dan beweert haar echtgenoot dat ze naar elke man lonkt.
GERECHTSBODEL: (Tot een vrouwelijke toeschouwer) Amai, mevrouw, uw ogen staan dwaas.
VROUW UIT BATH: Wacht, ik ben nog niet uitgepraat! Volgens de mannen zijn er slechts drie dingen die hen het huis uit drijven: brand, een huis dat instort of een scheldende vrouw. Maar waarom zeggen ze nooit eens hoe mooi wij zijn of waarom vergeet bijna elke man de verjaardag van zijn vrouw?
GERECHTSBODEL: (Tot een mannelijke toeschouwer) Wanneer verjaart uw vrouw, meneer? Als u daar zolang over moet nadenken, dan bent u er ook zo eentje die haar verjaardag vergeet.
VROUW UIT BATH: Mannen zijn leugenaars, allemaal… (Tot een mannelijke toeschouwer) Kijk niet zo onschuldig, meneer. U zal ook wel een leugenaar zijn.
Vrouwen moeten niet in een kastje opgesloten worden. Wij kunnen niet van een man houden die ons geen vrijheid geeft. Moeten vrouwen dan alles slikken? De mannen doen alsof wij uitschot zijn. Maar in werkelijkheid sloven wij ons uit om het jullie, de heren van de schepping, naar je zin te maken.
Met dergelijke woorden hield ik mijn drie mannen in bedwang. De aanval is nog steeds de beste verdediging. God heeft de vrouwen niet zomaar leugens en tranen als wapens gegeven. In bed weigerde ik hun pleziertjes. Ik liet hen eerst voor mijn talenten betalen en pas daarna mochten zij hun gangen gaan.
Nu zal ik jullie over mijn vijfde echtgenoot vertellen. Ik leerde Johnny kennen net voor Daniël, mijn vorige man, stierf. Johnny was twintig en ik was veertig. Enkele weken na de begrafenis van Daniël trouwde ik met mijn Johnny. Ik gaf hem al mijn geld en grond. Dat was niet verstandig, maar ik volgde mijn hart en vooral mijn wellust. Had ik gelijk of had ik gelijk, mevrouw?
Johnny kon heel goed vleien en was ongelooflijk hevig in bed. Helaas gunde hij me geen pleziertjes. Ondanks al mijn theorieën dicteerde hij de wet. Hij gaf me regelmatig een pak rammel. Zo sloeg hij me eens omdat ik een blad uit zijn boek had gescheurd. Door die slag ben ik nu aan één kant doof. Het boek heette “Theophrastus en Valerius”. Het staat vol verhalen over vrouwen die hun man in het ongeluk storten.
Op een avond zat Johnny met zijn boek bij het vuur. Eerst las hij hoe Eva heel de mensheid in het ongeluk stortte. Daarna vertelde hij hoe Xantippe goot een pispot over Socrates uitgoot. In het boek stond zelfs een verhaal over een vrouw die een nagel door de hersenen van haar man sloeg toen hij sliep.
Johnny sprak meer kwaad over vrouwen dan er gras op aarde groeit. Volgens het boek kunnen mannen hun huis beter delen met een leeuw of een draak dan met een vrouw die alleen maar kijft.
Ik maakte me kwader en kwader. Daarom pakte ik het af en scheurde er drie bladzijden uit. Ik gaf Johnny een harde trap zodat hij achterover in het vuur viel. Hij sprong recht als een waanzinnige leeuw en sloeg op mijn hoofd tot ik op de grond viel. Toen Johnny mij daar voor dood zag liggen, wilde hij wegvluchten.
“Blijf hier, schurk!” riep ik uit. “Jij wil me vermoorden om mijn land en bezittingen te kunnen erven.” Hij knielde naast mij neer en zei vriendelijk: “Het spijt me, mijn liefste. Ik zal je nooit meer slaan. Vergeef het me, alsjeblief.”
Omdat hij zo mak was, kwam ik even recht en sloeg hem op de wang. “Ziezo, we staan gelijk en laat me dan nu rustig sterven,” voegde ik eraan toe. “Mijn lieve vrouw, niet dood gaan,” smeekte Johnny, “ik zal je alles geven.” Dat moest ik horen. Op die manier kreeg ik ook mijn vijfde onder de knoet.

BALJUW: Wat een onzin…
VROUW UIT BATH: Oordeel niet te snel, baljuw, mijn verhaal heeft ook nog een moraal.
BALJUW: Ik ben benieuwd welke moraal deze onzin kan hebben.
VROUW UIT BATH: Geef ons jonge, sterke en sexuele mannen die niet te lang leven zodat wij nog kunnen hertrouwen. Zend snel de pest naar mannen die hun vrouwen overtroeven.
BALJUW: Ik vond in jouw verhaal een andere moraal. Als een man lang wil leven, dan kan hij zich beter niet in het huwelijksbootje begeven. Heb ik gelijk of heb ik gelijk, meneer?
VROUW UIT BATH: Bent u getrouwd, baljuw?
BALJUW: Gelukkig niet! Ik geniet teveel van mijn vrijheid en vrijheid gaat zelden met een huwelijk gepaard.
GERECHTSBODEL: Had ik dat maar enkele maanden vroeger geweten!
VROUW UIT BATH: (Tot de gerechtsbodel) Jouw vrouw hoeft alleszins geen overspel te vrezen, daarvoor heb jij een veel te lelijk wezen.
BALJUW: Lelijkheid is inderdaad de beste bewaker van de kuisheid.
GERECHTSBODEL: De trouw van mijn vrouw heeft nog een andere reden. Tot nu toe vond ze op heel de wereld geen tweede man die haar aardig vond.
VROUW UIT BATH: Hoe komt dat?
GERECHTSBODEL: Door haar grote, vuile mond en nog veel andere gebreken. (Hij richt zich tot de man van het koppel dat op trouwen staat.) Bent u nog steeds van zin te trouwen? (Bij een negatief antwoord) Dat is geweldig nieuws, dan heb ik toch één man van de ondergang gered. (Bij een positief antwoord) Ik heb je alleszins voldoende gewaarschuwd. En denk eraan: trouwen is houwen.
VROUW UIT BATH: Als een man door zijn vrouw bedrogen wordt, dan is dat ook zijn eigen schuld.
BALJUW: Wat bazel je nu allemaal?
VROUW UIT BATH: Hij had maar een oudere vrouw moeten kiezen. Wie met een oudere vrouw trouwt, hoeft geen overspel te vrezen.
BALJUW: Daar ben ik nog niet zo zeker van. Er zijn altijd jonge snaken die op een oude knar willen leren rijden. Ik zal er dadelijk iets over vertellen. Mijn verhaal bewijst bovendien dat een vrouw haar schaamte aflegt zoals ze een hemd uitdoet, en geef toen meneer, dat is vlug.
GERECHTSBODEL: Voor jij aan je verhaal begint, wil ik eerst en pint. De molenaar hier staat ook weer droog. Geef hem snel nog wat bier. Dat zal hem inspiratie geven voor als hij straks een verhaal moet vertellen.
BALJUW: Bedien jezelf, zou ik zeggen, want ik begin te vertellen.

Verhaal van de baljuw:
BALJUW: In Trumpington leefde eens een molenaar, Sijmekin genoemd. Hij was zo sterk als een beer. Sijmekin was een tiran en een dief. Hij bedroog zijn klanten waar ze bijstonden. De molenaar had een edele vrouw, van geboorte althans. Samen hadden ze een zoontje van zes maanden oud en een bloedmooie dochter.
De molenaar deed zaken met het college van Cambridge. Meestal kwam de econoom om het graan van de school te laten malen. Toen de man doodziek te bed lag, stuurde hij twee studenten naar de molenaar. John en Alan zwoeren dat ze zich niet zouden laten bedriegen. Sijmekin nam zich echter voor om zoveel mogelijk van hen te stelen. Op een onbewaakt moment maakte hij het paard van de studenten los. Dat liep hinnikend weg, op zoek naar een wilde merrie.
De molenaar zei niets en werkte heel de dag voort. Toen John en Alan de zakken meel op hun paard wilden laden, merkten ze dat het er vandoor was. De studenten waren in paniek en lieten hun graan onbewaakt achter.
De vrouw van de molenaar wees in welke richting ze het paard had zien weglopen. John verweet Alan dat hij het paard niet goed had vastgemaakt. Al ruziënd liepen ze naar het moeras. Van zodra ze uit het zicht verdwenen waren, schepte de molenaar een deel van hun meel uit de zak.
Het paard terugbrengen was geen gemakkelijke klus. Toen Alan en John terug bij de molen kwamen, werd het al donker. Ze vroegen aan de molenaar of ze konden blijven slapen, want de twee studenten hadden schrik om onderweg overvallen te worden. Ze mochten in de woonkamer overnachten, want er was nergens anders plaats in de molen. John en Alan bestelden een maaltijd. De molenaar nam zich voor om de studenten fors voor hun kost en inwoon te laten betalen.
Bij de maaltijd werd er stevig gedronken. Toen was het bedtijd. Iedereen sliep in dezelfde kamer. Nachtkledij hadden ze niet en de drank deed zijn werk. De molenaar snurkte zo luid dat John en Alan er niet van konden slapen.
Alan lag te woelen. Hij was helemaal opgewonden. Hij wilde kost wat kost bij de dochter van de molenaar slapen. Zij zag er niet onaardig uit. Bovendien was zij goed voorzien van oren en poten! “Stel je voor dat Sijmekin wakker wordt, hij maakt je kapot!” probeerde John hem tegen te houden. Alan luisterde niet naar zijn goede raad en kroop in bed bij het meisje. Hij legde zijn hand op haar mond zodat ze niet kon gillen. Het meisje verzette zich echter niet tegen zijn liefkozingen en ze werden snel één.
John jammerde stilletjes. Wat een kans had hij laten schieten! Toen de vrouw des huizes opstond om te gaan pissen, kreeg hij plots een idee. Hij nam de wieg weg, die naast het bed van de molenaar en zijn vrouw stond, en zette die naast zijn eigen bed. De vrouw kwam terug en zocht in het donker naar de wieg. Toen ze die vond, kroop de molenaarsvrouw in het dichtst bijzijnde bed. John wachtte even en besprong haar dan. Hij bezorgde haar een nacht zoals ze er nog nooit één beleefd had.
Toen het begon te schemeren, nam Alan afscheid van zijn meisje. De molenaarsdochter wenste hem een goede thuiskomst. Ze vertelde ook nog waar de studenten het graan konden vinden dat haar vader uit hun zak gestolen had.
Alan wilde zijn eigen bed opzoeken maar stootte tegen de wieg. Alan nestelde zich in het eerstvolgende bed dat hij tegenkwam, want hij dacht dat de wieg nog steeds naast het bed van de molenaar stond. Hij meende dat Alan naast hem lag en fluisterde: “Word wakker, slaapkop, ik heb een geweldige nacht beleefd met de dochter van de molenaar terwijl jij hier lag te slapen.” De molenaar schrok wakker en brulde: “Schurk! Daar zal je voor boeten.”
Ze begonnen te vechten. Alan gaf de molenaar een klap zodat die struikelde en rugwaarts op zijn vrouw belandde. Zij begon meteen te gillen. John sprong onmiddellijk uit zijn bed en zocht naar een stok om tussenbeide te komen. De molenaarsvrouw wilde dat ook en wist onmiddellijk waar ze moest zoeken. Ze sloeg met de stok op de twee vechtersbazen en trof de kale knikker van haar man. Die riep uit dat hij stervende was en zakte in elkaar.
De studenten trokken snel hun kleren aan, graaiden de zakken meel mee, ook het deel dat de molenaar achtergehouden had, en vertrokken.
De molenaar kreeg een flinke les. Hij gaf de studenten gratis kost en inwoon. Sijmekin kreeg geen cent voor het malen van hun graan. Bovendien hield hij nog een flinke buil aan hun bezoek over. Gelukkig hielden zijn vrouw en dochter niets over aan het bezoekje van John en Alan.

VROUW UIT BATH: Wie straks op dit verhaal stemt, die krijgt het volgens mij met de molenaar aan de stok.
BALJUW: De waarheid kwetst.
VROUW UIT BATH: Als de molenaar jou maar niet kwetst, baljuw. Hij is groot en sterk. Als je in zijn handen terechtkomt, dan pas je nog net in een zak meel.
BALJUW: De molenaar heeft al zoveel bier naar binnen gekapt, dat hij nog maar de helft hoort van wat wij zeggen.
VROUW UIT BATH: Ik hoop het voor jou.
GERECHTSBODEL: Breng hem nog snel een pint bier, baljuw. Dan houdt hij zich kalm en terwijl maken wij plezier. (De gerechtsbodel vult het glas van de molenaar nog eens bij.)
VROUW UIT BATH: Ik ben benieuwd waarover jij gaat vertellen, gerechtsbodel.
GERECHTSBODEL: Ik sta te popelen om een monnik door het slijk sleuren.
BALJUW: Een goed idee. Zij doen wel alsof ze voor ons heil bidden. Maar ondertussen rijven ze al ons spaargeld binnen.
GERECHTSBODEL: Terwijl ze in het geniep onze vrouwen beminnen.
VROUW UIT BATH: Ze hebben allemaal wel een vroom gezicht, maar hun daden zijn vaak geilig in plaats van heilig.
BALJUW: En jij kan het weten! Jij hebt waarschijnlijk al meerdere monniken van hun voorraad verlost.
VROUW UIT BATH: Zij zwaaien maar al te graag met hun kwispel in het rond.
BALJUW: Monniken prijzen niet alleen Onze-Lieve-Heer. Ze prijzen ook zichzelf aan. Zo beweren ze dat hun zaad de kwaliteit beter bewaart omdat het langer werd opgespaard.
GERECHTSBODEL: Als zaad echter te lang rijpt, dan wordt het rot.
BALJUW: (Hij gaat naar een tafel waar enkele vrouwen bij elkaar zitten.) Vergeet dat niet, dames!
VROUW UIT BATH: De monniken verlossen me niet alleen van mijn voorraad zonden, ze plunderen ook de voorraadkast.
GERECHTSBODEL: Iedereen weet dat monniken steeds aankloppen tegen etenstijd. Hun lijfspreuk luidt: “Je kan beter optrekken met mensen die je buik kunnen spekken.”
BALJUW: Daarom steken ze zo goed in het vet. (Hij kiest iemand uit het publiek.) Jij bent ook niet bepaald vroom van buik. Elke kok heeft bij jou succes. Vergeet niet te boeren als het smaakt. Dat is het grootste compliment dat je een gastheer kan maken.
GERECHTSBODEL: Of ben jij het type dat de lucht liever langs achter laat ontsnappen? (Hij kiest iemand uit het publiek.) Zoals die meneer daar…
BALJW: Genoeg getreuzeld, gerechtsbodel. Laat liever een verhaal uit je mond ontsnappen.
GERECHTSBODEL: Met alle plezier! Mensen zet jullie schrap, want mijn verhaal is bedoeld als grap.

Verhaal van de gerechtsbodel:
GERECHTSBODEL: In Yorkshire ligt een klein dorpje dat Holdernesse heet. Op een dag deed een monnik, Fransiscus genaamd, in dat dorp zijn ronde. Hij had net in de kerk gepreekt en de mensen aangezet tot het geven van een gulle gift. Als de mensen genoeg gegeven hadden, ging hij samen met zijn dienaar weer op pad. Kwam hij voorbij een huis, dan bedelde Fransiscus daar om kaas, meel of koren. De dienaar droeg de zak waarin alle giften gestoken werden en kraste de namen van hun weldoeners in een wassen tafeltje. Zogezegd om regelmatig voor hun heil te kunnen bidden… Maar ze waren amper het huis uit of de namen van de milde schenkers werden gewist.
Pater Fransiscus trok in Holdernesse rond tot hij een boerderij bereikte. De eigenaar, een zekere Thomas, lag ziek te bed. Vooraleer de monnik binnenging, stuurde hij zijn dienaar naar de stad om een slaapplaats voor hen te zoeken. Thomas beklaagde er zich over dat hij de monnik zo weinig zag. Fransiscus zei echter: “Ik heb de laatste tijd uren besteed aan het bidden voor jouw zaligheid.”
Op dat moment kwam zijn vrouw binnen. De monnik kuste haar en zei dat zij ongetwijfeld de mooiste vrouw was die hij kende. Zij legde dat compliment naast zich neer en zei : “Geef Thomas maar eens goed naar zijn voeten. Hij is zo kregelig als een pissebed. Ik dek hem ’s nachts lekker warm toe en toch doet hij niets anders dan knorren.” “Thomas!” zei Fransiscus streng, “daar zullen we het zo dadelijk eens over hebben.” “Bedankt, eerwaarde,” zei de vrouw, “vertel me eerst nog even wat u wil eten.” “Ik ben al tevreden met een portie kippenlever, geroosterde varkenskop en wat brood. Het mag eenvoudig blijven. Ik haal mijn voedsel uit de bijbel.”
Voor ze de kamer verliet, zei de vrouw ook nog: “Ongeveer 14 dagen geleden, net na uw vorige bezoek, is onze baby gestorven.”
“Ik weet het. Ik heb in het klooster een visioen van zijn dood gehad. Een half uur na zijn dood zag ik in een nieuw visioen uw kind ten hemel varen. Alle broeders schreiden en we hebben Onze-Lieve-Heer bedankt voor zijn visioen. Vergeet niet dat de gebeden van broeders en priesters meer invloed hebben bij God dan de gebeden van stervelingen. Wij geestelijken begeren vasten en reinheid terwijl het gewone volk zich te goed doet aan voedsel, drank en nog lagere lusten. Daarom luistert Christus meer naar onze gebeden. Net zoals een havik plots de lucht inschiet, zo schieten de gebeden van monniken en priesters de lucht in, recht naar de oren van Onze-Lieve-Heer.”
De vrouw verliet enigszins gerustgesteld de kamer, maar Thomas jammerde: “Ik heb het voorbije jaar hopen geld aan allerlei soorten fraters gegeven. Is dat dan allemaal verloren?”
“Thomas toch! Je had je alleen tot onze congregatie moeten richten. Dacht je dat het niet zou helpen als alleen ons broederschap voor jouw heil bad? Wat is een duit nog waard als hij in twaalf verdeeld wordt? Een man die niet kan klagen over zijn dokter, loopt toch ook niet naar andere dokters. Je bent ziek omdat je onze gemeenschap te weinig gegeven hebt. Gelukkig is alles nog niet verloren, Thomas. Je kan nog steeds geld geven voor de bouw van onze kerk. Kerkenbouw staat namelijk zeer hoog aangeschreven bij God. Maar dan moet je wel stoppen met op je vrouw te kijven. Denk aan de spreuk: “Ga thuis niet als een leeuw tekeer, wees voor uw dienaars geen despotisch heer en zorg ervoor dat een vriend nooit uw woning mijdt.” Vergeet niet dat toorn een van de zeven hoofdzonden is. God houdt er niet van. Als je niet beseft dat toorn haar eigen ondergang voorbereidt, luister dan maar eens naar wat een deugdzame ridder overkwam.
Cambyses was een toornig man en een dronkaard. Een deugdzame ridder zei ooit eens tot hem: “Dronkenschap staat niemand, zeker geen edelman. Dronkenschap berooft je van je kracht en zorgt ervoor dat je niet meer juist kan denken.” Cambyses zei echter: “Ik zal bewijzen dat wijn op mijn kracht en verstand geen vat heeft.” Hij dronk honderd keer meer dan hij ooit gedronken had. Toen liet die woedende heiden het zoontje van de ridder halen. De jongen moest voor de troon blijven stilstaan. Cambyses nam een boog en legde aan. Zijn pijl doorboorde het hart van het onschuldige kind. Daarna vroeg hij: “Heb ik nu een vaste hand of niet? Zijn mijn ogen door de wijn verzwakt?” De ridder antwoordde niet meer. Wat kon hij nog zeggen: zijn kind was dood.
Denk aan het verhaal van Cambyses en laat je woede varen, Thomas. Vertrouw mij dan nu in de biecht al je zonden en geheimen toe.”
Thomas zei echter: “Nee, want ik heb vandaag al bij meneer pastoor gebiecht.”
De monnik gaf het zo vlug niet op. “Geef me dan wat geld voor ons klooster. De andere mensen leven welgesteld terwijl wij op mosselen en oesters moeten leven. We staan al heel wat in het krijt. Zonder steun zit er niets anders op dan onze boeken te verkopen. God alleen weet waar dit gaat eindigen. Vergeet niet dat je de wereld makkelijker van de zon kan beroven dan van ons, monniken. Wij hebben al heel wat goed werk verricht.”
Thomas was het gezeur van de monnik meer dan beu en zei: “Ik zal je iets geven. Op één voorwaarde… U moet mijn gift eerlijk verdelen zodat elke monnik evenveel krijgt.”
“Dat zweer ik,” zei Fransiscus glunderend.
“Goed dan… Glijd met je hand langs mijn rug naar beneden. Onder mijn achterste vind je iets wat ik speciaal voor jou bewaard heb.”
Fransiscus zocht onder het zitvlak van Thomas naar geld, maar die liet op dat moment een formidabel luide scheet. De monnik gilde het uit: “Pummel! Jij hebt me zwaar beledigd. Daar zal je voor boeten.”
Pater Fransiscus liep belust op wraak weg. Hij knarste met zijn tanden en keek rond als een wild zwijn. (Tot iemand uit het publiek) Inderdaad, zo ongeveer.
De monnik begaf zich naar het huis van een rijke, wijze edelman waar hij wel vaker op bezoek ging. Die zag onmiddellijk dat er iets gebeurd was. “Zet je en vertel me wat er aan de hand is. Ik zal zien wat ik voor jou kan doen, eerwaarde vriend.”
“Ik ben beledigd,” zei pater Fransiscus, “en ik niet alleen, heel de congregatie met mij.”
De monnik vertelde hoe Thomas hem voor scheet… euh… voor schut gezet had. De vrouw van de edelman luisterde mee en zei op het einde van het verhaal: “Om zoiets zou ik me niet druk maken. Die boerenpummel deed gewoon wat boerenpummels doen. Moge God hem ongeluk brengen.”
De edelman dacht diep na en zei toen: “Ik weet niet wat die man bezield heeft. Zou de duivel in hem gevaren zijn? Het is wetenschappelijk echter onmogelijk de klank en de stank van een scheet eerlijk te verdelen.” De monnik eiste kost wat kost gerechtigheid. Een dienaar die alles gehoord had stelde het volgende voor: “Laat in de conferentiezaal van het klooster een karrenwiel met twaalf spaken brengen. Als ik me niet vergis, dan zijn er in jullie convent 12 paters en een vader abt.” Fransiscus knikte instemmend. “Plaats aan elke spaak een monnik en laat hem met zijn neus tegen het wiel knielen. Vader abt moet op de navel van het rad plaatsnemen. Laat dan de boerenpummel binnenkomen met een pens stijf gespannen als een trom. Zet hem op de navel van het rad. Daar moet hij een luide scheet laten. Volgens de wetten van de natuurkunde krijgt elke pater dan evenveel klank en stank. De abt mag voorproeven. Zo hoort het ook, want als man van eer moet hij eerst bediend worden.”
De edelman en zijn vrouw vonden dat een goed voorstel en ze beloonden hun bediende met een nieuwe toga.

NON: God zegene dit gezelschap! Ik ben naar hier gespurt om samen met jullie te kunnen reizen. Ik onderneem net als jullie een bedevaart naar Canterbury en het is voor een vrouw altijd veiliger om in groep te reizen.
GERECHTSBODEL: Hoe meer zielen, hoe meer vreugd! Er is maar één voorwaarde om bij ons te mogen aansluiten.
NON: En die is?
BALJUW: U moet een verhaal vertellen.
NON: Ik vrees dat mijn verhalen jullie niet zullen interesseren.
GERECHTSBODEL: Toch wel… Vertel een mooi en stichtelijk verhaal, dan weten wij meteen hoe het moet.
NON: Ik kan het niet zo goed uitleggen. Misschien moeten jullie mijn beurt maar overslaan.
BALJUW: Nee, wij laten u allen toe tot ons gezelschap als u ons met een vroom verhaal de hemel in prijst.
NON: Goed dan, ik zal mijn best doen maar wees niet boos als ik niet aan uw eisen voldoe.

Het verhaal van de non
NON: Toen Arthur koning was, leefde er in Engeland een ridder die met volle teugen van het leven genoot. Tijdens een van zijn tochten ontmoette hij een meisje dat alleen in het bos wandelde. Ondanks al haar protest verkrachtte hij deze prille maagd. (De non slaat een kruisteken.) De koning ontving heel wat smeekbeden om de schaamteloze ridder te onthoofden. Hij stond al met één been in het graf toen de koningin en enkele andere dames de koning om genade smeekten. De vorst garandeerde zijn gemalin dat zij over het leven van de onwaardige ridder kon beschikken.
De koningin zei tot de zedeloze zondaar: “Je leven wordt gespaard als je deze vraag kan beantwoorden. Waar verlangen vrouwen het meest naar?” Ik begrijp dat je niet onmiddellijk kan antwoorden. Trek er daarom op uit. Over precies twaalf maanden en één dag verwacht ik je hier terug met een antwoord dat ons aanstaat. Anders zal je sterven!”
De ridder vertrok en vroeg raad aan elke vrouw die hij ontmoette. (Hij stelt de vraag aan enkele vrouwen uit het publiek.) Wat denkt u, mevrouw, waar verlangen vrouwen het meest naar? (De nu volgende tekst is afhankelijk van de aangereikte antwoorden. Wordt er niets gezegd, dan is het de gerechtsbodel die de nodige antwoorden aanreikt. Die klinken zo…)
Rijkdom, mooie kleren, eerlijkheid en plezier, sex, verwend en gevleid worden, vrijheid, trouw, zo snel mogelijk weduwe worden om te kunnen hertrouwen.
Het jaar was om voor de ridder het besefte en hij wist nog steeds niet wat vrouwen het meest begeerden. Teleurgesteld reed de ridder naar huis. Aan een bosrand zag hij 24 vrouwen dansen. Hij naderde voorzichtig, maar voor de edelman hen bereikte waren ze in de lucht opgelost. Er zat alleen nog een oude vrouw. Ze vroeg wat de ridder zocht. “Ik moet vandaag sterven als ik niet kan vertellen waar vrouwen het meest naar verlangen,” zei de ridder en hij beloofde de oude vrouw rijkelijk te betalen als zij hem kon helpen.
“Vanavond zal je het antwoord weten. Maar daarna moet je doen wat ik vraag,” zei het oudje. De ridder legde zijn lot in handen van de vrouw. Ze gingen samen naar de rechtbank. Er zaten vrouwen van alle standen in de zaal om het antwoord te beoordelen. Ook de koningin was aanwezig. Zij herhaalde de vraag. Toen sprak de ridder met klare en duidelijke stem: “Een vrouw wil dezelfde macht over haar man als over haar minnaar. Dat is hun grootste wens.” De edelman knielde, boog zijn hoofd en wachtte gespannen op de uitspraak.
Alle vrouwen riepen uit: “Je leven is gered.” Toen stond het oudje op en sprak: “Majesteit, bedankt voor uw gratie. Ik ben de vrouw die het antwoord aan de ridder gaf. Hij heeft gezworen te doen wat ik hem zou vragen als het antwoord voldeed.”
“Wat verlangt u van hem?” vroeg de koningin. “Dat hij met mij trouwt.”
De ridder sloeg bleek uit. “Ik heb dat inderdaad beloofd, maar zou je niet liever mijn geld en goederen bezitten dan mijn lichaam?”
“Geen sprake van,” antwoordde de oude vrouw, “ik verkies je liefde boven je goud.”
De ridder had gen keuze, hij moest met de oude vrouw trouwen.
Er was geen huwelijksfeest. De ridder schaamde zich omdat zijn vrouw er zo oud en gerimpeld uitzag. Het moment om met haar naar bed te gaan, was aangebroken. Hij wandelde zenuwachtig heen en weer in de kamer. Het oudje vroeg: “Brengen alle ridders hun eerste huwelijksnacht zo door? Vergeet niet dat ik je leven gered heb.” “Wat is mijn leven nog waard als ik het met jou moet delen?” vroeg de ridder aan zijn bruid. “Ik ben een edelman terwijl jij lelijk, oud, arm en van lage afkomst bent.” De oude vrouw reageerde onmiddellijk. “Ik heb misschien geen geld of goud, maar ik bezit wel een rijke levenswijsheid. Een hoge afkomst erf je trouwens maar tijdelijk. Wie arm is, moet dan weer geen schrik hebben dat een dief hun goederen zal stelen. Tenslotte is armoede ook een bril waardoor men zijn echte vrienden kan zien.”
De ridder werd er stil van, maar het vrouwtje was nog niet uitgeraasd. “Jij verweet me oud te zijn, maar een echte edelman heeft eerbied voor de ouderdom. Je hoeft ook geen overspelige vrouw te vrezen, want ouderdom en lelijkheid zijn de beste bewakers van kuisheid. Wat heb je het liefst? Een jonge bruid die door je vrienden bereden wordt? Of de trouw en de nederigheid van een oude vrouw als ik?” (Ze spreekt iemand uit het publiek aan.) Wat vindt u daarvan meneer?
“Misschien verlang ik inderdaad teveel”, antwoordde de ridder. “Maar als een jongeman ’s avonds gaat slapen, dan fantaseert hij over een jonge vrouw die geurt naar het leven. Misschien verlang ik teveel. Jij bent wel oud, maar je hebt ook veel ervaring. Ik zal me in mijn lot schikken.”
“Je zal geen spijt hebben van die keuze,” zei het oudje, “ik word de bruid waar jij als jongeman van gedroomd hebt. Sluit dan nu je ogen en kus me.”
De ridder gehoorzaamde. Toen hij zijn ogen weer opende, zag hij dat zijn vrouw charmant, jong en knap was. Hij omhelsde haar en zijn hart smolt weg van liefde. Ze leefden nog lang en gelukkig.

AFLAATVERKOPER: Dat was een mooi en ontroerend verhaal, zuster.
NON: Bedankt, aflaatverkoper. Daarmee heb ik mijn plicht vervuld.
AFLAATVERKOPER: Meer dan uw plicht zelfs. We hebben er allemaal iets uit kunnen leren.
NON: Inderdaad… Wie nederig van hart is, wordt door God nooit in de steek gelaten.
AFLAATVERKOPER: Dat zijn wijze woorden, zuster.
Baljuw: Wat een gevlei! Ik heb de indruk dat jij iets van mij nodig hebt, aflaatverkoper.
AFLAATVERKOPER: Helemaal niet! Maar het noodlot brengt geestelijken en aflaatverkopers vaak samen. Wij zijn misschien geen collega’s, maar niettemin horen kloosterzusters en aflaatverkopers samen zoals de schil bij een appel hoort.
BALJUW: Zoals een achteruitstekend gat bij een baviaan hoort, lijkt me een betere vergelijking.
AFLAATVERKOPER: U zorgt ervoor dat de mensen in de hemel komen en ik laat hen daarvoor betalen. (Hij toont een zijden doekje.) Wie is er geïnteresseerd in deze sluier? Hij werd nog gedragen door Onze-Lieve-Vrouw. Of was het door de boetvaardige zondares? Wie deze sluier in huis heeft, zal zijn oogst verveelvoudigd zien. Voor enkele zilverstukken is dit wondermiddel van u, meneer!
BALJUW: Koop het niet, beste mensen, de aflaatverkoper heeft deze vod gewoon uit het nachthemd van zijn vrouw gesneden.
AFLAATVERKOPER: (Hij toont nu een glazen bokaal met wat vocht erin.) Elke man die ’s morgens op zijn nuchtere maag een slok van deze wonderdrank neemt, is nooit meer jaloers. Ook al weet hij dat zijn vrouw hem met twee of drie geestelijken bedriegt.
NON: Wie is hier de bedrieger?
AFLAATVERKOPER: (Hij toont een bot.) Dit schouderbeen van een schaap werd ondergedompeld in een heilige bron. Het kan dieren van de pokken of het schurft genezen. Ik heb dit bot van de Goede Vader zelf gekregen. Op een dag viel het uit de hemel, recht voor mijn voeten. (Hij kijkt nog even rond.) Geen kandidaten? Het kost slechts een goudstuk, mevrouw. Wie niets koopt, zal getroffen worden door de vloek der gierigheid. Die vloek bestaat erin dat jullie zielen gedoemd zijn om te branden in de hel. Niet dat het mij iets kan schelen. Ik probeer alleen mijn kost te verdienen. Gewoonlijk krijg ik voor mijn mooie woorden menig zilver- of goudstuk. Dat geef ik dan uit aan een heerlijke maaltijd of aan een lekkere meid. Bij een heerlijke maaltijd hoort natuurlijk een stevige kruik bier. (Hij giet voor zichzelf bier uit.) Ik zie dat de molenaar ook weer droog staat. (Hij geeft hem ook bier. Tijdens het nu volgende verhaal, komt de acteur die de molenaar speelt naast de toeschouwer zitten die voor molenaar doorging.)
BALJUW: Geef de molenaar toch geen bier meer. Hij hoort nu al niet meer wat wij zeggen.
AFLAATVERKOPER: Dat zijn problemen voor later. (Hij drinkt.) Ik ben er in elk geval klaar voor. Luister maar…

Verhaal van de aflaatverkoper
AFLAATVERKOPER: Er leefde in Vlaanderen eens een groepje jongeren dat zich bezighield met dobbelen, vuile taal spuien, gokken en ruzie stoken. Ze stoeiden met publieke vrouwen en dronken zich elke dag ladderzat. Iedereen weet dat dronkenschap het graf is waarin men zijn gezond verstand begraaft. Een droge keel is de oorzaak van veel ruzie en ellende. Zo liet de dronken Herodes Johannes de Doper onthoofden. Een dronkaard kan ook geen geheimen bewaren. Bovendien hoort bij een geile mond een geile staart.
Na het dronkenschap wil ik het dobbelspel aanpakken. Dobbelen is de moeder van alle bedrog. Men verliest er niet alleen zijn have en goed mee maar ook zijn goede naam. Hoe meer een man in het dobbelspel opgaat, hoe dieper hij zal zinken. Hij kan beter op zoek gaan naar een eerlijk tijdverdrijf.
Tenslotte wil ik jullie nog waarschuwen voor het zweren van valse eden. Zo staat er in de 10 geboden: “Je zal de naam van God niet ijdel gebruiken.” Merk op dat God het zweren eerder verbiedt dan onkuisheid of zelfs moorden. Dat bewijst hoeveel waarde God aan valse eden hecht.
Maar, beste toehoorders, ik moet bij mijn verhaal blijven. Want er wordt hier links en rechts al gegeeuwd.
De drie oproerkraaiers zaten in een Vlaamse herberg te drinken. Ze hoorden belgerinkel, want er werd een doodskist naar het graf gedragen. Een van de jongelingen vroeg: “Waard, ga eens informeren wie er voor dag en dauw begraven wordt.” “Dat hoeft niet,” zei een knecht, “gisterenavond werd de een of andere drinkebroer vermoord. De dood doorboorde zijn hart en vertrok daarna zonder een woord te zeggen. Zo komt hij elke nacht duizenden mensen halen. Wees op je hoede met zo’n tegenstander. Je kan hem overal tegenkomen.”
De waard voegde er nog aan toe dat de dood in een naburig dorp al een vrouw, een man, een kind en een knecht had omgebracht. Het lijkt wel alsof de dood daar in de buurt woont. Een wijs en gewaarschuwd man is best op zijn hoede voor die schooier hem ook te grazen neemt.
Een van de jongeren vroeg: “Als het echt zo gevaarlijk is om hem te ontmoeten, dan beloof ik hem straat voor straat te zoeken.” De andere drinkebroers wilden meegaan. Ze zwoeren elkaar trouw. Samen zouden ze de dood verslaan.
Ze waggelden dronken naar de stad waarover de knecht gesproken had. Onderweg spotten ze met de dood en met Jezus Christus. Na een halve mijl kwamen ze een arme, oude man tegen. De grijsaard begroette hen: “God beware jullie, heren!” Een van de jonge kerels zei echter: “Scheer je weg, oude gek! Is het voor jou nog geen tijd om in je graf te kruipen?” De oude man antwoordde: “Ik heb nog niemand gevonden die bereid is om zijn jeugdigheid met mijn ouderdom te ruilen. Zelfs de dood wil mijn leven niet. Ik klop vaak op de grond en vraag wanneer deze beenderen eindelijk mogen gaan rusten, maar mijn verzoek wordt steeds geweigerd.”
“Is dat alles wat je te zeggen hebt, rottend skelet?” vroeg een van de jongeren.
“Die ruwe taal tegen een oude man als ik staat jullie niet, tenzij die man jullie onrecht heeft aangedaan. Staat er in de bijbel niet dat men eerbied moet hebben voor de ouderdom? Nu zijn jullie nog jong, maar ooit zullen jullie oud zijn. Als je dan nog leeft tenminste. Nu moet ik echter vertrekken.”
Een van de gokkers zei: “Zo gemakkelijk kom je er niet van af, oude smoel. Ik hoorde daarnet hoe jij over het leven denkt. Volgens mij ben jij een spion van de dood en is het jouw taak om jongeren de dood in te jagen.”
“Als jullie de dood willen vinden, sla dan de kronkelweg in die naar het bos leidt. Ik liet hem daar vandaag onder een grote eik achter. Hij zal zich niet verbergen. Moge God jullie beschermen!”
De oude man verdween en de drie jongens volgden de aangeduide weg. Aan de voet van de eik vonden zij een stapel gouden florijnen. De jongelingen zochten nu niet langer de dood. Die geldstukken staken hun ogen uit. De slechtste van het drietal zei: “Dame Fortuna wil blijkbaar dat wij deze schat vinden. Het geld is nu van ons. We zullen het verbrassen. Overdag kunnen we het goud niet vervoeren, want de mensen zouden ons als dieven aanzien. We moeten wachten tot het donker is.”
De drie jongelingen deden strootje-trek. Wie aan het kortste eindje trok, moest zo snel mogelijk naar de stad rennen om brood en wijn te halen. De andere twee zouden ondertussen de schat bewaken.
De jongste verloor en ging naar de stad. Terwijl de anderen wachtten, zei de oudste dat ze het geld evengoed onder hun beiden in plaats van onder hun drieën konden verdelen. Op de vraag hoe ze dat gingen doen, antwoordde de oudste: “Ik heb al een plannetje bedacht. Als onze vriend terugkomt, dan begin jij zogezegd voor de lol met hem te vechten. Ik kom eraan, denk dat het menens is en steek hem neer met mijn dolk. Daarna doe jij hetzelfde. Als hij dood is, dan moeten we het geld maar onder ons beidjes verdelen.”
Terwijl de derde naar de stad liep, sloop de duivel in zijn hart en hij bedacht een plan zodat hij het geld alleen voor zichzelf kon houden. Hij ging naar de apotheker en vroeg daar naar vergif. Hij wilde zogezegd een bunzing doden omdat die al zijn kippen opat. De apotheker gaf hem rattenvergif en voegde eraan toe dat een kleine dosis reeds volstond om een mens te doden. De jongeman kocht ook nog drie kruiken. Hij verdeelde het gif over twee kruiken. Daarna deed hij er wijn bij. De derde kruik werd alleen met wijn gevuld. Die hield hij voor zichzelf. Toen keerde de jongste van het drietal terug naar zijn vrienden.
Hij kreeg echter geen kans om iets te zeggen, want de twee anderen vermoordden hem zoals ze afgesproken hadden. Om te vieren dat hun plan gelukt was, dronken de twee overgebleven samenzweerders van de wijn. Ze kozen allebei een kruik met vergif uit en stierven ter plekke. Eerst leden ze echter verschrikkelijk veel pijn.
Uiteindelijk slaagden de jongemannen in hun opzet. Ze zochten en… vonden de dood.

AFLAATVERKOPER: Jullie horen het, beste mensen. Het leven kan kort zijn. Kom dus snel offeren, dan zorg ik ervoor dat jullie bevrijd van zonden naar de hemel gaan. He, molenaar; word eens wakker.
NON: Laat hem zijn roes toch uitslapen. In deze toestand kan hij geen verhaal vertellen.
MOLENAAR: Laat me gerust… Of nee, geef me nog een kruik bier.
AFLAATVERKOPER: Jij krijgt van mij een kruik bier als je deze relikwie kust en me daarvoor twee goudstukken betaalt.
MOLENAAR: Ben je gek geworden? Ik ga geen oude broek van jou zoenen. Jij zegt dat het een relikwie is, maar de afdruk van je achterste staat er duidelijk in.
AFLAATVERKOPER: Man, jij bent ladderzat, je lult maar wat.
MOLENAAR: Ik wil bier…
AFLAATVERKOPER: Bah, je adem stinkt als een varkenstrog.
NON: Straks infecteert hij ons nog.
AFLAATVERKOPER: Ik wed dat hij niet eens tot vijf kan tellen.
MOLENAAR: Let maar op of ik geef je vijf klappen tegen je kop. (De molenaar komt waggelend op de aflaatverkoper af. Onderweg blijft hij ergens op leunen.)
NON: Straks valt hij om met zijn zatte botten en dan krijgen we hem nooit meer recht.
AFLAATVERKOPER: Die mensen daar zullen wel willen helpen. Nietwaar? Ik zie het al, veel kandidaten zijn er niet.
(De molenaar brengt zijn handen naar zijn mond.)
NON: Pas op, hij gaat overgeven. (De molenaar laat een boer.)
AFLAATVERKOPER: Gelukkig, het lijkt weer over.
MOLENAAR: Ik wil bier.
AFLAATVERKOPER: Goed dan!
NON: Zou je dat wel doen?
AFLAATVERKOPER: Ik heb een plan. (Hij giet water uit.)
MOLENAAR: Ik win straks dat gratis avondmaal. En bij een lekkere maaltijd horen natuurlijk ook enkele stevige kruiken bier.
AFLAATVERKOPER: (Tot de non) Geef jij het maar…
NON: Waarom ik?
AFLAATVERKOPER: Mij zou hij een pak rammel geven.
NON: En ik dan?
AFLAATVERKOPER: Een vrouw zou hij niet durven slaan en zeker geen zuster…
(De non geeft de kruik aan de molenaar. Die drinkt.)
MOLENAAR: Bah, dat is water! Ik ben geen vis. Geef me vlug een kruik bier om die vieze smaak door te spoelen.
NON: Jij hebt al meer dan genoeg gedronken.
MOLENAAR: Wil je me echt niets meer geven?
NON EN AFLAATVERKOPER: Nee…
MOLENAAR: Dan verplicht je me te gaan bedelen. (Hij richt zich tot enkele toeschouwers.) Krijg ik van u een slokje bier? Van u? Wacht eens… Ik begin onmiddellijk met mijn verhaal/ Misschien win ik dat gratis avondmaal wel en bij een goede maaltijd horen zeker enekele kruiken bier.
NON: Zou je niet beter wachten tot je…
MOLENAAR: Te laat…

Verhaal van de molenaar
MOLENAAR: Mijn verhaal gaat over John, een rijke, oude huisbaas uit Oxford. Hij verhuurde een kamer aan een arme student, Nicolas genaamd. Deze kerel studeerde kunst, maar astrologie en weerkunde interesseerden hem meer. Zo kon hij voorspellen hoelang een periode van droogte of regen zou duren. Nicolas had nog een andere specialiteit: het bedrijven van de liefde. Daarbij maakte hij regelmatig misbruik van zijn zachtaardige en meisjesachtige uiterlijk.
John, die als timmerman aan de kost kwam, was even daarvoor gehuwd met de amper achttienjarige Alison.. Hij was zeer jaloers. Zo mocht zijn vrouw het huis niet uit zonder toestemming. De jonge Alison was echter speels en wild. Ze had erg wellustige ogen. (Hij pikt er een vrouwelijke toeschouwer uit.) Zo ongeveer…
De timmerman had natuurlijk kunnen weten dat jeugd en ouderdom slecht samengaan.
Op een dag ging John uit. De student was net in een speelse bui. Hij grabbelde Alison vast en zei: "Hou van me of ik zal sterven.” Maar zij wees hem af. Nicolas gaf het niet zo vlug op. Hij begon zijn zaak te bepleiten.
Niet zonder succes overigens, want na zijn pleidooi zwoer Alison dat zij hem liefhad. Zij wilde graag met hem vrijen als er zich een geschikte gelegenheid voordeed. De jaloersheid van haar man was echter een probleem. “Als John te weten komt dat ik hem bedrieg, dan maakt hij me kapot,” zei de jonge echtgenote. Ze besloten om geduldig hun kans af te wachten.
Op een dag ging Alison naar de kerk. Daar diende een Parijse pastoor, Absalon genaamd, de mis. Hij zag er wel als een priester uit, maar eigenlijk was het een schurk. Absalon ging alleen op bezoek in huizen waar jonge meisjes woonden. Vrouwen lieten hem niet ongevoelig en vooral de jonge vrouw van de timmerman deed zijn hart sneller slaan. De priester zong zelfs regelmatig een liefdesballade onder het slaapkamerraam van de timmerman en zijn vrouw.
Alison mijn honingraat
Ik sta voor u altijd paraat.
Alison mijn vogelkijn
Om uw minne val ik in zwijm.
Absalon overlaadde Alison ook met geschenken. Hij bood haar zelfs geld aan. Zij moest van hem echter niets weten. Zij stuurde hem weg met de boodschap dat ze van een ander hield.
Toen de timmerman voor zaken wegging, bedachten Nicolas en Alison een plan. Als dat lukte, dan konden ze samen de nacht doorbrengen. Nicolas zou doen alsof hij ziek was en heel de dag in bed blijven.
Toen John terugkwam, vertelde Alison dat er iets met Nicolas scheelde. De oude huisbaas ging kijken hoe erg het me de student gesteld was. Hij forceerde de deur en schudde Nicolas dooreen. Die prevelde net een gebed om de boze geesten uit het huis te verdrijven. Daarna vertrouwde Nicolas de timmerman toe dat alle mensen de volgende maandag in een zondvloed zouden omkomen.
John vroeg daarop: “Zullen mijn vrouwtje en ik ook verdrinken?” “Ja,” zei Nicolas, “tenzij je mijn raad exact opvolgt.”
Ze hadden niet veel tijd. John moest voor ieder van hen een trog en proviand halen. Hij mocht in geen geval iets tegen andere mensen vertellen. De timmerman moest de troggen, die ze als vaartuigen zouden gebruiken, in het zadeldak verbergen. Tijdens de zondvloed mochten ze alleen bidden. Het was ook streng verboden naar elkaar te kijken. John en Alison moesten ver uit elkaar hangen zodat zij op het uur des oordeels zeker niet konden zondigen.
De jaloerse echtgenoot vertelde alles aan zijn vrouw. Zij leek erg van streek, maar ze wist natuurlijk heel goed wat Nicolas van plan was.
De timmerman kocht drie wastobbes en proviand, zoals afgesproken. Hij maakte ook drie ladders. Die zondagavond kropen ze alledrie in hun vaartuig en baden. John viel al gauw in slaap. Alison en Nicolas slopen naar beneden om zich in bed te amuseren.
Maar laat ons nu even terugkeren naar Absalon. De priester had gehoord dat de timmerman een aanzienlijke hoeveelheid proviand was gaan kopen. Hij vermoedde dan ook dat John er voor enkele dagen op uit trok en hij besloot zijn kans te wagen.
Hij installeerde zich weer onder het slaapkamerraam en zong dezelfde liefdesballade.
Alison mijn honingraat
Ik sta voor u altijd paraat.
Alison mijn vogelkijn
Om uw minne val ik in zwijm.
Alison stuurde hem weg met de boodschap dat ze van een ander hield. Absalon vroeg om haar toch één keer te mogen kussen. Ze gaf toe op voorwaarde dat hij daarna ophoepelde. Absalon beloofde dat.
Maar de nacht was donker en Alison stak haar achterste uit het slaapkamerraam. Absalon kuste dat. Hij begreep er niets van. “Een vrouw heeft toch geen baard?” dacht hij. “Of zou ik een man gekust hebben?”
Nicolas en Alison lachten hartelijk om die grap, maar Absalon besefte dat hij bedrogen werd en zon op wraak. Zijn liefde voor Alison was op slag bekoeld. De priester klopte aan bij de smid. Hij wilde een heet ploegijzer lenen. De smid vroeg waarom hij een ploegijzer nodig had, maar Absalon zei dat hij morgen wel zou horen wat er gebeurd was.
Absalon ging met het hete ijzer naar Alison. Hij klopte op het slaapkamerraam en beloofde een ring als hij haar nog eens mocht kussen. Nu stak Nicolas zijn achterste naar buiten. Hij liet ook nog een heel luide scheet. Net op dat moment stootte Absalon het gloeiende ijzer in zijn reet. Nicolas gilde het uit: “Water! Water!”
En John riep uit: “Het water is er! De wereld vergaat.” Hij sneed de koorden door, viel naar beneden en bezweek. De buren hoorden het geroep. Zij strooiden rond dat de timmerman gek was. Ook de anderen kregen hun deel. Absalon kuste een achterste, Nicolas verbrandde het zijne en Alison werd ten schande gezet.

Epiloog:
AFLAATVERKOPER: Voorwaar, molenaar, ik heb me met jouw verhaal goed geamuseerd.
MOLENAAR: Geef me dan nu vlug een kruik bier.
AFLAATVERKOPER: Wacht nog even! Eerst moeten we onze wedstrijd afwerken, want jij vertelde het laatste verhaal. Nu kiezen jullie het beste verhaal eruit, geacht publiek. Dat wint dan een lekkere fles wijn (of bier). We overlopen alle verhalen. Steek gewoon uw hand op als we het verhaal van uw keuze opnoemen.
MOLENAAR: Wie stemt er voor het verhaal van de vrouw uit Bath? Zij leerde ons hoe ze haar vijf echtgenoten onder de knoet kreeg.
Wie vond het verhaal van de baljuw het beste? Hij legde uit hoe een arrogante molenaar bedrogen werd door zijn eigen vrouw en dochter.
Wie kiest er voor het verhaal van de gerechtsbodel? Daarin werd een monnik beledigd door… een scheet.
Wie vindt dat het verhaal van de non moet winnen? Zij leerde ons tenslotte waarnaar vrouwen het meeste verlangen.
Wie zweert er bij het verhaal van de aflaatverkoper. Daarin ging het over drie jongeren die de dood zochten en… vonden.
We zijn bij de laatste verteller aanbeland. Wie stemt er voor het verhaal van de molenaar? Hij vertelde hoe John de timmerman een flink stel hoorns werd gezet.
MOLENAAR: De winnaar is… (De keuze wordt bekend gemaakt.)
NON: Voor de winnaar… Van harte gefeliciteerd!
MOLENAAR: Voor alle verliezers… Jullie waren zonder twijfel de beste. Helaas, de jury was niet neutraal. Maar…
NON, MOLENAAR EN AFLAATVERKOPER: …winnaars zijn we allemaal!
MOLENAAR: (Hij heeft inmiddels een kruik bier bemachtigd.) Schol!

Nawoord
MOLENAAR: Moge allen die in deze verhalen iets vonden dat hen aanstond, daarvoor Onze-Lieve-Heer Jezus Christus bedanken.
NON: Want van Hem komt alle goedheid.
AFLAATVERKOPER: Hebt u iets gehoord dat u niet aanstond, dan is dat te wijten aan onze gebrekkige kennis. Het was alleszins geen slechte wil. We hebben alles gedaan wat binnen onze mogelijkheden lag.
NON: Bovendien smeek ik iedereen ootmoedig: “Bid opdat Christus zich over ons ontfermt en onze zonden vergeeft.”
MOLENAAR: Wij zullen in dit leven nog zoveel mogelijk penitentie doen zodat wij op de dag des oordeels een van hen mogen zijn die behouden blijven.
NON, AFLAATVERKOPER EN MOLENAAR: Amen.

NICO EN NINA, een toneelstuk voor kinderen van 5 tot 11 jaar, door Dirk Dobbeleers

2006-07-08T17:11:00.000+02:00

KORTE INHOUD:
Nico en Nina, een pittige tweeling van een jaar of tien, beleven dolle avonturen en halen straffe stoten uit. Ze delen grappige, ontroerende en spannende momenten met elkaar.
Ze vertellen over hun eerste communie, over winterpret, over hun schoolcarrière…
Naar bed gaan is bij hen een feest, maar van slapen komt niet veel in huis. Nico en Nina houden ook mama Pascale en papa Pascal wakker.
De twee Pascallen zijn niet bepaald doorsnee ouders. Papa doet het huishouden en mama werkt in een garage. In haar vrije tijd prutst ze aan een motor. Ze wil die in gang krijgen, maar slaagt daar niet in. Of lukt het uiteindelijk toch?

Het stuk garandeert een geslaagde namiddag voor kinderen vanaf ca. 6 jaar.
Het stuk kan gespeeld worden door 1 man en 1 vrouw of door 2 mannen en 2 vrouwen.

PERSONAGES:
Nico: durfal, pittig, vrolijk, fantasierijk, gaat niet graag naar school, tweelingbroer van Nina
Nina: rustiger dan Nico, gaat wel graag naar school, slim, tweelingzus van Nico
Pascale: mama van de tweeling, gaat uit werken, knutselt steeds aan haar kapotte brommer, neemt initiatief en houdt het gezin - op haar manier - draaiende
Pascal: papa van de tweeling, huisman in hart en nieren, houdt van breien, is voor de rest behoorlijk onhandig, wordt overtroefd door zijn vrouw
Omdat Nico en Pascal enerzijds en Nina en Pascale anderzijds door dezelfde acteur/actrice gespeeld worden en omdat deze omwisseling meestal vrij snel moet gebeuren, denk ik dat het verschil in kledij tussen beiden niet te groot gemaakt wordt.

DECOR:
Het stuk vraagt niet echt een decor. Het is de bedoeling om de scène op te bouwen aan de hand van rekwisieten zoals de brommer van Pascale, een schoolbord, een “muur” om te behangen, een verkleedkoffer...

OPVOERINGSVOORWAARDEN:
Dit stuk werd uitgegeven bij Almo en wordt beschermd door Sabam. Wie het stuk wenst op te voeren, dient over de geschreven toestemming van de auteur te beschikken, verkrijgbaar via het contactformulier. Vervolgens dient men zich in verbinding te stellen met Almo en aan de geldende opvoeringsrechten Sabam te voldoen.

Scène 1 : Nico, Nina, Pascale
(Bij het begin van het stuk ligt de motorfiets van mama Pascale op de grond. Er staat een bak bier naast. Nico op.)
NICO: Nina! Niiinaaa! Hebben jullie mijn tweelingzus soms gezien? Nee? Waar zit ze nu weer? Ze zit waarschijnlijk te studeren. Nina is een echt blokbeest, een streverke. Later wil ze zelfs juffrouw worden. Stel je voor... Juffrouw, bah! Ik moet wel toegeven dat ze voor die job geknipt is. Want mij de les spellen, dat kan ze als de beste. Niiinaaa! Waar blijft ze nu toch?
Ik zaag wel vaak op mijn tweelingzus, maar ze kan ook heel tof zijn. Vooral als ik me in de nesten heb gewerkt. Niet dat dat veel gebeurt, hoogstens één keer in de maand. Zoals nu bijvoorbeeld... Pascale knutselt altijd aan deze oude brommer. Ik vind brommers keicool, maar ik mag er van Pascale zelfs nog niet naar wijzen. Nu was ik daarnet even alleen en die brommer keek zo verleidelijk naar mij... En ik kon het niet laten. Ik moest er even op. Dat was formidastisch. Ik scheurde met mijn brommer over de wegen. (Nico gaat nu helemaal op in zijn fantasie.) Ik reed sneller en sneller. Ik voelde de wind in mijn haren spelen. Broem! Broem! Toen kwam er plots een hele scherpe bocht en in plaats van broem ging het boem! Ik smakte met brommer en al tegen de grond. Ik ben spijtig genoeg niet sterk genoeg om dat zware geval alleen recht te krijgen. Pascale kan elk ogenblik thuiskomen en als ze haar brommer daar zo ziet liggen, dan zwaait er wat. Daarom zoek ik Nina. Die zal me wel helpen. Ze is veel slimmer dan ik. Meestal trekken tweelingen goed op elkaar, maar bij ons is dat niet het geval. Ik ben knap en zij is lelijk. Zij is slim en ik ben... euh... een beetje minder slim. Ik zal dat natuurlijk nooit toegeven als ze erbij is. Ik zal eens gaan kijken of ze soms op haar kamer is. Niiinaaa!
(Nico af en Nina langs de andere kant op.)
NINA: Nico! Niiicooo! Waar zou mijn tweelingbroer ergens uithangen? Ik ben er zeker van dat hij mijn huiswerk weer uit mijn schooltas heeft gepikt. Waarschijnlijk zit hij het geniepig in een hoekje over te schrijven. Dat doet hij alle dagen. De luierik! Meestal is hij dan nog zo stom om mijn naam mee over te schrijven. Onze Nico is soms echt een kwiet. Hij haat de school en alles wat ermee te maken heeft. Begrijpen jullie dat nu? Het liefst van al had hij het hele jaar vakantie. En als dat niet kan, dan zou hij een computer of een robot willen die in zijn plaats denkt en werkt. Hij heeft een hekel aan iedereen die zijn best doet op school. Dat noemt hij seutekes, schijterkes of streverkes. Ik behoor volgens Nico dus ook bij dat clubje. Alleen als hij zich in nesten heeft gewerkt, en dat gebeurt ongeveer één keer per uur, dan heeft hij deze seut nodig om hem te helpen en allerlei smoezen te verzinnen.
Soms denk ik dat ik geadopteerd ben. Ik lijk op niemand van deze familie. Niet op moeder Pascale, niet op vader Pascal en zeker niet op mijn broer Nico. Die drie zijn allemaal even maf. Ik ben hier de enige normale. Nico! Niiicooo! Toch wel gek... de meeste tweelingen trekken op elkaar, maar Nico en ik lijken even veel op elkaar als een snorkel en een wasknijper.
(Nina af en Nico op.)
NICO: Ik heb ons Nina nog altijd niet gevonden. Hebben jullie haar soms gezien? (Het publiek zal wel reageren.) Waar is ze dan nu? (Na reactie van het publiek) Ze is mij aan het zoeken. Dat is straf, dan zoeken we elkaar... Naar waar is ze gegaan? Naar daar? Goed, dan zal ik haar wel vinden. (Komt even terug) Zeg, jullie houden me toch niet voor het lapje? Nee... Dan is het goed, want anders zullen jullie ervan lusten.
(Nico af en Pascale op. Ze draagt een overall. Zij ziet onmiddellijk dat haar brommer gevallen is.)
PASCALE: Het is niet waar, he! Zo geraakt die brommer natuurlijk nooit gemaakt. Dat zal weer een streek van Nico zijn. Niiicooo! Je kan dat kereltje geen 5 minuten alleen laten of hij heeft iets uitgespookt dat niet mag. Niicoo!Wacht maar tot ik hem te pakken krijg. (Tot publiek) Hebben jullie al met Nico kennisgemaakt? Welke richting is hij uitgegaan?
(Pascale af. Nico komt opgeslopen.)
NICO: Amai, gelukkig heeft Pascale me niet gevonden, want ze klonk echt kwaad. Zo kwaad is ze zelden op mij. Op papa wel, maar dat is anders. Waarom ben je anders getrouwd? Vond ik Nina nu maar! Dan kon zij me helpen. Niiinaaa! Niiinaaa!
(Hij staat nu aan de kant van de scène. Nina komt langs de andere kant op. Ze naderen elkaar rug aan rug tot ze tegen elkaar opbotsen.)
NICO: (Samen met Nina) Nina!
NINA: (Samen met Nico) Nico!
NICO: Eindelijk heb ik je gevonden.
NINA: Ik heb een eitje met jou te pellen.
NICO: Dat hoeft niet. Ik pel mijn eitjes liever zelf.
NINA: Flauw! Heel flauw! Geef liever mijn huiswerk terug.
NICO: Ik weet van niks.
NINA: Ik weet zeker dat jij mijn huistaak weer gepikt hebt. Als je het niet onmiddellijk teruggeeft, dan help ik je nooit meer uit de nesten. Dat zweer ik.
NICO: Als ik het teruggeef, wil je me dan helpen?
NINA: Dat hangt ervan af...
NICO: Waarvan?
NINA: Van wat ik moet doen natuurlijk...
NICO: Ik heb per ongeluk de brommer van Pascale omvergegooid. Wil jij hem samen met mij rechtzetten?
NINA: Ik weet niet...
NICO: Alsjeblief, Nina...
NINA: Op je knieën...
NICO: Toch niet weer? NINA: Dan niet... (Ze maakt aanstalten om weg te gaan.)
NICO: ‘t Is al goed! (Hij gaat op zijn knieën zitten.)
NINA: Zeg mij na.. Ik smeek je, lieve zus, ...
NICO: Ik smeek je, lieve zus...
NINA: ...help me weer eens uit de nood.
NICO: ... help me weer eens uit de nood.
NINA: Onnozele knoeier dat ik ben.
NICO: Je overdrijft. Help je me nu of help je me niet?
NINA: Vooruit dan maar! (Ze gaat al naar de motorfiets.) Of wacht eens, eerst wil ik mijn huistaak terug, want ik ken jou al, kereltje... Van zodra ik jou geholpen heb, loop jij weg en dan kan ik fluiten naar mijn werk. (Ze steekt haar hand uit.) Ik wacht...
NICO: (Hij haalt zijn schooltas en praat ondertussen met het publiek.) Denk nu niet dat ik mijn huistaken niet alleen kan oplossen. Verre van! Ik heb alleen geen tijd om die onzin op te lossen. (Hij haalt een een niet meer zo fris blad uit zijn schooltas.) Alsjeblief, zus...
NINA: Wat heb jij met mijn werk gedaan? Ik heb geen ezelsoren...
NICO: (Voor Nina kan uitspreken.) Dat is waar! Jij hebt geen ezelsoren. Jij hebt varkensoren. (Hij lacht.)
NINA: En jij wil dat ik je help? Vergeet het maar...
NICO: Toe, liefste zus...
NINA: Niet moeilijk dat ik jouw liefste zus ben, je hebt er maar één.
NICO: (Valt op zijn knieën.) Ik smeek je... Help me uit de nood... (Wanneer hij ziet dat Nina niet reageert) Onnozele knoeier dat ik ben.
NINA: Deze keer zal ik mijn goed hart nog eens laten zien, maar als je me nog één keer zo beledigt, dan help ik je nooit meer. Heb je me verstaan? Nooit meer...
(Nico zegt niets. Hij knikt alleen maar schaapachtig. Samen zetten ze de brommer recht.)
NICO: Bedankt, zus, je hebt mijn leven gered.
NINA: Ik hoop alleen dat je dankbaarheid deze keer eens langer dan 5 minuten duurt.
NICO: Deze keer zal ik de 6 minuten wel halen, want ik ga een appel eten. En met volle mond kan ik je niet goed plagen.
NINA: Mijn broertje krijgt een aanval van beleefdheid. Waar gaan we dat schrijven?
NICO: Wil jij soms een appel?
NINA: Nee, ik ga mijn huistaak voor morgen al maken. Dan krijg ik zeker een goed punt van de juffrouw.
NICO: Doe dat... (Nina wil de scène verlaten.) Als je huistaak af is, steek je ze dan zoals altijd in die map van de Simpsons?
NINA: Natuurlijk!
NICO: En steek je die map dan in het middelste vakje van je schooltas?
NINA: Wacht eens even! Ik heb je wel door, kereltje... Ik zeg niet waar ik mijn huistaak ga steken, want anders schrijf jij ze weer over.
NICO: Ook goed! Maar zeur dan straks niet dat je schooltas helemaal overhoop ligt.
NINA: Jij bent een mispunt! .
NICO: Liever een mispunt dan een seut, een streverke of een schijterke.
NINA: Jij bent de vervelendste broer...
NICO: Dat is normaal, je hebt er maar één.
NINA: Dat wou ik niet zeggen. Jij bent de vervelendste broer die je je kan indenken. Ging jij trouwens geen appel schillen?
NICO: Ja...
NINA: (Kwaad) Dan hoop ik dat je met dat heel scherp mesje in je vinger snijdt. En als je nog eens in de problemen zit, op mijn hulp moet je niet meer rekenen.
(Nina af.)
NICO: (Tot het publiek terwijl hij een appel neemt.) Zo is ze nu, mijn zus... Ik zie haar graag kwaad. (Hij begint te schillen.) Dan wordt ze helemaal rood en dan krijgt ze van die kuiltjes in haar wangen. Het lukt me altijd... haar kwaad krijgen. Maar nu moet ik me concentreren. Want als je een appel in één keer kan schillen zonder dat de schil breekt, dan mag je met een prinses trouwen. Hoewel... dat is natuurlijk een probleem. A ja, want prinses Mathilde is pas getrouwd met prins Filip. Misschien laat Mathilde de prins wel staan voor mij.
PASCALE: (Ze stapt driftig op Nico af.) Ik heb met jou een appeltje te schillen, kereltje.
NICO: Dat hoeft niet, ik ben mijn appeltje zelf al aan het schillen, Pascale.
PASCALE: Heb jij mijn motorfiets soms op de grond gegooid?
NICO: Ik zou niet durven, Pascale.
PASCALE: Wie heeft het dan wel gedaan?
NICO: Niemand...
PASCALE: (Ze keert zich om.) Hoe komt het dan... Wat is er gebeurd? Zou het hier spoken? Ik ben er zeker van dat mijn motorfiets daarnet nog op de grond lag.
NICO: Heb je het op het werk weer teveel pintjes gedronken, Pascale?
PASCALE: Of zou ik zo scheel gekeken hebben?
NICO: Ja... (Hij vraagt aan het publiek om mee ja te roepen.)
PASCALE: Goed dan, het spijt me, zoonlief! Ik zal je nooit meer vals beschuldigen.
(Nico zegt niets. Hij houdt alleen zijn hand open.)
PASCALE: (Zij haalt 100 frank uit haar broekzak.) Hier, dat heb je verdiend. Koop er maar iets lekkers voor.
NICO: Bedankt, Pascale! (Hij geeft haar een kus en verlaat de scène.)
PASCALE: (Ze begint een sigaretje te rollen. Die sigaret laat ze, zonder ze aan te steken, in een mondhoek bengelen. Daarna begint ze aan haar motorfiets te sleutelen. Tot het publiek) Zeg nu eens eerlijk, lag die motorfiets daarnet op de grond of niet? (Het publiek zal wel verdeeld reageren.) Ik dacht het wel dat Nico me iets wijsmaakte. Ik ken hem. Het is een echte plantrekker en hij steekt vol kattekwaad. Om eerlijk te zijn... hij lijkt op mij. Nina is helemaal anders. Zij is een pak rustiger en braver. Als ze zich tenminste niet door Nico laat meeslepen. Nina lijkt meer op Pascal. Pascal is mijn man. Toevallig hebben wij dezelfde naam. Hebben jullie Pascal al ontmoet? Nog niet? Dan wordt het hoog tijd dat jullie eens kennismaken. Paaascaaal! Paascaal!

Scène 2 : Pascale en Pascal
(Pascal op met een plumeau. Hij heeft een schort aan en draagt de typische handdoek om het hoofd. Hij kan die verkleding tijdens de volgende scène vervolledigen. Als hij daarmee klaar is, begint hij te kuisen.)
PASCALE: Waar bleef jij zolang?
PASCAL: Ik was juist de aardappeltjes aan het afgieten. Jij wil altijd dat ik alles direct laat vallen als jij me nodig hebt, maar als huisman is dat niet gemakkelijk. (Tot het publiek) Jullie moeten niet zo raar kijken. Ik ben een huisman. Vroeger was ik ruitenwasser. Maar toen de baas ontdekte dat ik hoogtevrees had, heeft hij me ontslagen. Ik heb geen nieuw werk gezocht, ik ben liever huisman. Gewoon een lekker potje eten koken, vuile was weer proper maken en er dan zo van die zalige plooitjes in strijken. Of ik verzamel gedurende enkele weken stof en dan val ik dat met allerlei spuitbussen aan. Ja, ja, het werk van een huisman valt niet te onderschatten. Omdat het zo zwaar is, mag ik me eenmaal per week eens flink laten gaan. Weten jullie wat ik dan doe? Ik ga dan thee slurpen bij een van de buurvrouwen en we babbelen over het wasproduct dat het witste wast, over de laatste nieuwe boenwas en over de Flair.
(Pascale komt even bij hem staan.)
PASCALE : Maar Pascal toch, kinderen interesseren zich niet in de was en de plas. Die dromen over snelle moto’s.
PASCAL: Kinderen zijn daar nog veel te klein voor.
PASCALE: Nietwaar...
PASCAL: Wel waar...
PASCALE: Nietwaar...
PASCAL: Wel waar...
PASCALE : Zoekt ge soms ruzie?
PASCAL : Nee...
PASCALE : Want anders zoekt ge maar voort.
PASCAL : Ge staat weer zo kort.
PASCALE : Ge hebt gelijk. Ik zal iets nemen dat me kalmeert. (Hij neemt een pintje uit de bak.) Gij ook een pintje, Pascal?
PASCAL : Nee, dank u, Pascale, ik heb gisteren een nieuwe kruidenthee gekocht en daar ga ik sebiet eens van proeven.
PASCALE : Hebt ge nu weer thee gekocht? Alle keukenkasten staan vol omdat jij thee verzamelt.
PASCAL : Thee in de keukenkasten verzamelen vind ik niet zo abnormaal als een brommer in de woonkamer herstellen. Ik heb trouwens al honderd keer gezegd dat je kranten op de grond moet leggen. Anders wordt de vloer vuil. (Hij geeft haar een krant.)
PASCALE : Toch niet de sportbladzijden? Je weet heel goed dat het sportnieuws het enige deel van de krant is dat ik lees.
PASCAL : Maar dat is de krant van gisteren.
PASCALE : En dan? Dan lees ik ze nog eens.
PASCAL : Ik vraag me trouwens af waarom jij je werk altijd mee naar huis moet nemen. Heb je in de garage nog niet genoeg kunnen sleutelen?
PASCALE : Op mijn werk mag ik alleen aan auto’s en vrachtwagens sleutelen, ik heb er nog nooit een brommer onder handen mogen nemen. En dat doe ik zo graag.
PASCAL : Het haalt alleen niets uit. Je prutst nu al meer dan een jaar aan dat rotding en het rijdt nog niet.
PASCALE : En toch krijg ik dit lieftallig dingetje vroeg of laat aan de praat. Help me liever in plaats van te zeuren. Hier, hou deze pot met schroefjes even voor me vast.
(Pascal pakt het potje tegen zijn zin aan. Telkens als Pascale iets zegt dat hem niet aanstaat, gooit hij een schroefje weg. Pascale ziet dat niet.)
PASCAL : Lieftallig dingertje... Pff! Jij bent precies met je brommer getrouwd.
PASCALE : Nu moet ik je gelijk geven. Jij bent een echte brommer.
PASCAL : (Gooit schroefje weg.) Dat is jouw schuld. Als jij je normaal zou gedragen, dan hoefde ik niet te zeuren. Neem nu gisteren...
PASCALE : Waar jij nog mee afkomt... Gisteren dat is al zo lang geleden.
PASCAL : Gisteren kreeg jij nog een bekeuring voor een snelheidsovertreding.
PASCALE : Dat was de schuld van die politieagent. Wie geeft er nu iemand een bekeuring omdat hij te snel met zijn fiets van een brug rijdt? Jij bent trouwens ook niet perfect.
PASCAL : Dat zal anders niet veel schelen.
PASCALE : Jij denkt dat je een groot kunstenaar bent. Je maakt de gekste schilderijen en beeldhouwwerken. Niet van die kleine, schattige beeldjes, nee zo van die grote beelden.
PASCAL : (Gooit schroefje weg.) Wacht maar tot ik een van die beelden verkocht krijg.
PASCALE : Als jij een van jouw beelden kunt verkopen, dan eet ik mijn overall op.
PASCAL : Zal ik hem dan eerst nog even wassen? (Poeslief, maar hij gooit wel een schroefje weg.)
PASCALE : En dan dat breien... Meneertje daar breit geitenwollensokken aan de lopende meter. Hij kan er een hele school mee bevoorraden.
PASCAL : (Gooit weer een schroefje weg.) Ik doe er toch niemand kwaad mee.
PASCALE : Dat zou er nog moeten bijkomen. Stel je voor... Pascal die een heel lange sok breit en daar de mensen mee aanvalt. Brr!!!
(Pascal heeft zijn schort uitgedaan en valt Pascale langs achter aan. Gegil.)
PASCALE : Laat dat! Heb je geen werk in de tuin meer? Dan kan ik tenminste rustig aan mijn brommer knutselen. Dat heb ik nog niet verteld, maar Pascal werkt graag in de tuin. Daar haalt hij de gekste kuren uit. Meneerke scheert zelfs de rozen en de cactussen.
PASCAL : Natuurlijk scheer ik de rozen en cactussen, word jij er soms liever door geprikt?
(Pascal zet zich op de bierbak. Hij gooit een schroefje weg.)
PASCALE : Zo’n klein prikje, dat voel je amper.
PASCAL : Je weet dat ik nogal gevoelig ben.
PASCALE : Dat is waar ook. Ja, beste mensen, ik was even vergeten dat Pascal niet tegen prikjes kan. Als de dokter hem een spuit moet geven, dan valt hij al op voorhand van zijn stokje.
PASCAL : (Gooit weer een schroefje weg.) Jij wil altijd ruzie maken.
PASCALE : Nu wil ik vooral racen. (Zij zet een valhelm en een bril op. Daarna gaat ze op de motorfiets zitten. Ze doet alsof ze racet.) Met mijn motorfiets langs kleine weggetjes snorren terwijl vogeltjes fluiten, de korenbloemen ruisen en de zon heerlijk op mijn hoofd schijnt.
PASCAL : Op je valhelm.
PASCALE : Wat?
PASCAL : Terwijl de zon op je valhelm schijnt.
PASCALE : Wat ben jij toch onromantisch...
PASCAL : Ik ben realistisch en jij bent een dromer. Deze motorfiets staat al meer dan een jaar stil en ik geloof nooit dat jij er weer beweging in gaat krijgen.
PASCALE : Wedden dat ik er wel beweging in krijg?
PASCAL : Goed.
PASCALE : Waarvoor wedden we?
PASCAL : Wie verliest kuist het toilet en moet de vuile sokken en onderbroeken in de wasmachine doen.
PASCALE : Afgesproken...
PASCAL : Goed, ik wacht.
(Pascale gaat op de motorfiets zitten. Ze geeft gas. Het liedje “Samen op de moto” van Samson en Gert kan even ingezet worden. Daarna duwt ze de motorfiets een paar meter verder.)
PASCALE: Ziezo, ik ben gewonnen.
PASCAL : Jij bent helemaal niet gewonnen. Die motorfiets is nog steeds kapot.
PASCALE : Dat moest ook niet. Jij beweerde dat ik deze motorfiets nooit in beweging zou krijgen en heeft hij bewogen of niet?
PASCAL : Ja...
PASCALE : Dan ben ik gewonnen. Jij kan gewoon niet tegen je verlies.
PASCAL : Ik kan wel tegen mijn verlies, maar jij speelt vals.
(Pascal gooit weer een schroefje weg. Pascale doet haar schoenen uit en wil de scène verlaten.)
PASCAL : Waarom doe jij je schoenen uit?
PASCALE : Dan zijn mijn sokken vuiler als jij ze moet wassen. (Ze staat nu naar het publiek gericht.)
PASCAL : Hoe sta jij daar nu?
PASCALE : Ik probeer een scheet te laten. Dan is mijn onderbroek vuiler als jij ze in de wasmachine moet stoppen.
PASCAL : Wat ben jij toch een flauwe plezante! (Hij wil de scène verlaten.)
PASCALE : Dat is nog altijd beter dan jij. Jij bent alleen maar flauw.
PASCAL: (Komt op zijn stappen terug) Dat is waar ook, hier zijn je schroefjes. (Hij overhandigt de pot.)
PASCALE: Maar die pot is leeg?
PASCAL: Even leeg als jouw hoofd. (Af)
PASCALE: Waar heeft hij die schroeven nu gegooid? (Ze begint op handen en knieën rond te kruipen. Nu en dan vindt ze een schroefje.) Nico lijkt niet alleen uiterlijk op zijn vader. Soms hebben ze ook hetzelfde rotkarakter. Ze kunnen echt gemeen zijn. Alleen doet Pascal het opzettelijk en Nico niet. Maar ze kunnen ook ontzettend tof zijn. (Tot het publiek) Ik durf erom te wedden dat jullie ook echte schatten zijn die af en toe een ondeugende streek uithalen. Ik vind geen schroefjes meer. Wat geeft het, ik heb er toch altijd over. Weten jullie wat Pascal dan altijd zegt? (Ze bootst hem na.) “Die vijzen zijn niet van je brommer, maar van jou .” De flauwe plezante...Ik zal eens gaan kijken waar hij ergens uithangt, want langer dan 5 minuten kan ik hem niet alleen laten. (Af)

Scène 3 : De school
NICO : Al kennis gemaakt met papa Pascal? Hadden ze weer ruzie? (Na reactie van het publiek) Ik vind het ongelooflijk dat ze zoveel ruzie maken. Ze hebben elkaar toch gekozen. Dat Nina en ik veel ruzie maken, dat is normaal. A ja, broers en zussen kiezen elkaar niet.
Vinden jullie ook niet dat ik als 2 druppels water op hem lijk? We hebben dezelfde neus, dezelfde oren en hetzelfde haar... op onze tenen. Ik vraag mij af of hij zich nu ook niet goed voelt. Ik vrees dat ik ziek aan het worden ben. Zou ik koorts hebben? Nee, ik heb geen warm voorhoofd. Toch scheelt er iets. Soms ben je ziek, maar heb je geen koorts. Als je moet overgeven bijvoorbeeld. Ik heb dat eens meegemaakt. Ik had tegen mama en papa gezegd dat ik me niet lekker voelde, maar zij geloofden me niet. Helemaal ongelijk kan ik ze niet geven, want ik heb al een paar keer gezegd dat ik me niet goed voelde omdat ik niet naar school wou. Ik doe dat alleen in geval van hoogdringendheid. Als we een toets over de tafels krijgen bijvoorbeeld. Maar willen of niet, ik moest naar school. Tijdens de speeltijd voelde ik plots dat ik moest overgeven. Ik spurtte naar het toilet, want op de grond of in je hand overgeven is vies. Ik trok de deur van het eerste het beste toilet open en wilde in de pot mikken. Maar... de juf zat op de pot. Haar mond viel zo ver open van verbazing dat ze niet eens kon gillen. Ik mikte mijn maaginhoud waar normaal het toilet stond maar waar nu de juf dus zat. Daarna wachtte ik met open mond op wat komen zou. De juf veegde de brokjes van haar bril, peuterde even tussen haar tanden en zei toen: “Nico, ik word kotsmisselijk van jou!” Meer heeft ze er nooit over gezegd.
Maar nu ik er zo over nadenk, ik moet ook niet overgeven. Eigenlijk voel ik me niet echt ziek, maar toch scheelt er iets, want ik verveel me en tijdens weekends en vakanties verveel ik me anders nooit.
(Nina op.)
NINA : Al kennis gemaakt met mama Pascale? Vinden jullie ook niet dat ik als 2 druppels water op haar lijk? We hebben dezelfde neus, dezelfde oren en dezelfde haartjes op... onze bovenlip. (Nico doet teken dat ze allebei even hard kunnen zagen.)
Nico, ik heb een probleem. Ik verveel me. Mag ik met jou meespelen?
NICO : Ik weet ook niet wat doen, Nina.
NINA : Ik heb een idee, Nico. We spelen schooltje.
NICO : Op school verveel ik me ook.
NINA : Dat begrijp ik niet. Het is toch plezant om steeds nieuwe dingen te kunnen leren.
NICO : Vind je?
NINA: Ik ga graag naar school. Ik vind er maar één ding vervelend aan?
NICO: Maar één ding?
NINA: Ja, en dat is dat jij altijd bij mij in de klas zit.
NICO: Ik vind dat ook niet plezant. Jij krijgt altijd goede punten en ik slechte.
NINA: Dat komt omdat jij je best niet doet.
NICO: Dat heeft er niets mee te maken. Jij krijgt altijd goede punten omdat je een seut bent.
NINA: Jij noemt iedereen die zijn best doet, een seut. Als ik nu graag naar school ga, dan is dat toch mijn zaak.
NICO: En als ik nu niet graag naar school ga, dan is dat toch ook mijn zaak.
NINA : Ik ga zo graag naar school dat ik later schooljuf wil worden.
NICO : Doe maar...
NINA : Weet jij al wat je later gaat worden?
NICO : Ja, stofzuiger. Ik prop heel mijn buik vol en dan is er geen plaats meer voor spruitjes.
NINA : Om stofzuiger te worden moet je niet naar school gaan.
NICO: Toch wel! Als stofzuiger zou ik de school kunnen schoonmaken tijdens de weekends en de vakanties. In de vakantie is het er lekker spannend. Weet je nog toen we tijdens de vorige vakantie samen met mama Pascale in de school wilden inbreken?
NINA: Ja…
NICO: Onze juf had mijn supernintendo afgepakt en ze was die op het einde van het schooljaar vergeten terug te geven.
NINA: Mama vond dat we die supernintendo moesten gaan halen.
NICO : Dat was spannend.
NINA : Vooral toen we betrapt werden door onze juf.
NICO : Onze juf zat op school te werken.
NINA: Samen met de meester van de vijfde klas.
NICO: Tijdens de vakantie op school werken? Daar moet je pas echt getikt voor zijn.
NINA: De juf stoof naar buiten. Ze leek wel een toverheks.
NICO : Ze lijkt altijd op een toverheks. Vooral in de refter... Daar sluipt ze op de tippen van haar tenen rond. Je hoort ze niet komen. Plots staat ze naast je en gilt in je oor: “Heb jij al je boterhammen wel opgegeten?”
NINA: En dan zwaait ze met haar vinger, precies of het is een toverstaf.
NICO: Daarom wil de juf ook altijd naar het bos.
NINA: Dat doet ze omdat kinderen graag naar het bos gaan.
NICO: Ik niet! Ik heb een hekel aan bossen. Het ligt er vol blikjes, plastiek zakken en hondendrollen.
NINA: De juf zegt dat er in het bos ook kabouters en heksen wonen.
NICO: Zij kan het weten, ze is er zelf één. Daarom wil ze altijd naar het bos. Ze gaat er gewoon haar familie bezoeken.
NINA: En toch ga ik graag naar het bos. Je kan er paddestoelen plukken en bladeren rapen.
NICO: En als je die bladeren dan mee naar de klas neemt, dan is de juf kwaad dat de klas vol rommel ligt. Als ik later stofzuiger ben, dan kan ik al die bladeren natuurlijk opzuigen. En als ik dan toch bezig ben, dan kan ik evengoed alle meesters en juffen opzuigen. Niemand zal hen missen.
NINA : Mij ook?
NICO : Nee, jou niet. Jij bent mijn zus.
NINA: Zou je mij missen?
NICO: Een beetje...
NINA : Maar als ik later een goede juf wil worden, dan moet ik dringend beginnen te oefenen. Nico, haal het bord eens even.
NICO : Waarom doe jij dat niet?
NINA : Dan breken mijn nagels. Dat zegt onze juf ook altijd.
NICO : Ik heb geen zin...
NINA : Dat zeg je omdat niet sterk genoeg bent.
NICO : Ik, niet sterk genoeg? Ik ben zo sterk als een paard.
NINA : Als een paard van de paardjesmolen, zeker.
NICO : Ik zal het je meteen bewijzen.
(Nico haalt een (klein) schrijfbord.)
NINA : Ik ga graag naar school. Leren is toch plezant. De meeste grote mensen denken dat kinderen niet graag naar school gaan omdat ze zelf niet graag gaan werken. Grote mensen kunnen toch zo onlogisch zijn. Zo schildert de juf haar lippen en als wij dat doen, dan wordt ze boos. Eigenlijk ga ik ook graag naar school omdat ik Jasper dan kan zien. Ik ben een beetje verliefd op hem. (Nico op met het bord. Hij hoort de tekst die nu volgt.) En Jasper is ook verliefd op mij. Want telkens als hij mij ziet, dan lacht hij.
NICO: Dat is inderdaad hoogst eigenaardig. Ik heb meer zin om te wenen telkens als ik jou zie.
NINA : Zo spreek je niet tegen de juffrouw. Nog één zo’n opmerking en je krijgt een flink pak straf. Zeg me liever waar je schooltas is.
NICO : Op mijn kamer natuurlijk...
NINA : Die moet niet op je kamer staan. Die moet hier zijn. Haal hem en vlug wat, want we hebben geen tijd te verliezen.
NICO : Ja.
NINA : Heb jij niet met twee woorden leren spreken?
NICO : Toch wel. (Hij steekt zijn tong uit, dan af.)
NINA : Juf zijn lijkt me wel leuk. Denken jullie dat ik een goede juf zou zijn? Ik twijfel toch een beetje, want juffen zijn wel rare wezens. Wie zit er bij een rare juf? Wie bij een gewone juf? Wie bij een toffe juf? Ik zit bij een rare juf. In de klas is ze vaak streng en kwaad, maar als je de juf buiten de school ontmoet, in de winkel bijvoorbeeld, is ze heel vriendelijk. Dan is zij precies een gewoon levend wezen dat ook graag koekjes en snoepjes eet. Dan is ze zelfs gekleed als de gewone mensen.
NICO : Hier ben ik met mijn schooltas. (Hij gaat op een stoel zitten en zet zijn schooltas ernaast.) Ziezo, ik ben klaar.
NINA : Ik ben klaar, wie?
NICO : Ik ben klaar, Nina.
NINA : Nee, ik ben klaar, juffrouw. En draai je schooltas om.
NICO : Waarom?
NINA : Anders stoot ik met mijn benen tegen die slotjes en dan komen er ladders in mijn nylons. Dat zegt onze juffrouw ook altijd.
NICO : Juffen die nylonkousen dragen vind ik flauw. Juffen zouden altijd rokjes met blote benen moeten dragen, dat is veel leuker als je in de rij je veters moet knopen.
NINA : We beginnen met de les, want hebben al genoeg tijd verloren. Nico, kom aan het bord.
NICO : Waarom ik?
NINA : Omdat jij een beetje extra oefening nodig hebt. Je bent niet bepaald de beste leerling van de klas.
NICO : Zolang ik maar geen schijterke of een seut zoals mijn zus ben.
NINA : We zullen eens zien of ge aan het bord ook nog zoveel praat hebt. Schrijf op: “Vind je dictees fijn?”
(Nico schrijft gewoon “Nee” op.)
NINA : Wat doe je nu weer? Je moet schrijven wat ik zeg.
(Nu noteert Nico: “Je moet schrijven wat ik zeg.”)
NINA : Wat is dat nu voor onzin?
NICO: Dat is geen onzin, dat is jouw zin.
NINA: Jij werkt mij opzettelijk tegen. Nu begrijp ik waarom jij altijd slechte punten op je rapport hebt.
NICO : Ik krijg nooit punten. Ik krijg altijd een letter... de O.
NINA: Goed, als jij niet wil meewerken, dan schrijf je dit dictee tegen morgen maar eens 10 keer over.
NICO : Ik doe mijn best en toch word ik nog gestraft. Jij bent al even oneerlijk als onze juf.
NINA : Juffen zijn nooit oneerlijk. Dat heeft de juf zelf gezegd.
NICO : De onze wel. Zo mocht ik het opstel van Saskia eens overschrijven. En Saskia is de beste van de klas. Ze kreeg, zoals altijd 10 op 10. “Een knap opstel, later word je zeker schrijfster,” stond eronder. Ik kreeg voor hetzelfde opstel een 0. Weet je wat er onder stond? Dat je zoiets durft af te geven? Dit lijkt nergens op. Het ergste was dat ik niet eens kon reclameren, want anders wist de juf dat ik afgeschreven had.
NINA : In dit geval was niet de juf oneerlijk maar jij. Jij wil trouwens altijd goede punten halen zonder er iets voor te doen. Zo moesten we vorige week een opstel over onze hond maken. Zonder dat ik er iets van wist, had jij mijn blad uit mijn schooltas gehaald en alles letter voor letter overgeschreven. Ik dacht dat ik door de grond zakte toen de juf zei dat we allebei hetzelfde opstel hadden.
NICO : Het is toch logisch dat wij hetzelfde opstel hebben, we hebben toch ook dezelfde hond.
NINA: Gelukkig wist de juf dadelijk dat niet ik maar jij afgeschreven had.
NICO: En als straf moest ik een opstel over onze kat schrijven, maar we hebben helemaal geen kat.
NINA : Dat zal je leren overschrijven.
NICO : Jij leert mij inderdaad overschrijven.
NINA : Leugenaar!
NICO : Dat is niet waar. Jij hebt daarstraks toch zelf gezegd. “Schrijf dit dictee maar eens 10 keer over.”
NINA : Nu ben ik het beu. Ik ga het tegen papa zeggen. (Af)
NICO : Zie je wel dat het een seut en een schijterke is. Ze is nog erger dan onze juf. Nochtans was onze juf in het begin van het schooljaar best te doen. Ik was toen zelfs verliefd op haar. Ik wilde met haar trouwen. En ik weet zeker dat de juf mij ook graag zag. Waarom wou ze anders dat ik steeds dicht bij haar bureau kwam zitten? Als de juf mijn vrouw was, dan zou ik altijd de eerste van de klas zijn. Zonder er iets voor te doen, want ik zou alle vragen van het proefwerk kennen. De seutekes en de streverkes zouden nogal ogen trekken. Nu ben ik blij dat we niet getrouwd zijn, anders zit ik over 20 jaar met een oude caramel opgescheept. Ik zie me dan al naast de juf in bed liggen. Brr! Ik zou geen oog dicht doen. En je bed dient tenslotte om te slapen, of om na te denken. Ik kan heel goed nadenken in mijn bed. Ze zouden de stoelen en banken in de klas beter vervangen door bedden. Als je iets niet begrijpt, dan kan de juf gewoon naast je komen liggen om wat extra uitleg te geven. Dat gaat ook beter in bed, want ik heb mama Pascale al vaak tegen papa Pascal horen zeggen: “Wij doen in bed niets anders dan babbelen.” (Nico af.)

Scène 4 : Communiefeest
(Nina komt op en begint in de verkleedkoffer te rommelen. Ze vindt een indianenpak.)
NINA: (Terwijl ze zich verkleedt en de nodige indianengeluiden maakt) Nico en ik speelden vroeger vaak cowboy en indiaan. Maar dat mag niet meer van de 2 Pascallen. Dat komt zo... Op een dag kwam er een vriendje van Nico spelen. Hij was cowboy en wij waren indianen. We hadden hem gevangen genomen en aan de totempaal gebonden. Daarna waren we buiten gaan spelen. Niemand dacht nog aan die jongen. Tot zijn mama hem kwam halen. Was die kwaad, zeg! Ze zei dat we varkens waren. Nico heeft haar nog uitgelegd dat we indianen waren, maar ze wou niet luisteren. Er zijn sindsdien ook geen vriendjes van Nico meer komen spelen. Eens kijken wat er nog allemaal in de verkleedkoffer zit.
(Nico komt op. Op dat moment haalt Nina een matrozenpakje uit de koffer.)
NINA: Nico, je bent net op tijd. Kijk eens wat ik gevonden heb? (Ze houdt het even voor.)
NICO : (Blij) Mijn matrozenpakje...
NINA : Hoor ik het goed, ben jij blij? Je schreide altijd moord en brand als je dit moest aandoen.
NICO : Ik ben blij dat dit onding in de verkleedkoffer zit, want dan moet ik het niet meer aandoen.
NINA : Het was een cadeau van tante Geertrui.
NICO: Ik zie haar nog altijd binnenkomen met dat groot pak.
NINA: (Zij bootst een verschrikkelijke vrouwenstem na.) “Kijk eens wat ik voor mijn petekind gekocht heb.”
NICO: Ik dacht dat het een auto op afstandsbediening of een grote doos Playmobil was.
NINA : Ik heb je nog nooit zo snel een pakje zien uitpakken.
NICO : En weer inpakken...
NINA : Zelfs ik had medelijden met je.
NICO : Ik was de belachelijkste communicant van de laatste 30 jaar. En ook na de communie was mijn lijdensweg nog niet voorbij.
NINA : Gelukkig vond papa Pascal het ook een afschuwelijk pakje.
NICO: Iedere normale mens vindt matrozenpakjes afschuwelijk.
NINA: Je moest het alleen maar aandoen als we naar tante Geertrui gingen.
NICO: Dat was toch een keer of vijf per jaar...
NINA : Gelukkig voor jou gingen we altijd met de wagen naar tante Geertrui.
NICO : Ik wachtte dan zo lang mogelijk binnen.
NINA : En ik zette het portier van de wagen open...
NICO : Ik spurtte zo snel mogelijk naar de wagen en dook op mijn plaats zodat niemand met in dat belachelijk apenpakje kon zien.
NINA : Dat ging allemaal goed...
NICO : ...tot op een keer onze wagen kapot was.
NINA : En we helemaal te voet naar tante Geertrui moesten.
NICO : Ik voelde me precies prins-carnaval. Iedereen vroeg of ik mijn communie ging doen.
NINA : En het was dan nog in het putje van de winter...
NICO : Maar ik had 2 geitenwollensokken onder mijn hemdje gestoken, dan leken mijn forsballen groter.
NINA : Ik ben benieuwd wat tante Geertrui voor je plechtige communie gaat kopen. Als je je communie van de pastoor nog mag doen tenminste...
NICO : Waarom zou ik mijn communie niet mogen doen?
NINA: Geef toe dat je gedrag in de kerk nu niet bepaald was om over naar huis te schrijven.
NICO: Ik kan er toch ook niet aan doen dat wij nooit naar de mis gaan.
NINA: Ik ga ook niet naar de mis, maar ik weet toch hoe ik me moet gedragen. De juf heeft zelf gezegd dat ik een voorbeeldige communicant was.
NICO: Jij hebt je heel die mis als een seut gedragen. (Tot het publiek) Mijn zus zat er heel de mis met gevouwen handen bij. Het was precies een lijk.
NINA: Dat is toch logisch. In de mis moet je bidden en niet roepen.
NICO: Ik heb niet geroepen.
NINA: Wel waar...
NICO: Niet waar...
NINA: Wel waar. Toen de pastoor naar het altaar ging, heb jij geroepen: “Daar loopt gewoon een vent met een kleed aan.”
NICO: Ik heb dat niet geroepen, ik heb dat alleen stilletjes tegen jou gezegd.
NINA: Waarom begon iedereen in de kerk dan te lachen?
NICO: Dat weet ik niet... Het is trouwens de schuld van de pastoor. Hij had maar geen kleed moeten aandoen.
NINA: Pastoors dragen altijd een kleed.
NICO: Dat is niet waar. Toen we repeteerden, droeg hij gewone kleren.
NINA : Dat was nog niet alles. Na de mis zaten de zakken van jouw matrozenpakje vol geld.
NICO: Je overdrijft...
NINA : En papa Pascal vroeg: “Nico, vanwaar komt dat geld?” En jij zei heel onnozel: “Ze kwamen daar in de mis mee rond, Pascal!”
NICO : Tante Geertrui vond dat ik het geld aan de pastoor moest teruggeven.
NINA : Maar van mama mocht je alles in je spaarpot steken.
NICO: Voor de rest kan ik me van mijn communie eigenlijk niet veel herinneren.
NINA : Natuurlijk niet. Je was zat.
NICO: Dat was de schuld van mama Pascale.
NINA: Jij steekt de schuld altijd op iemand anders.
NICO : Maar dit keer is het waar. Mama goot de flessen wijn niet helemaal leeg. Ze liet er altijd nog een lekje in. Ik vond dat verspilling en ik heb al die lekjes opgedronken. Het duurde niet lang of ik kon niet meer op mijn benen staan.
NINA : Mama en papa hebben je toen onder een koude douche gestoken.
NICO : Daar herinner ik me niets meer van. Ik werd pas wakker toen iedereen weer naar huis ging. En hoe... Ik lag in mijn bed te soezen toen tante Geertrui me aanviel.
NINA: Ze viel je niet aan. Ze gaf je een kus.
NICO: Bij tante Geertrui is dat hetzelfde. Het was zo’n luide, natte klapzoen. Ik verdronk bijna. En hoofdpijn dat ik had...
NINA : Mama Pascale moest ermee lachen.
NICO: Ja, ze zei: “Nico, je hebt ook nog een kater voor je communie gekregen.”
NINA: En wij hebben heel de zondag gezocht naar dat beest.
NICO : Toen we in de klas over onze communie mochten vertellen, zei ik trots dat ik een kater had gekregen.
NINA: En de juffrouw zei dat je goed voor dat beestje moest zorgen.
NICO: Dat zal wel, als toverheks kon ze die kater natuurlijk goed gebruiken.
NINA: Ik vond het toch een heel leuk feest. Ik tel al af naar onze plechtige communie.
NICO : (Hij steekt het matrozenpakje onderaan in de verkleedkoffer.) Hopelijk koopt tante Geertrui voor mij dan geen nieuw matrozenpakje.
NINA : In onze parochie dragen de jongens een lang, wit paterskleed.
NICO : Scheren ze mijn hoofd dan ook kaal?
(Beiden af.)

PAUZE

Scène 5: Winter
(Nico trekt de slee waarop Nina zit. Nina draagt een sjaal, muts en handschoenen. Nico draagt alleen een T-shirt.)
NICO: Ik ben er moe van. Nu is het jouw beurt om de slee te trekken.
NINA: Ik denk er niet aan. Een slee trekken is mannenwerk.
NICO: Dan wil ik even rusten.
(Tijdens de volgende replieken krijgt Nico het kouder en kouder.)
NINA: Goed, maar niet te lang. Anders krijg ik het koud.
NICO: Als je de slee trekt, dan heb je het stikkend warm.
NINA: Ik heb je toch al gezegd dat een slee trekken mannenwerk is.
NICO: Van al dat werken heb ik honger gekregen. Ik wil wel een koek.
NINA: Ik heb niets bij.
NICO: Hoe, jij hebt niets bij? Voor het eten zorgen is nochtans vrouwenwerk.
NINA: Een koek is geen eten, dat is snoep.
NICO: Jij moet altijd het laatste woord hebben.
NINA: Ik ben nu eenmaal slimmer dan jij.
NICO: Jij bent een seut.
NINA: En jij een lastpost.
NICO: Streverke.
NINA: Stuk verdriet.
NICO: Slijmbal.
NINA: Al wat je zegt, ben je zelf.
NICO: Dat is niet waar.
NINA: Voor één keer heb je gelijk. Want slijmen zien groen en jij bent helemaal blauw. Je lijkt wel een blauwe pinguïn. Heb je het zo koud?
(Indien mogelijk staat Nico onder een blauwe spot.)
NICO: Ja... (Hij bibbert.)
NINA: Waarom heb je je niet warmer aangekleed?
NICO: Ik heb dit T-shirt voor mijn verjaardag gekregen en ik wil dat iedereen het kan zien.
NINA: Ik heb echt medelijden met je.
NICO: Dank je...
NINA: Doodvriezen is volgens mij niet leuk.
NICO: Ik denk het ook niet.
NINA: Maar je hebt geluk...
NICO: Dank je, lieve zus.
NINA: Je voelt er weinig van, want je verliest heel snel snel het bewustzijn.
NICO: Wil jij me niet helpen?
NINA: Natuurlijk...
NICO: Dat vind ik echt tof, Nina.
NINA: Als jij in mijn plaats de schoenen poetst en de vaatwasser uitlaadt.
NICO: Hoelang?
NINA: Een maand!
NICO: Ben je gek?
NINA: Nee... Ik zal mijn goed hart eens tonen, 2 weken dan.
NICO: Goed, maar haast je of het is niet meer nodig.
(Nina doet haar sjaal en muts uit.)
NICO: Je sjaal en je muts? Is dat alles? (Hij doet de kledij aan.)
NINA: Het is beter dan niets, moet je maar denken.
(Nina bekijkt Nico even van dichtbij.)
NICO: Amai, dat doet deugd.
NINA: Mijn zakdoek heb je blijkbaar ook nodig.
(Ze neemt die uit haar zak en wil hem aan Nico geven.)
NICO: Dat hoeft niet.
NINA: Maar je hebt een vuile neus.
NICO: In de winter snuit ik nooit mijn neus. Ik wacht gewoon tot mijn snottebellen bevroren zijn.
NINA: Bah, dat is vies.
NICO: Dat is helemaal niet vies. Integendeel, je zakdoek blijft er proper van.
NINA: Een neus heb je toch om te snuiten!
NICO: Flauwe kul! Een neus heb je om te ruiken en te voelen.
NINA: Dieren voelen met hun neus, mensen toch niet.
NICO: Ik wel! Ik voel altijd met mijn neus hoe koud een ruit is.
NINA: Jij bent getikt, Nico. Wat heb je trouwens aan bevroren snot?
NICO: Dat is heel handig, dan kan je de snottebellen gewoon afbreken.
NINA: En waar blijf je er dan mee?
NICO: Gewoon op de grond... Je mag die snottepiet wel niet te lang tussen je vingers houdt, anders ontdooit hij weer.
NINA: Als ik dit aan papa Pascal vertel, dan zwaait er wat.
NICO: Papa Pascal zou juist heel blij moeten zijn. Op die manier heeft hij minder was.
NINA: In de winter toch...
NICO: In de zomer ook.
NINA: Wat doe je dan in de zomer?
NICO: Dan snuif ik mijn snot op.
NINA: Bah, jij bent gewoonte walgelijk.
NICO: Nietwaar, ik ben juist heel milieubewust, want ik recycleer mijn snottepieten. En onze juf zegt altijd dat ook kinderen zoveel mogelijk moeten recycleren.
NINA: De juf wordt zeer boos op kinderen die hun snot opsnuiven.
NICO: Dat weet ik. In de klas doe ik het dan ook niet.
NINA: Gebruik je daar wel een zakdoek?
NICO: Nee, daar gebruik ik een mouw.
NINA: Je mouw?
NICO: Niet mijn mouw, een mouw. Het liefst van al veeg ik mijn neus af aan de mouw van Cindy.
NINA: Waarom?
NICO: Haar mama gebruikt een wasproduct dat heel goed ruikt.
NINA: Ik ga dit straks allemaal aan papa zeggen.
NICO: Jij zegt lekker niets.
NINA: Toch wel...
NICO: Toch niet...
NINA: Toch wel...
NICO: Als jij dat straks aan papa Pascal vertelt, dan gebruik ik nu je sjaal.
(Hij brengt de sjaal naar zijn neus.)
NINA: Viezerik! Geef mijn sjaal terug.
(Nina trekt aan de sjaal, Nico wil die echter niet teruggeven. Na een kort gevecht...)
NICO: Als ik jouw sjaal moet teruggeven, dan poets ik geen schoenen en dan laad ik de vaatwasser niet uit.
NINA: Beloofd is beloofd.
NICO: En gegeven is gegeven...
NINA: De 2 Pascallen zeggen altijd dat iedereen zijn eigen spullen moet houden.
NICO: Zonder sjaal krijg ik het weer koud en dan ga ik misschien wel dood.
NINA: Zo snel ga je niet dood.
NICO; Daarstraks heb je zelf gezegd dat ik zou kunnen doodvriezen.
NINA: Dat was maar een grapje.
NICO: Hahaha, hoe grappig! Onze juf heeft toch verteld dat er in de winter meer mensen sterven dan in de zomer.
NINA: Voor één keer heb je gelijk.
NICO: Opa is ook in de winter gestorven.
NINA: Opa deed altijd leuke spelletjes met ons.
NICO: Ik mocht altijd paardje rijden op zijn knie.
NINA: En hij kon zo mooi vertellen...
NICO: Veel mooier dan de 2 Pascallen.
NINA: En als we weenden, dan hield hij ons handje vast.
NICO: Zou hij nog aan ons denken?
NINA: Ik denk niet dat dode mensen kunnen denken.
NICO: Als ik aan hem denk, dan zie ik hem altijd lachen.
NINA: Dat is gek. Ik ook!
NICO: Zou hij ons nog kunnen zien?
NINA: Toen ik hem het laatst zag, waren zijn ogen dicht.
NICO: Zouden wij hem kunnen zien?
NINA: Ik weet het niet.
NICO: Ik kijk graag naar de wolken.
NINA: Ik ook… en naar de sterren.
NICO: Ik ook.
NINA: Opa was ook een ster.
NICO: Ja… onze ster…
NINA: We kunnen misschien beter over opa zwijgen.
NICO: Je hebt gelijk. Straks is de winter voorbij.

Scène 6 : Grote schoonmaak
(Tijdens de volgende replieken doen ze hun winterkleren uit.)
NINA: (Tot het publiek) En wat komt er na de winter? (Na de nodige reacties) De lente, dat is juist.
NICO: En wat gebeurt er in de lente?
NICO en NINA: (Vol afgrijzen) De grote schoonmaak! Bah!
NINA: Soms krijgen de 2 Pascallen van die aanvallen. Dan kuisen ze heel het huis.
NICO: Ik haat de grote schoonmaak.
NINA: Ik ook.
NICO: Telkens als ik aan de grote schoonmaak denk, dan zie ik het niet meer zitten.
NINA: Misschien stellen ze de grote schoonmaak wel uit tot volgend jaar.
NICO: Laat ons hopen! Vorige keer waren we er ook bijna aan ontsnapt.
NINA: Uiteindelijk hebben de 2 Pascallen dan moeten schilderen en behangen door onze schuld.
NICO: Onze schuld? Het was hun eigen schuld, ja.
NINA: Het zat zo... De 2 Pascallen gingen naar de winkel om verf en behangselpapier te kiezen.
NICO: En wij mochten even alleen thuis blijven.
NINA: We wisten niet dadelijk wat we moesten spelen. Maar plots kreeg Nico een idee...
NICO: Idee...
(Nico gaat naar Nina en fluistert iets in haar oor. Ze nemen krijt en beginnen op de vloer en eventueel muren te tekenen.)
NINA: We konden rustig op de muren en de grond tekenen.
NICO: Alles werd toch vernieuwd.
NINA: Tot de 2 Pascallen thuiskwamen...
NICO: (Bootst Pascal na.) Goed nieuws, Nico en Nina...
NINA: (Bootst Pascale na) We wachten nog een jaartje met schilderen en behangen.
NICO: Toen keken ze even rond.
NINA: Hun mond viel open van verbazing.
(Nico en Nina kijken met open mond rond.)
NICO: Ze kregen hem niet meer dicht.
(Nico doet de mond van Nina dicht en Nina sluit die van Nico.)
NINA: Wij moesten onze spaarpot opendoen...
NICO: ...en een flinke som bijleggen.
NINA: En we moesten ook meehelpen.
NICO: Eigenlijk was dat best plezant.
NINA: Gewoonlijk sturen de Pascallen ons naar tante Geertrui als er geschilderd en behangen wordt.
(Ze duiken weer in de verkleedkoffer.)
NICO: En tante Geertrui is nog vreselijker dan ze eruit ziet.
NINA: Ze heeft een grote pukkel op haar kaak. (Zij schildert die op het gezicht van Nico.)
NICO: En daar groeien zo van die lange, zwarte haren in.
NINA: Die steken verschrikkelijk als je haar moet kussen.
NICO: En kussen moet je tante Geertrui. Ik probeer haar steeds een hand te geven, maar dan trekt ze zo hard aan je arm dat je haar wel moet kussen.
NINA: Pascal kust haar ook niet graag. Hij zegt elke keer tegen Pascale...
NICO: Als ik dat mens nu nog eens moet kussen, dan wil ik haar eerst scheren.
NINA: Zoals de rozen en de cactussen.
NICO: Tante Geertrui is ook zeer gierig.
NINA: Ze kijkt altijd boven haar brilglazen, anders verslijten die teveel.
(Ze zet een brilletje op en demonstreert.)
NICO: De ene dag loopt ze op de tippen van haar tenen en de andere dag op haar hielen.
(Hij demonstreert.)
NINA: Dan verslijten haar schoenen van voor en van achter evenveel.
NICO: (Tot het publiek) Wie van jullie zou er graag bij tante Geertrui logeren?
NINA: Ik zie het al: veel kandidaten zijn er niet. Wij hebben geen keuze: wij moeten wel.
NICO: Ik heb een idee. We verstoppen ons, de Pascallen vinden ons niet en wij moeten niet naar tante Geertrui.
NINA: Een schitterend voorstel! Dat is verstoppertje spelen, maar dan in ‘t echt.
(Nico en Nina af. Nico komt snel weer op.)
NICO: Ik vind geen goede plaats om me te verstoppen. Niiinaaa! Niiinaaa! Geen antwoord... Wat moet ik nu doen? Ik weet het: ik verstop me achter de brommer van Pascale. (Hij probeert even uit.) Nee, daar gaat ze waarschijnlijk eerst kijken. Ik heb het. (Hij verstopt zich onder zijn trui.) Zien jullie mij nog? (Na reactie van het publiek draait hij zich om.) En zien jullie mij nu nog? (Na weer een reactie van het publiek) Hoe ja? Ik zie jullie toch niet. Ik kan me misschien beter in de tuin tussen de standbeelden gaan verstoppen. (Hij staat even onbeweeglijk.) Misschien val ik dan niet op tussen al die beelden van Pascal. Was ik maar een spin! Dan maakte ik een spinnenweb, helemaal van boven op de zolder. Dan kreeg niemand mij te pakken. (Pascale roept Nico en Nina vanuit de coulissen.) Nu moet ik maken dat ik weg ben of ze brengen mij naar het asiel van tante Geertrui.
(Nico af en Pascale op.)
PASCALE: Niiicooo! Niiinaaa! Ze zijn er ook nooit als je hen nodig hebt. Ze worden al wat groter. Daarom had ik gedacht dat de tweeling misschien kon helpen met schilderen en behangen. Toen ze nog kleiner waren, brachten we hen altijd naar tante Geertrui. Ze keken daar al weken op voorhand naar uit. Nico en Nina zijn verzot op tante Geertrui en hun tante is verzot op hen.
(Pascal op. Hij heeft een behangerstafel bij. Tijdens de volgende replieken probeert hij die recht te zetten. Hij knoeit er echter duchtig op los.)
PASCALE: Ben je er eindelijk? Ik dacht dat ik weer alles alleen moest doen, zoals gewoonlijk.
PASCAL: Je laat mij wel met alles alleen sleuren.
PASCALE: Wat voel ik me schuldig! Meneer heeft de behangerstafel uit de kelder moeten halen en tot hier dragen. En hoeveel weegt zo’n behangerstafel? Ongeveer evenveel als een pakje boter! Mannen!!! En dat noemt zich het sterke geslacht.
(Pascal zit inmiddels tussen de behangerstafel geklemd.)
PASCAL: Help! Ik zit vast.
PASCALE: (Terwijl ze hem bevrijdt.) Kan jij dan niets?
PASCAL: Ik kan ruiten wassen zonder strepen en hemden strijken zonder valse plooien.
En jij kan dat niet!
PASCALE: Het is al goed. We kunnen de strijdbijl beter begraven.
PASCAL: Voor één keer heb je gelijk.
PASCALE: En onze krachten sparen...
PASCAL: Want we zullen al onze energie nodig hebben...
PASCALE: Om weer ruzie te maken als we samen aan het behangen zijn.
PASCAL: Ik zoek nooit ruzie. Jij begint altijd.
PASCALE: Dat komt door mijn temperament. En mijn temperament vertelt me dat we er nu moeten invliegen. Vooruit, Pascal, jij papt het behangselpapier in! Ik zal het er wel tegen kleven.
(Pascal rolt het papier open en wil inpappen, maar het papier rolt zich weer op. Ondertussen klimt Pascale op de ladder.)
PASCALE: Sta daar zo niet te sukkelen. Rol het papier een stukje af en leg er een zwaar voorwerp op, dan kan die rol niet meer weg.
PASCAL: Dat is een goed idee.
(Hij legt de meter - of een ander voorwerp - erop. Hij begint de verkeerde kant in te pappen.)
PASCAL: Nu gaat het goed. Ik heb dat wel meer... In het begin wat sukkelen, maar eens ik er de pak van weg heb, dan ben ik niet meer te stoppen. Ziezo, klaar is kees.
(Hij geeft de pand aan.)
PASCALE: Kees is helemaal niet klaar. Kijk wat je gedaan hebt: je hebt de verkeerde kant ingepapt.
PASCAL: Had dan iets gezegd!
PASCALE: Ik dacht nu wel dat je zo slim zou zijn. Ik zie het al. Zo komt er niets van. We zullen van taak verwisselen. Ik pap in en jij plakt het papier tegen de muur.
PASCAL: We hadden dat beter van in het begin gedaan. Maar ja, jij houdt de gemakkelijkste jobkes natuurlijk het liefst voor jezelf. Dan kan je tegen mij zagen dat ik er niets van terechtbreng. (Hij staat inmiddels op de eerste sport van de ladder.)
PASCALE: Als je daar blijft staan, dan gaat er niet veel van in huis komen.
PASCAL: Ik kan niet hoger klimmen.
PASCALE: Waarom niet?
PASCAL: Jij weet maar al te goed dat ik hoogtevrees heb.
PASCALE: Maar hoe ga je dat papier daarboven dan kleven?
PASCAL: Jij moet de ladder stevig vasthouden.
PASCALE: Vooruit dan maar...
(Pascale geeft de pand aan en houdt de ladder vast. Ze kijkt niet naar wat Pascal doet. Die kleeft het papier ondersteboven.)
PASCAL: Ziezo, klaar is kees. Als jij je er niet mee moeit, dan gaat alles vanzelf.
PASCALE: Wat heb je nu gedaan, kluns? Je hebt het behangselpapier ondersteboven geplakt.
PASCAL: Ik ben het beu. Ik doe niet meer mee. Als je dan toch alles beter weet, dan behang je maar alleen voort. Ik ga naar tante Geertrui. (Af)
PASCALE: Zo is hij nu eenmaal. Als het moeite kost, dan doet meneer Pascal niet meer mee. Zijn handen staan zo (het gekende gebaar). Ik hoop dat hij echt naar tante Geertrui gaat, dan loopt hij tenminste niet in mijn weg. Nu moet je eens zien hoeveel rommel hij hier op korte tijd gemaakt heeft. Hij is nog erger dan de kinderen. (Hij zet de grote stukken uit de weg.) Over kinderen gesproken... Nico en Nina moeten naar bed. (Terwijl zij de scène verlaat) Niiccoo! Niinaa! Bedtijd!

Scène 7 : Slaapscène
(Nico in nachtkledij op. Hij legt 2 luchtmatrassen centraal op de scène. Gedempt licht. Hij schijnt met een zaklamp in de zaal.)
NICO: Ik zal Nina eens flink laten schrikken. Mama Pascale heeft ons dat ook eens gelapt. Wij waren op het bed aan het springen en probeerden zo het plafond te raken. Dat was heel plezant, tot het bed plots niet meer wou meespelen. Het zei krak. Mama Pascale stormde razend kwaad onze kamer binnen. Ik had haar nog nooit zo kwaad gezien. Maar dat was nog niet het ergste. Pascale zag er angstaanjagend uit. Ze droeg een lelijke kamerjas en een belachelijk haarnetje. Het leek wel een heks. (Gestommel) Ik hoor iets. Dat zal Nina zijn. Me vlug verstoppen! (Nico verstopt zich, maar Nina komt aan de andere kant op. Ze laat haar broer schrikken.)
NICO: Ben je nu helemaal zot geworden? Ik schrok me een ongeluk.
NINA: Wat stond jij daar te doen?
NICO: Ik... euh...
NINA: Wou jij MIJ soms laten schrikken?
NICO: Nee...
NINA: (Tot het publiek) Wou Nico me laten schrikken? (Na reactie) Zozo, en nog liegen ook. Wacht maar tot ik je te pakken krijg.
(Ze lopen over de scène. Na een tijdje...)
NINA: (Terwijl ze 2 vingers omhoogsteekt) Twee... Ik geef me over. Ik kan niet meer.
NICO: Ik ook niet.
NINA: Heb jij zin om te slapen?
NICO : Nee, en jij?
NINA : Ik ook niet.
NICO: Dat is het probleem met ouders. Zij sturen hun kinderen vroeg naar bed, dan kunnen zij feestjes houden.
NINA : Ze eten chips en drinken cola...
NICO: ...of pintjes.
NINA : Wij zien dat, als we ‘s nachts opstaan.
NICO : En de Pascallen al slapen.
NINA: Dan eten we de overschotjes op.
NICO: En kijken we televisie.
NINA: De programma’s voor de grote mensen zijn spannender dan de programma’s voor kinderen.
NICO : Ik zie graag films waarin de mannen en de vrouwen geen kleren dragen.
NINA : Ik zie graag een film waarin gekust wordt.
NICO : Dat zijn geen echte kussen, dat zijn filmkussen. Geef mij maar een actiefilm.
(Hij neemt zijn hoofdkussen en werpt zich op Nina. Zij verweert zich. Er volgt een kussengevecht. Dit mag met flink wat lawaai gepaard gaan.)
NINA : Stop, ik moet naar het toilet.
NICO : Dan ben je wel verloren.
NINA : Vergeet het. Wacht maar tot ik terug ben.
NICO : Ga dan...
(Nina verlaat de scène.)
NICO : Als Nina terugkomt, dan geef ik haar de genadeslag. Met een tweelingbroer zou een kussengevecht nog veel plezanter zijn. Maar eigenlijk valt ons Nina wel mee. Ze is het tofste schijterke en seuteke dat ik ken. Buiten Saskia natuurlijk... Dat is waar ook, ik heb op school een stuk chocolade gevonden. (Hij neemt de reep en opent ze.) Nu ja, gevonden, een klein beetje afgepakt van Jerry. Maar het was zijn eigen schuld, hij had maar niet naar Saskia moeten knipogen. Zou Saskia nu ook aan mij denken? (Hij neemt een blokje chocolade.) Ze denkt aan mij. (Volgende blokje) Ze denkt niet aan mij. (Volgende blokje) Ze denkt aan mij. (Volgende blokje) Ze denkt niet aan mij. (Hij hoort iets.) Dat zal Nina zijn, snel mijn chocolade opeten, anders wil ze weer een stuk. (Hij wil de 2 blokjes breken, maar beseft dan dat dat niet goed uitkomt. Daarom steekt hij ze allebei tesamen in zijn mond.) Ze denkt aan mij, heb ik even geluk. (Hij neemt zijn kussen. Pascale op. Zij draagt een lange kamerjas en een haarnetje. Het publiek zou haar moeten herkennen, Nico niet. Een mysterieuze belichting helpt zeker. Nico laat Pascale passeren en valt haar dan in de rug aan.)
NICO : Verrassing! (Hij vliegt op Pascale en begint te meppen.) Dat had je niet verwacht, he. Je mag je natuurlijk altijd overgeven.
PASCALE : Over mijn lijk! (Ze neemt ook een hoofdkussen op en mept flink terug. Na een kort maar krachtig gevecht...)
NICO : Amai... ik kan niet meer. (Hij laat zich op de luchtmatras vallen en rolt op zijn zij.)
PASCALE : Ik ook niet. (Zij gaat op de andere luchtmatras liggen, maar wel zo dat ze rug aan rug liggen.)
NICO : Ik moet wel zeggen dat je heel wat sterker bent geworden sinds je naar het toilet geweest bent. Heeft een van de Pascallen je gezien?
PASCALE : Nee...
NICO : Papa Pascal zal weer in de zetel zitten te slapen en mama Pascale sleutelt waarschijnlijk weer aan haar brommer.
PASCALE : Mama mag toch ook een verzetje hebben?
NICO: Ze denkt alleen aan haar brommer en aan tanden poetsen. Als je elke keer je tanden moet poetsen als mama Pascale dat zegt, dan zijn ze tegen je plechtige communie afgesleten tot op het tandvlees. Ik had liever haar op mijn tanden gehad. Je tanden kammen gaat volgens mij heel wat sneller dan ze poetsen. Nina, slaap jij al?
PASCALE : Nee...
NICO : Je bent zo stil...
PASCALE : Ik denk na.
NICO : Hou dat maar voor op school.
PASCALE : Dus eigenlijk poets jij je tanden bijna nooit?
NICO : Bijna nooit? Gewoonweg nooit...
PASCALE : Hoe zorg je ervoor dat mama niets merkt?
NICO : Ik maak mijn tandenborstel nat en knijp wat tandpasta in het toilet. Slim, he?
PASCALE : Heel slim... Maar niet slim genoeg, kereltje! (Ze pakt hem vast. Nu merkt Nico dat hij naast zijn moeder ligt.)
NICO : Pascale? Wat een verrassing...
PASCALE : Zeg dat wel! Zozo, jij poetst je tanden nooit.
NICO : Dat was maar om te lachen.
PASCALE : Hoor of zie je mij lachen?
NICO : Nee...
PASCALE : Naar de badkamer jij... En je gaat je tanden poetsen tot ze blinken. Vooruit, ik wil me er in kunnen spiegelen. (Ze neemt hem mee af. Pascale doet de kamerjas uit en zet het haarnetje af. Met andere woorden... ze is weer Nina.)
NINA : Nico, waar ben je? Nico? (Verveeld) Heb je je weer verstopt? Kom maar tevoorschijn. (Kwaad) Nico! Ik hou niet van dit soort spelletjes. (Steeds stiller) Nico... Nico... Nico... Ik ben bang... zo alleen in het donker. Alles lijkt te bewegen. Mensen zijn niet gemaakt om in het donker te leven. Anders hadden ze ons katogen gegeven. (Pascal sluipt op. Hij draagt een pijama met lange broek, een sjaal en een slaapmuts. Hij gaat naast Nina op de luchtmatras liggen.) Ik ben ook bang van water. Het loopt in je oren en in je neus. Het prikt in je ogen. Waarom moeten wij trouwens leren zwemmen? Vissen leren toch ook niet autorijden? (Pascal op) Eindelijk, je bent terug. Niet dat ik bang was, maar waar zat je? (Zij trekt aan zijn schouder.) Toe, Nico, zeg nu iets. (Ze schijnt met haar zaklamp. Op dat moment draait papa zich om. Hij gromt.) Pascal, dit is niet grappig. Welke papa bezorgt er zijn kinderen nu nachtmerries? (Ze begint hem met een kussen te slaan.)
PASCAL : Het is ook niet normaal dat een dochter haar vader afranselt.
NINA : Geef je dan over.
PASCAL : Wat kost me dat?
NINA : Jij ruimt twee weken mijn kamer op, bed opmaken inbegrepen.
PASCAL : Eén week...
NINA : (Ze blijft kloppen.) Twee weken!
PASCAL : Goed dan, anderhalve week...
NINA : Pascal, waar is Nico?
PASCAL : Hij had het met mama Pascale aan de stok. Ik hoorde iets over tanden poetsen. Hij zal zo wel terug zijn. En dan moeten jullie echt gaan slapen of er zwaait wat. We hoorden jullie tot in de woonkamer lawaai maken. We moesten de teevee zelfs luider zetten.
NINA : We zullen zo stil mogelijk zijn, Pascal.
PASCAL : Het is u geraden, want anders komt mama Pascale naar boven. Slaapwel, Nina.
NINA : Slaapwel, Pascal! (Pascal af) Nu ben ik weer alleen. Als ik alleen ben, dan moet ik altijd denken aan die keer dat ik mee op kamp ging. Mensen, wat heb ik me toen eenzaam gevoeld. Ik had me door een vriendin en door mama laten overhalen. Het liep al van in het begin fout. De andere kinderen pestten mij en de leidsters lieten hen maar doen. Ook mijn vriendin keek niet meer naar mij om. Elke avond huilde ik me stilletjes in slaap. Na een paar dagen werd ik ook nog ziek. Ik vroeg of ik een van de 2 Pascallen mocht bellen, dan konden zij mij komen halen, maar dat mocht niet. Ik was zo blij dat die tien dagen voorbij waren. Ik ben nooit meer op kamp geweest. (Gestommel) Ik hoor iets. Ik zal me maar stilhouden, want het is misschien een van de Pascallen. (Ze doet alsof ze slaapt en Nico op.)
NICO : Nina, slaap jij al?
NINA : Nee, maar we moesten stil zijn van papa Pascal, anders komt mama Pascale naar boven.
NICO : Dat belooft niet veel goeds.
NINA : Dat heeft papa ook gezegd.
NICO : Ik heb liever dat er een babysit komt.
NINA : Dat is inderdaad plezant. Dan mag bijna alles.
NICO : Als je zegt dat je naar het toilet moet, dan mag je zelfs uit je bed komen.
NINA : Of je zegt dat je een kriebelhoest hebt en iets wil drinken.
NICO : Weet je nog toen er eens een jongen kwam babysitten?
NINA : Ja, stel je voor een jongen die komt babysitten...
NICO : Nu ja, een jongen...
NINA : Toen hij binnenkwam, was het nog een jongen...
NICO : Maar toen hij buitenging, was het een knappe griet.
NINA : We hadden hem mooi geschminkt.
NICO : Ook die lippenstifst stond hem goed.
NINA : En de japon van mama Pascale zal als gegoten.
NICO : Het was zijn eigen schuld.
NINA : Hij had maar niet in slaap moeten vallen...
NICO : ...voor wij sliepen.
NINA : We hebben hem nooit meer teruggezien.
NICO : Eigenlijk hebben wij geen babysit nodig.
NINA : Wij kunnen best alleen thuis blijven.
NICO : Maar ja, ouders zijn toch zo’n ongerust wezens.
NINA : Je kan ze niet eens drie dagen alleen laten of ze worden al ongerust.
NICO : Wat gaat dat worden als we een jaar of achttien zijn?
NINA : (Ze geeuwt.) Ik wil gaan slapen.
NICO : Ik ben nog niet moe. Laat ons nog een spelletje spelen.
NINA : Nee, je weet wat Pascale gezegd heeft.
NICO : Als we gewoon praten, dan kan zij ons niet horen.
NINA : Nee, ik ben echt moe.
NICO : Je bent nooit te moe om waarheid, durven of doen te spelen. Ik wed dat je nooit in je blootje op de straat durft te lopen.
NINA : Natuurlijk durf ik dat. (Weer gegeeuw)
NICO : Doe het dan! (Hij trekt aan haar arm.)
NINA : Laat me gerust.
NICO : Wedden dat ik je toch in beweging krijg...
(Nico laat haar luchtmatras af.)
NINA : Nu ben ik het beu. Ik ga bij de 2 Pascallen slapen. (Af)
NICO : Seut! Schijterke! Ik moet snel iets bedenken om de schuld op Nina te kunnen steken, want zo dadelijk staat mama Pascale hier. Ik kan natuurlijk altijd doen alsof ik slaap. Ze moest er maar eens intrappen. En als dat niet pakt, dan zeg ik dat Nina... euh... me gekrabd heeft. Of nee... ze heeft me gebeten. Dat is nog veel erger. Ik moet natuurlijk wel voor de nodige sporen zorgen. (Hij bijt kort maar krachtig in zijn arm.) Au! (Hij trekt een vies gezicht.) Ik ben blij dat ik geen menseneter ben, want echt lekker vind ik mezelf niet. (Gestommel) Ik hoor iets. (Hij gaat liggen en begint te snurken.)
(Pascale op)
PASCALE : (Mag kwaad klinken) Nico, waar zit je? Je moet niet doen alsof je slaapt.
(Nico komt voorzichtig piepen.) Aha, daar ben je! (Zij grijpt hem vast en schudt hem door elkaar.) Ongelooflijk! Onvoorstelbaar! Dat had ik nooit verwacht.
NICO : Maar Nina heeft me gebeten.
PASCALE : Ik heb nu geen tijd om me met flauwe kul bezig te houden. Geloof het of niet, maar mijn motorfiets is gemaakt.
NICO : Is dat alles?
PASCALE : Dat is toch belangrijk nieuws. Weet je wat er nu uiteindelijk aan scheelde?
NICO : Nee...
PASCALE : Ik had er eigenlijk nog nooit benzine in gedaan. Vooruit, we gaan naar beneden en we bouwen een feestje.
NICO : Maar ik ben moe, ik wil slapen.
PASCALE : Slaap later maar, als je gepensioneerd bent.
NICO : Goed dan... (Wil afgaan)
PASCALE : Willen jullie graag meefeesten? (Even reactie publiek afwachten) Bouw dan zelf een feestje!
NICO : (Komt nog even terug) Nu hebben jullie zelf gezien dat je met zo’n ouders niets kan aanvangen.

EINDE!!!

DE BOKKENRIJDERS, VAN WAARHEID NAAR LEGENDE: een historisch drama van Dirk Dobbeleers

2006-07-08T16:48:00.000+02:00

KORTE INHOUD:
Twee eeuwen lang werden de bokkenrijders verkrachters, moordenaars en plunderaars genoemd. Het was geen duizendkoppige bende. Het waren arme boeren die moesten stelen om in leven te blijven. Ze zwoeren een eed om elkaar niet te verraden.
Met dit stuk wil bokkenrijderskenner Dirk Dobbeleers zich niet beperken tot de straffe verhalen die onder het volk leven. Hij wil ook stilstaan bij de honger en de ellende die een deel van de bevolking tot misdaden aanzette. Tenslotte wordt het publiek met de houding van de rechters geconfronteerd. Zij moesten een zondebok vinden voor de misdaden die in hun streek gepleegd werden.
Spanning, onrecht, ellende, sensatie en pijn zijn de ingrediënten van dit historisch stuk dat opgeluisterd wordt met een aangepast bokkenrijderslied. Het publiek wordt ook ingeschakeld in de gerechtelijke procedure.

PERSONAGES

Eerste bedrijf
Mees Wijnants: leider van de bokkenrijders
Joannes Luyten: laat zich overhalen om deel te nemen aan misdaden, gedreven door de ellende
Martha Vranken: vrouw van Joannes Luyten

Tweede bedrijf
Marktzanger: hij vertelt en zingt hoe het volk over de bokkenrijders denkt
Acteur: hij beeldt uit wat de marktzanger vertelt
Actrice: ook zij beeldt uit wat de marktzanger vertelt

Derde bedrijf
Schout: hij leidt het bokkenrijdersproces
Bokkenrijder Joannes Luyten
Liesbeth Offermans: meid bij boer Frijns, zij getuigt tegen Joannes Luyten
Beul

Er kan met dubbelrollen gewerkt worden. Twee mannen en 1 vrouw is de minimumbezetting.

DECOR
Een decor is niet echt noodzakelijk. Er kan met zetstukken gewerkt worden.

OPVOERINGSVOORWAARDEN
Men dient over de geschreven toestemming van de auteur te beschikken, verkrijgbaar via het contactformulier, en vervolgens te voldoen aan de gebruikelijke opvoeringsrechten die geïnd worden door Sabam.

BEDRIJF 1: Het standpunt van de bokkenrijders
MEES WIJNANTS
MARTHA VRANKEN
JOANNES LUYTEN

MARTHA: Mijn arme, kleine jongen. Dood… op enkele dagen tijd. Weggeteerd…
JOANNES: We hebben gedaan wat we konden, Martha, maar met wat honing in warme melk
en kruidendrankjes genees je geen tering.
MARTHA: We hadden geen geld om echte medicijnen te kopen.
JOANNES: Is het mijn schuld dat de oogst al driemaal na mekaar mislukt is?
MARTHA: Nee… God heeft het zo gewild, Joannes.
JOANNES: Dan is die God blijkbaar blijkbaar vergeten dat er in Maaseik (of een andere
gemeente) nog mensen leven die alle dagen in de modder moeten ploeteren om hun kinderen uiteindelijk dan nog van honger en ellende te zien omkomen.
MEES: Of willen de priesters en de hoge heren soms dat wij gras vreten zoals de beesten?
JOANNES: De boeren teren allemaal weg met de goedkeuring van de hoge heren en de kerk.
De edelen en die van de abdij verpachten het land dat hen in de schoot geworpen werd, aan ons tegen woekerprijzen. Wie niet kan betalen, moet creperen. De heren en de pastoors wentelen zich in de rijkdom en wij wentelen ons in de stront. Verdomme! (Moeder slaat een kruisteken. Vader giet een borrel uit voor Mees en zichzelf.)
MEES: Wij hebben te weinig eten om te leven en teveel eten om te sterven.
JOANNES: Behalve de pastoors, die steken allemaal goed in het vet. Volgens mij heeft God
de pastoors uitgevonden om de mensen kalm te houden.
MARTHA: Het zal hier stil zijn zonder Maarten.
JOANNES: En Berbke.
MARTHA: En Lotteke.
JOANNES: We blijven alleen achter, moeder.
(Martha Vranken barst in snikken uit.)
MARTHA: Wat denk jij, Mees, zitten Berbke, Lotteke en Maarten in de hemel?
(Mees knikt, zonder veel overtuiging.)
JOANNES: Mijn kinderen hebben in de hemel niets te zoeken. Ze moeten hier bij ons zijn.
Verdomme! (Moeder slaat een kruisteken terwijl Joannes nog een borrel uitgiet.)
MEES: Maarten, Lotteke en Berbke zijn tenminste gelukkig. Waren ze blijven leven, dan
moesten ze vanaf hun 13 jaar op het kasteel gaan werken. Daar werden ze dan verkracht en misbruikt door de zoon van de baron. Tot ze in verwachting geraken, dan worden ze als een stuk vuil op straat gegooid. Zoals mijn Anneke.
(Joannes giet weer een borrel uit voor Mees en zichzelf. Ze drinken die in één teug uit.)
MARTHA: Hoe is het nu met Anneke?
MEES: Slecht, ze zit er maar. Ze wil er niet over praten.
JOANNES: Wat er met haar gebeurd is, doet me denken aan de legende over die rijke baron
die verliefd wordt op de vrouw van een arme pachter. Hij wil zijn vrouw kopen voor een hele hoop geld. Maar de arme boer geeft niet toe. De baron, die gewoon is alles te krijgen wat hij wil, schiet de vrouw dood en de arme weduwnaar sterft van verdriet.
(Joannes giet weer borrels uit.)
MEES: Spijtig genoeg zit er in elke legende een grond van waarheid.
JOANNES: En ken je het verhaal van een andere rijke baron die een leidekker aan het werk
zag? Hij nam zijn pistool en schoot. De man werd getroffen en tuimelde naar beneden. De baron was tevreden, want hij had eens graag iemand van een dak zien vallen. De leidekker bleef zijn leven lang ongelukkig.
MEES: Of je al dan niet gelukkig wordt, hangt blijkbaar af van het feit in welk bed je geboren
wordt.
JOANNES: Hoelang gaan wij dit eigenlijk nog pikken? Hoelang gaan wij ons nog laten
uitlachen? Hebben wij dan geen enkel recht? Verdomme…
(Martha slaat een kruisteken. Joannes en Mees drinken hun borrel uit.)
MARTHA: Vloeken en drinken helpt anders ook niet.
JOANNES: Alles wat in mijn buik zit, dat kunnen ze tenminste niet meer afpakken. Neem
liever een borrel. Dat helpt tegen het verdriet.
MARTHA: Niets brengt Maarten, Lotteke of Berbke terug. Geen God, geen pastoor, geen
gevloek en geen drank.
(Martha hoest.)
JOANNES: Wind je zo niet op, Martha. Dat is niet goed voor je hoest.
MEES: Is de chirurgijn al geweest?
JOANNES: Die komt niet naar arme mensen die geen geld hebben.
MEES: Misschien moeten we het noodlot een handje helpen…
JOANNES: Hoe bedoel je?
MEES: Misschien moeten we het geld halen waar het voor het rapen ligt.
JOANNES: Ik begrijp je niet.
(Mees doet teken om zijn borrel nog eens te vullen en gaat geheimzinnig voort.)
MEES: Boer Frijns zit er warm in. Hij kan best wat geld missen.
JOANNES: Dat is stelen en daar doe ik niet aan mee.
MARTHA: Is er geen ander middel?
MEES: Als er een ander middel was, dan zou Maarten toch nog leven. Of niet soms?
(Martha zegt niets, maar in dit geval is zwijgen toestemmen. Mees giet de glaasjes nog eens vol. Martha wil nu ook wel een glaasje.)
JOANNES: Stel dat we bij boer Frijns inbreken, hoe komen we dan te weten waar hij zijn
geld bewaart?
MEES: Wees gerust, daar komen we wel achter. (Hij slaat zijn gebalde vuist in zijn hand.)
JOANNES: Nee, geen geweld, anders doe ik niet mee.
MEES: Doe niet zo flauw.
MARTHA: Ik vind dat Joannes gelijk heeft. Als we geweld gebruiken dan staat heel Maaseik
in rep en roer. De schout zal de daders dan kost wat kost willen vinden. En wie in zijn handen belandt spreekt gegarandeerd, want wie blijft zwijgen, krijgt de beul op bezoek.
MEES: Goed dan, geen geweld. Maar zaag dan achteraf niet als de buit tegenvalt.
JOANNES: Als we bij Frijns inbreken, zijn we dan wel met genoeg? Die rijke boer heeft heel
wat knechten in dienst.
MEES: Je hebt gelijk. We kunnen wel wat extra krachten gebruiken. Maar daar heb ik al eens
over nagedacht. (Naam) kunnen we goed gebruiken. (Hij noemt iemand uit het publiek.) Hij werkt al jaren als paardenknecht bij Frijns. Hij zal wel weten waar die rijke stinkerd zijn geld bewaart. Ik zal eens met hem praten.
MARTHA: Zou je dat wel doen? Stel je voor dat hij alles aan de schout verraadt.
MEES: Maak je geen zorgen, ook daar heb ik al over nagedacht. Ik neem (naam uit het
publiek) mee naar de herberg. Ik zal hem trakteren. Ondertussen praten we over de slechte tijd. Ik rep met geen woord over onze onderneming tot ik zeker ben dat hij zal meedoen. Daarna laat ik hem zweren dat hij niemand van ons mag verraden.
JOANNES: Ik zal (naam uit het publiek) eens polsen. Met wat hij als (naam beroep) kan hij
zijn gezin zeker niet onderhouden. Als ik me niet vergis, heeft hij nog in het leger gediend.
MEES: (Naam uit het publiek) zal zeker willen meedoen om zich op de schout te wreken.
JOANNES: Waarom?
MEES: Toen (naam) de pacht niet kon betalen, heeft de schout een deel van zijn zaai- en
pootgoed aangeslagen.
JOANNES: Een schande is het!
MEES: (Naam uit het publiek) is ook een erg betrouwbare kerel.
JOANNES: Zijn we stilaan niet met teveel? Hoe meer mensen van onze onderneming weten,
hoe meer kans we lopen om verraden te worden.
MEES: Je hebt gelijk. Ik moet toegeven, je leert snel.
(Joannes giet nog eens borrels uit. Er wordt getoost. Hij wil nog eens bijvullen. Martha pakt de fles weg.)
MARTHA: Er is genoeg gedronken.
(Mees staat op. Hij richt zich ook tot het publiek.)
MEES: Morgenavond om tien uur verzamelen we aan het Mariabeeldje even voorbij de oude
eik aan de driesprong.
(Joannes wil nog eens drinken, maar beseft dan dat zijn glas niet bijgevuld werd.)
JOANNES: Ik denk dat ik morgen veel van dit spul zal nodig hebben.
(Ze verlaten de scène. Die blijft even leeg.)

(Mees houdt appèl.)
MEES: Martha Vranken?
MARTHA: Ja…
MEES: Joannes Luyten?
JOANNES: Aanwezig…
(Mees noemt ook de namen van de mensen uit het publiek. Het is natuurlijk af te wachten of zij antwoorden.)
MEES: Gezellen, vanaf nu behoren jullie tot onze compagnie en kunnen jullie niet meer
terug. Joannes en ik gaan naar binnen. Martha, jij houdt samen met de anderen buiten de wacht. Fluit op je vingers als er gevaar dreigt. (Naam van de knecht die bij Frijns gewerkt heeft), jij houdt je met de honden bezig. Als knecht zullen ze jou wel kennen. Zorg ervoor dat ze niet blaffen. Ik heb ook een aantal lantaarns meegebracht. Als de bewoners zouden wakker worden, dan zullen ze denken dat we met veel zijn en dan houden ze zich koest. (Tot Martha) Hier, deel uit. (Martha deelt de lantaarns uit aan de bokkenrijders.) Je moet niet zo sip kijken, Joannes, voor jou heb ik ook iets meegebracht. (Hij haalt twee kappen met hoorns uit zijn weitas.)
JOANNES: Hola, ga je van mij een hoorndrager maken?
MARTHA: Wees gerust, dat ben je al.
JOANNES: Heel grappig…
(Mees neemt een kurken stop en houdt die in een van de lantaarns. Daar maakt hij zich zwart mee.)
JOANNES: Moet ik met zo’n viezerik uitgaan?
MEES: Nu is het jouw beurt.
JOANNES: Ik denk er niet aan.
MEES: Word jij dan liever herkend?
(Joannes maakt zich dan toch maar zwart.)
MEES: Als het misloopt en er moet binnen iets gezegd worden, dan doe ik dat wel. Door dit
doek voor mijn mond kunnen ze mijn stem niet herkennen.
JOANNES: Je hebt blijkbaar alles heel nauwkeurig voorbereid, al vraag ik me wel af hoe
we gaan binnen geraken.
MEES: Heel eenvoudig, (Naam), de knecht van Frijns, heeft de achterdeur laten openstaan. JOANNES: Je zou zeggen dat jij al meer ingebroken hebt.
MEES: Wie weet…
MARTHA: Je maakt me een beetje bang.
MEES: Dat komt door die kap op mijn kop.
JOANNES: Ik vind dat hij er beter uitziet dan anders.
MEES: Genoeg gelachen. Vanaf nu wordt het bittere ernst. Let erop dat je binnen mijn naam
niet noemt, Joannes. We noemen elkaar gezellen.
JOANNES: Wat doen we als er iets fout loopt?
MEES: Wat kan er nu fout lopen?
JOANNES: Stel je voor dat er iemand wakker wordt en alarm slaat.
MEES: Dan is het ieder voor zich.
MARTHA: Hoe bedoel je?
MEES: Dan vlucht je zo snel je kan. Afspraak hier aan de driesprong.
MARTHA: En wat als er een van ons gepakt wordt?
MEES: Die moet zwijgen als vermoord.
JOANNES: Die wordt vermoord, zal je bedoelen. Als je blijft zwijgen, dan komt de beul en
die laat je alles bekennen. Ook dingen die je niet gedaan hebt.
(Nu haalt Mees een fles jenever uit zijn weitas.)
MEES: Ik heb eens nagedacht. Als God er is voor de rijken en de pastoors, dan is de duivel er
misschien wel voor de arme mensen.
(Martha slaat een kruisteken.)
JOANNES: Ik begrijp je niet.
MEES: Dat hoeft niet. Zeg mij gewoon na. De duivel mag mij komen halen als ik iemand van
jullie verraad.
(Mees drinkt en geeft de fles door aan Joannes. Die aarzelt. Mees geeft hem een bemoedigende schouderklop.)
JOANNES: De duivel mag mij komen halen als ik iemand van jullie verraad.
(Joannes drinkt en geeft de fles door aan Martha.)
MARTHA: (Snel) Mij ook.
MEES: Ik zweer dat ik niemand zal verraden.
JOANNES: Ik zweer dat ik niemand zal verraden.
MARTHA: (Weer snel) Ik ook.
(Ondertussen blijft de fles rondgaan.)
MEES: Al draait de beul mijn armen en benen eraf… ik zwijg.
JOANNES: Al draait de beul mijn armen en benen eraf… ik zwijg!
MARTHA: Ik ook.
(Wanneer Mees de fles weer in zijn weitas wil steken, pakt Martha ze af.)
MARTHA: Geef die fles maar aan de schildwacht. Die zal er wel op letten.
(Ze neemt nog een slok.)
JOANNES: Komaan, Mees. Hoe sneller we eraan beginnen, hoe sneller we ervan af zijn.
MARTHA: Mijn hart bonkt in mijn keel. Spannend… Je weet dat het niet mag, maar het
moet. Hadden we dit vroeger gedaan, dan had Maarten misschien een kans gehad. Of Lotteke… Berbke is altijd een zorgenkindje geweest. Zij hoestte zoveel dat ze ’s nachts vaak wakker werd. De dokter zei altijd dat de berglucht haar goed zou doen, maar dat konden we niet betalen. Ze is langzamerhand weggeteerd. Arm, Berbke… Ze was de grote vriend van Maarten. Hij zat uren aan haar ziekbed om verhaaltjes te vertellen voor zijn zus.
(Joannes komt met een pak buit aandraven. Die is gewoon in een laken verpakt.)
MARTHA: Hoe gaat het?
JOANNES: Zwijg, ik doe het bijna in mijn broek. Het kan niet snel genoeg voorbij zijn.
MARTHA: Hier, neem nog een slok. (Ze geeft hem de fles jenever.) Dat zal je goed doen.
(Vader drinkt en gaat weer weg.)
MARTHA: Ik ga eens even kijken hoe het met de andere schildwachten is. (Naam), iets te
melden? (Naam), niet in slaap vallen! Wat zeg je, (naam knecht), ik mag niet dichter komen, want anders beginnen te honden blaffen…
(Nu Mees op met in laken verpakte buit.)
MARTHA: En?
MEES: Alles verloopt naar wens. Boer Frijns snurkt als een os.
MARTHA: Hopelijk wordt zijn vrouw er niet wakker van.
MEES: Het geeft me een kick bij zo’n rijke stinkerd inbreken.
MARTHA: Let maar op dat je er niet verslaafd aan wordt.
MEES: Voorlopig ben ik alleen maar verslaafd aan de drank. Geef de fles nog eens.
(Mees drinkt.)
MEES: Zo, nu kan ik er weer even tegen. (Af)
MARTHA: De spanning stijgt wel. Hopelijk blijven ze nu niet meer te lang plakken. Eens
kijken wat Joannes en Mees al meegenomen hebben. (Ze haalt er een beeldje uit.) Dat is al wel een mooi beeldje. Spijtig dat we het niet op onze kast kunnen zetten. Iemand kan het altijd herkennen. (Ze neemt een koperen kannetje of een ander voorwerp.) Als dit echt koper is, dan zal het heel wat opbrengen. (Ze ademt er even op en poetst het op. Ze haalt er ook nog wat kleren uit.) Die zullen we aan een opkoper moeten verlappen.
(Mees en Joannes hebben allebei nog een laken gevuld met buit bij.)
MEES: Komaan, we maken dat we weg zijn.
MARTHA: Hopelijk komen we geen rakkers tegen. Of de schout…
MEES: Dan zeggen we dat dit de bruidsschat van ons Anneke is en dat we die naar Ophoven
brengen.
MARTHA: Slim bedacht, Mees, nu ze in verwachting is gaat iedereen er toch vanuit dat ze
snel zal trouwen.
(Ze verlaten de scène. Die blijft even leeg. Daarna scharen Joannes, Mees en Martha zich rond de buit die wordt uitgepakt.)
JOANNES: Voor deze oude jas zullen we niet dadelijk een koper vinden, vrees ik.
(Martha neemt de jas en peutert de zoom open.)
MEES: Maar voor de rest kunnen we niet klagen, vind ik. Dit moeten we alleszins vieren.
Kijk eens wat ik hier heb. (Hij haalt een fles jenever uit zijn pak. Martha neemt glaasjes die gevuld worden.) Op ons succes!
JOANNES, MARTHA: Schol!
MEES: We kunnen niet altijd zo’n riskante overvallen plannen. Vroeg of laat wordt er dan
wel eens iemand opgepakt. Ik heb iets bedacht dat veiliger is en veel meer winst oplevert. Luister…
(Martha haalt goudstukken uit de oude jas.)
MARTHA: Wacht eens even… Wat is dit?
MEES: Volgens mij is dat het spaargeld van de oude Frijns.
JOANNES: Dan zijn we rijk.
MEES: Daar drinken we op. (Hij vult de glaasjes nog eens.)
JOANNES: Daar komen we alleszins een hele tijd mee toe.
MARTHA: Met dit geld hadden we deftige medicijnen kunnen kopen, dan had Maarten nu
nog geleefd.
JOANNES: We kunnen nog altijd opnieuw beginnen.
MARTHA: Misschien… (Ze hoest.)
JOANNES: In elk geval hebben we nu geld om de chirurgijn te betalen en om de nodige
medicijnen te kopen.
MEES: Dat geeft ons de kans om ons enkele winters gedeisd te houden. Daarna slaan we weer
toe.
JOANNES: Je zei net dat je een veiliger en nog winstgevender middeltje bedacht had dan
inbreken.
MEES: Ja, we schrijven een brandbrief.
JOANNES: Een wat?
MEES: Een brandbrief. Met die brief persen we de een of andere rijke stinkerd af. Hij moet
een bepaalde geldsom op een door ons bepaalde plaats leggen.
MARTHA: En als hij dat niet doet?
MEES: Dan steken we als verwittiging een hooimijt of een stal in brand. Daarna schrijven we
een nieuwe brief. Reken maar dat ze zullen betalen. Doen ze het nog niet, dan steken we hun huis in brand.
JOANNES: En wat als er slachtoffers vallen?
MEES: Als je zo redeneert, dan zullen wij altijd het slachtoffer blijven.
JOANNES: En als we dat geld op de afgesproken plaats gaan lichten, dan worden we
opgewacht door een heel regiment soldaten.
MEES: Tegen dan vinden we daar wel iets op.
MARTHA: Welke naam zetten we onder die brief?
MEES: Voor mijn part mogen de rijke stinkerds of de schout zelf een naam bedenken.

BEDRIJF 2: Het standpunt van het volk
MARKTZANGER
ACTEUR
ACTRICE

(De marktzanger vertelt hoe het volk over de bokkenrijders denkt. De acteur en de actrice beelden uit.)

MARKTZANGER:
Ze reden op bokken door de lucht.
Menig mens sloeg op de vlucht.
Valkenburg, Herzogenrath,
Maaseik en Bree, wees paraat!
Ze zwoeren de duivel hun eed van trouw.
De rijken, ’t gerecht zeiden al gauw
Dat het moordenaars waren zonder geweten.
Maar wat zou u doen?
Zonder poen
En zonder eten…

MARKTZANGER: Kom kijken, kom zien. Ga hier niet voorbij! Samen met mijn acteurs laat
ik een adembenemend schouwspel op u los. Het gaat over de bokkenrijders (hij slaat een kruis en zet het publiek ook aan tot het slaan van een kruis), iedereen kent ze wel. Hun verhaal lijkt te wreed en te vreemd om echt gebeurd te zijn. Het lijk uit een boekje te komen, ontsproten uit de fantasie van een sadistische schrijver. Was het een boek, we zouden het met angst terug in het rek schuiven. Maar wij willen u onze waarheid over deze dievenbende toch tonen. Op gevaar van eigen leven, want misschien zitten hier wel bokkenrijders (hij slaat een kruis en zet het publiek ook aan tot het slaan van een kruis) te spioneren en willen ze zich straks op ons wreken.
Dan zitten ze ons misschien wel achterna, gezeten op zwarte bokken. Of ze verplichten ons om een verbond met de duivel te sluiten. Ooit vertelde een bokkenrijder mij hoe zo’n eedaflegging verliep. Luister goed en geef uw ogen goed de kost.
ACTEUR: Ik zweer God en alle heiligen af en de duivel aan.
MARKTZANGER EN ACTRICE: Ik zweer God en alle heiligen af en de duivel aan.
MARKTZANGER: Hola, niet alle aanwezigen hebben meegedaan. (Hij bedoelt uiteraard het
publiek.) Iedereen die tot de bende behoort, moet de eed afleggen. We beginnen opnieuw.
(De acteurs zetten het publiek aan tot meedoen.)
MARKTZANGER, ACTEUR EN ACTRICE: Ik zweer God en alle heiligen af en de duivel
aan.
MARKTZANGER, ACTEUR EN ACTRICE: Ik zal stelen al wat goed is om te bezitten.
MARKTZANGER, ACTEUR EN ACTRICE: Ik zal niet terugdeinzen voor moord of
brandstichting.
MARKTZANGER, ACTEUR EN ACTRICE: De duivel mag mij de nek breken als ik en van
mijn complicen verraad.
MARKTZANGER, ACTEUR EN ACTRICE: De wraak van de bokkenrijders zal niet alleen
de verrader treffen, maar heel zijn familie.
MARKTZANGER, ACTEUR EN ACTRICE: Als ik door de tortuurpijn toch iemand
verraadt, dan zal ik dat net voor mijn executie herroepen.
(De acteur neemt hosties uit de kelk en gooit die op de grond. De andere bendeleden trappen erop. Ze roepen en tieren. De acteur neemt de kelk en giet er iets bij.)
ACTEUR: Hiermee drink ik de duivel in. (Hij drinkt en geeft de kelk door.)
MARKTZANGER: Hiermee drink ik de duivel in.
ACTRICE: Hiermee drink ik de duivel in.
(De acteur neemt een kruisbeeld. Hij breekt er stukken af en gooit die op de grond. Iedereen trapt en spuwt erop. Ondertussen stoten ze wilde geluiden uit.)
ACTEUR: Nu moeten jullie alleen nog het register ondertekenen. MARKTZANGER: Waar is de inkt?
ACTEUR: Die is er niet. (Hij neemt een mes en snijdt ermee in zijn arm.) We ondertekenen
met ons eigen bloed. (De marktzanger en de actrice volgen zijn voorbeeld. Terwijl tekst…)
ACTRICE: Van wie is die afgekapte hand?
ACTEUR: Deze hand is van een onwaardige bokkenrijder. Hij had zijn complicen verraden.
De kapitein heeft hem vermoord en zijn hand afgekapt.
MARKTZANGER: Het trouw zweren aan de duivel is een spelletje. Een code om zich met
elkaar verbonden te voelen. Soms gebruikten ze een gouden of zilveren beeldje van een bok in plaats van een afgekapte hand. Wie zo’n heiligschennis gepleegd had, kon niet meer terug. Hoe meer er over de bokkenrijders gesproken wordt, hoe meer de mensen ze gaan zien en erin geloven. Het volk leefde voortdurend in angst. Overal klinkt alleszins de roep: ‘Van de bokkenrijders, verlos ons, Heer!’
MARKTZANGER: Door de dode hand werd niemand wakker,
De bokkenrijders waren echt niet dapper.
De nieuweling legde de eed af en dronk
Zodat de moed niet in zijn schoenen zonk.
Was het bangmakerij van de kapitein?
Het lid had ’t gevoel bij een bende te zijn.
Heiligschennis wees op verzet tegen de kerk,
Zorgen voor armen deden ze niet,
Zoals u ziet.
(De actrice zit op een stoel. De marktzanger staat ernaast. Hij draagt een bokkenkap. Onder haar voeten wordt een vuurtje gestookt.)
ACTEUR: Weduwe Schrijnmaekers, voor je eigen goed, zeg me je het geld verstopt hebt.
ACTRICE: Ik heb geen geld.
ACTEUR: Dan moet je het zelf maar weten.
(De marktzanger trekt haar benen in het vuur. De weduwe gilt het uit.)
ACTEUR: Waar is je geld? (Ze schudt haar hoofd ontkennend.) Als je niet wilt praten, dan
moet je het zelf maar weten. Armen omhoog! (Wanneer de actrice aarzelt…) Armen omhoog!
(De acteur houdt de pook even in het vuur en plant die in het oksel van de actrice. Weer gegil.)
ACTEUR: Of moet ik hier eens wat nieuw leven inblazen?
(Hij port met de pook tussen haar benen. Hij grijpt de vrouw bij de haren.)
ACTRICE: Stop! Ik bewaar al mijn spaargeld onder de matras in de alkoof.
(De acteur doet teken aan de marktzanger dat hij het moet gaan halen.)
ACTEUR: Pas op, als je met onze voeten speelt, dan spelen wij met die van jou. (Hij trekt haar voeten in de richting van het vuur.)
MARKTZANGER: Amai, hoeveel geld…
ACTRICE: Daar heb ik heel mijn leven voor gezwoegd.
ACTEUR: Wij hebben ook heel ons leven gezwoegd, maar we zijn nog zo arm als een
straatrat.
MARKTZANGER: Onze kinderen kennen alleen de smaak van droog brood.
(De marktzanger wijst de acteur de ring aan die de weduwe om haar vinger draagt.)
ACTEUR: Geef die ring ook maar hier.
ACTRICE: Ik krijg hem niet van mijn vinger.
ACTEUR: O nee? Jammer, dan zal ik je vinger erbij moeten nemen. (Hij trekt zijn mes.)
ACTRICE: Het lukt wel.
ACTEUR: Gelukkig voor jou, zou ik zo zeggen.
(De marktzanger neemt een beeldje.)
ACTRICE: Niet dat beeldje, dat is nog een erfstuk van mijn grootmoeder zaliger.
ACTEUR: Jammer zo niet. Wees blij dat we jou van alle zorgen verlossen. Je hoeft nu ook
geen schrik meer te hebben dat dieven je bezittingen komen stelen, want je bent alles kwijt. En wij komen de eerste jaren niet terug… (Tot Martha) Tenzij jij graag hebt dat ik al eens vroeger langskom.
MARKTZANGER: Kom, we gaan. We hebben waarvoor we gekomen zijn.
ACTEUR: (Hij bekijkt Martha indringend.) Vind je?
MARKTZANGER: Ook wie rijk was, gaf niet graag af waar hij heel zijn leven voor gewerkt
had. Sommige rijken houden liever hun geld dan hun vel. De vrouwen werden geschroeid of soms zelfs verkracht. Weer een andere keer kregen ze een flink pak slaag op hun achterste waardoor dat nog dikker werd. Even dik als de buik van de pastoor of de schout.
Na hun misdaad vertrokken de bokkenrijders op hun paarden. Sloegen de hoeven met hun ijzers op de kasseien, dan sprongen de vonken in het rond. Zij die hen voorbij zagen komen, maakten er metershoge vlammen van. Soms vielen er door het drieste optreden van de bokkenrijders doden. In hun hals hadden die slachtoffers vijf rode vlekken en waardoor werden die veroorzaakt, dames en heren? Door de klauwen van de duivel, symbool van het kwaad en onder de gedaante van een bok, symbool van deze dievenbende.
MARKTZANGER: Het waren geen Limburgers om trots op te zijn.
Geen heiligen, want ze brachten pijn.
Geen aanhangers van de Franse Revolutie,
Het waren dieven, zonder discussie.
Ze probeerden alleen te overleven.
Met hun gezin in zware omstandigheden,
Zonder de idealen van Robin Hood.
Zij verdeelden het goed
Ook niet altijd
Zoals het moet.
MARKTZANGER: Bij overvallen was het gevaar op herkenning groot. Goed, ze waren
vermomd, maar de bokkenrijders (hij slaat een kruis en zet ook het publiek aan tot het slaan van een kruis) konden ook verraden worden door hun stem. Bovendien waren de slachtoffers voor de inbrekers geen onbekenden. Een ander nadeel was dat zo’n inbraak vaak niet veel meer opbracht dan wat klein geld en wat oude rommel.
ACTRICE: Zoals vuile lakens, stinkende kousen of een vieze broek…
(Ze tekent met haar vinger een remspoor in een denkbeeldige broek.)
MARKTZANGER: Het was ook niet gemakkelijk om de buit te verkopen. De bokkenrijders
(hij slaat weer een kruis en zet het publiek aan om hetzelfde te doen) gingen op zoek naar een veiligere manier om aan geld te geraken.
ACTEUR: Wat niet moeilijk is met een uilskuiken als schout. Hij kan zelfs geen vlieg
vangen.
MARKTZANGER: De bendeleden schreven brandbrieven aan de rijke heren, maar die
wilden hun spaarcentjes natuurlijk liever zelf houden. Daarom lieten zij het geld bewaken.
ACTEUR: Door wachters die zelfs een blinde lamme zouden laten ontsnappen.
MARKTZANGER: De bokkenrijders (weer kruis slaan) bedachten dan een list om het geld te
lichten. Ze stuurden zogezegd een koopman met een kruiwagen op pad. Daarop stond een grote mand. De man zette zijn kruiwagen netjes over het geld. Daarna ging hij een eindje het veld in om zijn behoefte te doen, tot groot jolijt van de wachters.
ACTEUR: Maar ze bleven niet lachen.
MARKTZANGER: Dat klopt. Toen ze merkten dat het geld weg was, lachten ze maar groen.
Wat was er gebeurd? In de mand zat een kind. Door een opening in de kruiwagen kon de jongen of het meisje het geld gemakkelijk wegpakken.
ACTEUR: De wachters merkten pas uren later dat het geld weg was.
MARKTZANGER: Zij wisten niet wat er gebeurd was.
ACTEUR: Omdat niemand hen had zien komen of gaan, zeiden de wachters dat de duivel hen
onzichtbaar had gemaakt. Een van de wachters onderzocht de sporen die zich in de buurt van het geld bevonden. Het waren geen voetsporen, het was de afdruk van een bokkenpoot.
MARKTZANGER: De andere wachter snoof nadrukkelijk de geur van zwavel op, nog een
duivelsteken.
ACTRICE: Een andere keer staken de bokkenrijders een hooimijt of een schuur in brand. De
slachtoffers waarschuwen de wachters dat het brandt.
MARKTZANGER: Iedereen gaat kijken. Het geld wordt even niet meer bewaakt en de
dieven hebben het maar op te rapen.
ACTRICE: Ik ken nog een trucje. (Ze stapt bevallig naar de marktzanger. Ze begint hem te
versieren.) Wat jammer dat een knappe bink zoals jij zo’n stomme job moet verrichten. Ik zou jou iets heel anders laten doen.
MARKTZANGER: Wat dan wel?
(De actrice lokt hem mee zodat het geld onbewaakt achterblijft. De acteur komt op en ritst het vlug mee. De actrice omhelst de marktzanger. Ondertussen houdt ze het geld goed in het oog. Van zodra de acteur met het geld verdwijnt, duwt ze de marktzanger weg.)
ACTRICE: Zo is het wel genoeg voor ons eerste afspraakje.
(De actrice gaat achter de acteur aan.)
MARKTZANGER: De schout riep en brieste toen hij hoorde dat het geld gestolen was. Hij
hield de wachters zorgvuldig in het oog, maar toen hij merkte dat ze niet met geld begonnen te smijten, begreep de schout er ook niets meer van. De mensen die het verhaal hoorden, hadden al snel hun uitleg klaar. De bokkenrijders hebben het geld gestolen. (Hij slaat een kruis en zet het publiek ook aan tot het slaan van een kruis.) Ze vlogen gezeten op een bok door de lucht en zo gristen ze het geld ongemerkt mee.
MARKTZANGER: Na een tijdje werden de dieven herkend.
Geraakte hun arrestatie bekend,
Dan sloegen velen op de vlucht.
De bokkenrijders werden berucht.
Ondanks de eed noemden ze alle namen
Die hen door de beul te binnen kwamen.
Wat overblijft is deze vraag:
Wat is de grootste plaag:
De inbraak of
De rechtspraak?
(De marktzanger, de acteur en de actrice komen naar voren en ze buigen.)
MARKTZANGER: Bedankt, geacht publiek. Zo dadelijk komen we met de hoed rond. Wees
gul met je gift. Dan zorgt u ervoor dat wij geen dieven of bokkenrijders hoeven te worden. Want armoede kweekt dieven.

BEDRIJF 3: Het standpunt van de rechters
SCHOUT
JOANNES LUYTEN
LIESBETH OFFERMANS
BEUL

(De schout zit achter een tafel. Voor hem staat een glas wijn waarvan hij tussendoor mag drinken.)
SCHOUT: Gelukkig ben ik geen gevangene, ik zou 16 uur vasten niet volhouden. Tenzij de
duivel hen ’s nachts voedsel brengt. Komaan, kerel, beken toch, dan krijg je iets te eten en te drinken.
JOANNES: Ik ben gewoon honger te lijden.
SCHOUT: Als je blijft ontkennen, dan ga je niet alleen honger maar ook pijn moeten lijden.
Zoals de bokkenrijders hun slachtoffers pijn laten lijden.
JOANNES: Ik heb nooit een vinger naar iemand uitgestoken.
SCHOUT: Nee, een vinger uitsteken doen jullie niet. Verkrachten, vuurtjes stoken en
molesteren, dat zijn jullie specialiteiten. Maar wat ik hier eigenlijk mijn tijd te verliezen met een stuk uitschot. Wees gerust, de beul doet je de waarheid wel zeggen.
JOANNES: De waarheid of uw waarheid?
SCHOUT: Zwijg! Laten we liever met het onderzoek beginnen. Joannes Luyten, zweer jij de
waarheid te spreken op alles wat je zal gevraagd worden om God te dienen? Steek dan twee vingers van de rechterhand op en zeg: ‘Dat zweer ik.’
JOANNES: Dat zweer ik.
SCHOUT: Waar ben je geboren, Joannes Luyten?
JOANNES: Maaseik.
SCHOUT: Leeftijd?
JOANNES: In mijn 34ste jaar.
SCHOUT: Welk geloof?
JOANNES: Rooms-katholiek.
SCHOUT: Waar woon je en sinds wanneer?
JOANNES: Na mijn huwelijk negen jaar geleden ben ik in Maaseik aan de Bospoort gaan
wonen.
SCHOUT: Met wie ben jij gehuwd?
JOANNES: Met Martha Vranken.
SCHOUT: Kinderen?
JOANNES: Drie, maar ze zijn allemaal overleden.
SCHOUT: Beroep?
JOANNES: Akkerman.
SCHOUT: Weet je waarom je gevangengenomen bent?
JOANNES: Nee.
SCHOUT: Heb jij op een avond een eed afgelegd waarin God af- en de duivel aangezworen
werd?
JOANNES: Daar weet ik niets van.
SCHOUT: Heb jij hosties gestolen uit de kerk en heb jij die onteerd?
JOANNES: Mijn geloof laat dat niet toe.
SCHOUT: Waar was jij op 23 februari laatstleden, tussen 11 en 12 uur ’s avonds toen de
hoeve van boer Frijns overvallen werd?
JOANNES: Thuis.
SCHOUT: Kan iemand dat bevestigen buiten uw vrouw?
JOANNES: Ja, mijn buurman, Mees Wijnants.
SCHOUT: Daar trappen wij niet in, kereltje. Wijnants is zelf bokkenrijder. Bovendien is hij
voortvluchtig. Wie heeft de brandbrief voor de weduwe Schrijnmaeckers geschreven?
JOANNES: Dat weet ik niet.
SCHOUT: Wie heeft die brief aan de deurklink van de reeds genoemde weduwe gehangen?
JOANNES: Dat weet ik niet.
SCHOUT: Wie heeft het geld gelicht?
JOANNES: Dat weet ik niet.
SCHOUT: Heb jij een deel van dat geld ontvangen?
JOANNES: Nee…
SCHOUT: Volgens mij wordt het tijd dat we je geheugen even opfrissen. (Hijl legt Joannes
een blad papier voor.) Dit is een bestelling zaai- en pootgoed, gericht aan de abdij van wie jij de grond pacht. Heb jij dit geschreven?
JOANNES: (Zacht) Ja…
SCHOUT: Luider!
JOANNES: Ja…
SCHOUT: Durf jij dan nog steeds te ontkennen dat je deze brandbrief geschreven hebt?
(Joannes antwoordt niet meer. Hij ontwijkt de blik van de schout.) Drie schoolmeesters hebben onder eed bevestigd dat deze bestelling en de brandbrief door dezelfde hand geschreven zijn. (Tot het publiek) Zoveel mensen komen er niet in aanmerking, want de meesten kunnen niet chrijven.
JOANNES: Ik heb het niet gedaan.
SCHOUT: Misschien krijgt een confrontatie met de meid van Frijns hem wel aan de praat.
(Hij roept.) Liesbeth Offermans! (Tot Joannes) Dit is je laatste kans. Als je na de confrontatie niet bekent, dan is het aan de duimschroeven of de Spaanse laarzen om je tong wat losser te maken. (Tot Liesbeth Offermans) Liesbeth Offermans, wil jij de eed afleggen?
LIESBETH: Natuurlijk, waarom niet?
SCHOUT: Liesbeth Offermans, zweer jij de waarheid te spreken op alles wat je zal gevraagd
worden om God te dienen? Steek dan twee vingers van de rechterhand op en zeg: ‘Dat zweer ik.’
LIESBETH: Dat zweer ik.
SCHOUT: Vertel ons eens wat er op 23 februari ’s avonds gebeurd is?
LIESBETH: Om 7 uur ben ik de varkens gaan voeren. Ik was daar nog maar net mee bezig
toen Docus Bardenberg, de knecht van buurman Brouwers, kwam bij me rondhangen. Hij heeft een oogje op mij. Jonge meisjes mogen echter niet te veel met jonge mannen kletsen, anders blijven ze alleen achter.
SCHOUT: Beperk je tot de overval, mevrouw Truyens.
LIESBETH: Neem me niet kwalijk, heer schout, maar het is nog juffrouw. Als het van Docus
afhangt, dan zal ik vlug mevrouw Bardenberg heten. Maar persoonlijk zie ik Hendrik, de knecht van boer Verheijen, meer zitten.
SCHOUT: Juffrouw Offermans, uw privé-leven interesseert ons niet.
LIESBETH: Dat zegt u nu, maar als ik daar een en ander zou over vertellen.
SCHOUT: Ga alsjeblief voort, juffrouw Offermans.
LIESBETH: Waar was ik nu weer gebleven? O ja, bij het voederen van de varkens.
SCHOUT: Dat mag je overslaan.
LIESBETH: Niet te snel, heer schout, het voeren van de varkens is wel degelijk belangrijk.
SCHOUT: Waarom dan wel?
LIESBETH: Als de varkens niet gevoederd worden, dan gaan ze dood.
SCHOUT: We verliezen kostbare tijd, juffrouw Offermans.
LIESBETH: Zoals u al weet heb ik de varkens gevoederd. Toen dat gedaan was, heb ik de
achterdeur vergrendeld. Daarna ben ik naar de woonkamer gegaan. Daar heb ik boerin Frijns geholpen bij het opmaken van de bedden.
SCHOUT: Is dat alles wat je te vertellen hebt, juffrouw Offermans?
LIESBETH: Nee, maar u laat me nooit uitspreken. Die avond ging (Naam), de knecht van
boer Frijns nog uit. Hij ging wel langs de voordeur, maar ik heb hem eerst aan de achterdeur zien prutsen. Toen ik hem betrapte, zei (naam) dat hij naar de varkens ging kijken, maar dat doet hij anders nooit. Want zoals jullie weten, de varkens voederen dat is mijn werk.
SCHOUT: Dat hebben we al gehoord, ja.
LIESBETH: Rond 11 uur ’s avonds vielen de rovers plots binnen. Niemand heeft hen horen
aankomen. Volgens mij zijn ze dwars door de muur gevlogen. Ze gingen vreselijk tekeer. Ik werd door zeker vijf kerels vastgepakt. Hun ogen gloeiden als kolen, onder hun mantels droegen ze vleugels en wanneer ze spraken schoten er vuurstralen uit hun mond. Ik heb zeker tien minuten met hen gevochten.
SCHOUT: Tien minuten lang gevochten tegen vijf kerels?
LIESBETH: Natuurlijk, ik laat me niet doen. Ik heb hen geslagen, geschopt en gebeten waar
ik kon. Maar een van hen heeft me bij mijn haar gepakt en zo door het huis gesleurd.
SCHOUT: Hoeveel mannen bevonden zich in huis?
LIESBETH: Dat kan ik niet precies zeggen. Er waren zeker 10 man in het huis en buiten
hielden er nog eens evenveel de wacht.
SCHOUT: Hoe wist je hoeveel mannen er buiten op wacht stonden?
LIESBETH: Toen dat gespuis vertrok, heb ik uit het raam gekeken. Maar wat ik zag was
onvoorstelbaar. De rovers kropen per vier op een grote, zwarte bok en verdwenen door de lucht. Ik telde minstens vijf bokken.
SCHOUT: Zoiets kan alleen als de duivel in het spel is.
LIESBETH: In de lucht lieten ze een vurige streep achter. Door altijd maar over vuur te
spreken heb ik het warm gekregen. En dorst dat ik heb. (Ze neemt het glas van de schout.) Schol! (Ze drinkt ervan en begint te hoesten.) Amai, dat is straf.
SCHOUT: Liesbeth Offermans, is hier iemand aanwezig die deelgenomen heeft aan de
overval op de boerderij van Frijns?
LIESBETH: (Ze wijst op Joannes.) Hij was er zeker bij.
JOANNES: Ze liegt. Ik ben nooit bij Frijns geweest.
SCHOUT: Liesbeth Offermans, wat hebt u hierop te zeggen?
LIESBETH: Hij was er zeker bij, ik herken hem aan zijn kledij.
JOANNES: Alsof ik de enige ben die zo’n kleren draagt.
SCHOUT: Stilte!
LIESBETH: (Ze kijkt in het publiek.) Hij was erbij en hij ook. Nee, meneer, u moet niet
opzij kijken. Ik herken u wel. En die meneer daar met zijn boeventronie… Hij stond bij de voordeur op wacht.
SCHOUT: Wat was het aandeel van Joannes Luyten in de overval?
LIESBETH: Hij heeft me het ergste geslagen en geschopt. Hij is ook degene die me bij mijn
haar door de kamer heeft gesleurd.
JOANNES: Die vuile meid liegt. God weet dat het niet waar is.
SCHOUT: Gespuis als jij moet de naam van God niet gebruiken.
JOANNES: Ik wil nochtans graag met u voor Gods oordeel verschijnen.
SCHOUT: De beklaagde moet zwijgen als hem niets gevraagd wordt. (Hij richt zich tot de
andere personen die Liesbeth Offermans aangeduid heeft.) Wat heb jij te zeggen op de beschuldigingen van Liesbeth Offermans? En jij? En jij? Als je hen iets vraagt, ja, dan zwijgen ze. Maar wees gerust. De beul zal jullie tong wel los maken. Het aandeel van knecht (naam) kennen we al. Hij heeft de achterdeur opengelaten zodat de dieven zonder problemen binnen konden. Dan moeten we het alleen nog over het aandeel van (naam) en (naam) hebben.
LIESBETH: Ik zeg dat niet graag met alle mannen die hier zitten te luisteren.
SCHOUT: Het zal toch moeten, anders ontlopen zij misschien hun verdiende straf.
LIESBETH: Goed dan, zij hebben me tijdens de overval in de alkoof gesleurd. (Naam) rukte
de kleren van mijn lijf terwijl (naam) me vasthield. En… ja, de rest kunnen jullie wel raden, zeker.
SCHOUT: (Naam), wat heb je daarop te zeggen? Niets…
JOANNES: Maar die meid praat ons met haar vuile leugens aan de galg.
SCHOUT: De galg? Zo goedkoop komen jullie er niet van af. Nog een laatste vraag, juffrouw
Offermans… Namen er ook vrouwen aan de overval deel?
LIESBETH: Niet dat ik weet.
SCHOUT: Misschien droegen die vrouwen mannenkleren.
LIESBETH: Ook al ben ik nooit naar school geweest, ik ken wel het verschil tussen een man
en een vrouw.
SCHOUT: Dat volstaat, juffrouw Liesbeth Offermans. Je kunt gaan, bedankt voor de
bereidwillige medewerking.
LIESBETH: Graag gedaan! (Ze geeft de schout een hand.) Tot ziens, meneer de schout.
(Wanneer ze Joannes Luyten passeert, spuwt ze in zijn richting.)
SCHOUT: En nu tussen ons…
JOANNES: Waarom doet u dit?
SCHOUT: Ik doe dit niet voor mijn plezier, maar ik beschouw het als mijn plicht om de
streek te bevrijden van de verdomde bokkenrijders en hun terreur.
JOANNES: Ik ben geen bokkenrijder.
SCHOUT: Jij bent een bokkenrijder en een dief! Net als je vader…
JOANNES: Mijn vader was geen dief en zeker geen bokkenrijder.
SCHOUT: Nee? Hij liet zijn vee nochtans op mijn weide grazen.
JOANNES: Dat is niet waar. Een op hol geslagen stier was door de omheining gebroken. De
andere dieren volgden.
SCHOUT: De koeien van jouw vader vraten mijn gras op en dat is diefstal.
JOANNES: Het was mijn vader die gelijk kreeg van de rechtbank.
SCHOUT: Ik heb dat proces inderdaad verloren en daar zal jij voor moeten boeten. Ik hoop
dat de duivel jou op de pijnbank niet in de steek laat.
JOANNES: Gelooft u in de duivel? (De schout reageert niet wat wil zeggen dat hij er niet in
gelooft.) Nee… Hoe kunnen de bokkenrijders er dan mee samenwerken?
SCHOUT: Beul, laat deze koppige boer je instrumenten zien en leg hem haarfijn uit welke
pijnen ze zullen veroorzaken. Misschien brengt hem dat op andere gedachten.
BEUL: Dit zijn de duimschroeven. Ze knijpen de gewrichten van de duim samen. Dat is
slechts een opwarming. Hier zie je de Spaanse laarzen. Je schenen worden in deze schachten geperst. Ik sla nog enkele houten wiggen tussen de schacht en je been. De boel begint op te zwellen en je zult wensen dat je nooit geboren was. Blijf je ontkennen, dan zet ik je op folterpaard. Bovendien hang ik gewichten aan armen en benen. Onder je voeten wordt een vuurtje gestookt. De kans dat je deze foltering overleeft, is niet groot.
SCHOUT: Maar wees gerust, een bokkenrijder meer of minder, daar zal niemand een traan
om laten.
BEUL: Ik ben klaar, aan jou de keuze.
SCHOUT: Voor de laatste maal… Joannes Luyten, beken jij de jou ten laste gelegde feiten?
JOANNES: (Zacht) Nee…
SCHOUT: Beken in plaats van je te laten pijnigen.
JOANNES: Ik kan toch niet bekennen wat ik niet gedaan heb.
SCHOUT: Goed, dan beginnen we eraan. (De beul doet de duimschroeven aan.)
Scherprechter, zweer jij je taak naar behoren en zonder zwakheid uit te voeren?
BEUL: Dat zweer ik. (Tot Joannes) Stel ons niet teleur… (De beul draait de schroeven aan.
Joannes gilt het uit.) Waar was je op 23 februari laatstleden toen de hoeve van boer Frijns overvallen werd?
JOANNES: Thuis. (De beul draait weer aan.)
SCHOUT: Waar was je?
JOANNES: Thuis.
SCHOUT: Wie heeft de brandbrief aan de weduwe Schrijnmaeckers geschreven?
JOANNES: Ik weet het niet. (De beul draait nogmaals aan.)
SCHOUT: Je liegt! (Hij giet zijn glas wijn in Joannes’ gezicht.) Je geschrift werd herkend
door niet minder dan drie beëdigde schoolmeesters. Beken! (Joannes schudt het hoofd.) Goed, dan halen we er een nieuw bewijsstuk bij. (Hij toont het beeldje.) Herken je dit beeldje?
JOANNES: Nee…
SCHOUT: Je liegt. Rakkers hebben dit beeldje onder enkele losse planken van jouw schuur
gevonden. En toch ontken je deelgenomen te hebben aan de diefstal bij boer Frijns?
JOANNES: Er bestaan wel meer zo’n beeldjes. Dit beeldje is een erfstuk van mijn moeder
zaliger.
SCHOUT: Waarom heb je het dan in je schuur verstopt?
JOANNES: Ik… vond het geen mooi beeldje.
SCHOUT: Als het hier niet om een zware misdaad ging, dan zou ik er om moeten lachen!
(Tot de beul) Zet hem in de Spaanse laarzen. (De schout haalt een nieuw glas wijn. Joannes verweert zich. De beul wint de strijd vlotjes.)
JOANNES: Ik was misschien beter bokkenrijder geworden. Van de bokkenrijders hadden we
misschien nog iets te verwachten. Van de kerk en de adel krijgen we al eeuwen niets.
SCHOUT: Denk je dat ik alles zomaar gekregen heb? Nee… Alles wat ik nu bezit, heb ik
verdiend door te werken, hard te werken, dag en nacht...
JOANNES: Ik heb ook dag en nacht gewerkt. En wat is mijn loon? Ik heb mijn drie kinderen
voor mijn ogen zien sterven. Is dat rechtvaardigheid, heer schout?
SCHOUT: Ik heb aan jou geen verantwoording af te leggen. Trouwens, ik stel hier de vragen.
Ik herhaal: ‘Waar was je op 23 februari laatstleden toen de hoeve van Frijns overvallen werd?’
(Joannes antwoordt niet. Hij heeft teveel pijn. Hij laat zijn hoofd zakken. De schout richt dat weer op.) Voor de laatste maal: ‘Waar was je op 23 februari laatstleden toen boer Frijns overvallen werd?
JOANNES: (Zacht) Ik was erbij… (Joannes zakt in elkaar.)
SCHOUT: Eindelijk! De getuige bekent. Maak het jezelf nu niet moeilijk en noem
meteen je medeplichtigen. (Joannes reageert niet.) (Tot de beul) Zet hem maar op het folterpaard. (De beul sleurt aan Joannes.)
JOANNES: Wie moet ik noemen om jullie te doen ophouden? Schepen Janssen? De keizerin
van Oostenrijk? De prins-bisschop van Luik?
SCHOUT: Dit hoef ik niet te pikken. Zeg op… Wie was erbij? Je vrouw?
JOANNES: Nee… Getuige Liesbeth Offermans heeft daarnet toch gezegd dat er geen
vrouwen bij waren.
SCHOUT: Nochtans heb jij zelf een paar keer gezegd dat ze loog. Wie was er dan wel bij?
JOANNES: Mees Wijnants.
SCHOUT: Heel verstandig, Mees Wijnants is voortvluchtig.
JOANNES: Mathias Geurts…
SCHOUT: Wie denk je wel dat ik ben? Mathias Geurts is vorige week gestorven. Zet hem op
het folterpaard, beul. Hij heeft genoeg met mijn voeten gerammeld.
JOANNES: Nee, niet op het folterpaard. Ik zal bekennen.
SCHOUT: Was Pieter Joosten er ook bij?
JOANNES: Die ken ik niet eens.
(De schout geeft een teken aan de beul. Die grijpt Joannes vast.)
JOANNES: Ja, hij was erbij.
SCHOUT: (Hij noemt de namen van daarstraks.)
JOANNES: Ja, die waren er ook bij.
SCHOUT: Goed, dat volstaat. Straks vaardig ik een arrestatiebevel uit tegen de hier
genoemde personen. (Hij vult zijn glas. Tot de beul) Drink een glas mee, scherprechter! Het is dankzij uw doortastend optreden dat er zo vlot bekend werd.
BEUL: Graag! Veel eer aan mijn werk heb ik nochtans niet gehaald, daarvoor bekende
Joannes Luyten wat te snel.
(De schout geeft een glas aan de beul.)
SCHOUT: Op de gerechtigheid!
BEUL: Op de gerechtigheid!
SCHOUT: Joannes Luyten heeft bekend schuldig te zijn aan de diefstal bij boer Frijns. Nu
moeten we de straf die bij deze misdaad past, uitspreken. (Tot het publiek) Inderdaad wij… Ik overloop even de mogelijkheden. U hebt de keuze tussen de doodstraf, de vrijspraak of verbanning uit de stad na een strenge geseling. Wie kiest er voor de doodstraf? Wie stemt er voor de vrijspraak? Wie vindt er dat Joannes Luyten moet gegeseld en verbannen worden?
Het is duidelijk u hebt gekozen voor:

A) De vrijspraak…
SCHOUT: U was mild en sprak iemand die stal uit noodzaak, om te kunnen overleven vrij.
Hij moet wel de gerechtskosten betalen. Omdat Joannes Luyten niet genoeg geld heeft, zullen de nodige goederen aangeslagen worden.
JOANNES: Bedankt, geacht publiek. U draagt het hart op de juiste plaats. Indien er een God
bestaat, dan kan Hij toch iet willen dat er evenveel galgen bestaan als bomen in het bos. Misschien is de schout wel een groter misdadiger dan ik.
SCHOUT: Genoeg! In de 18de eeuw was het gerecht niet zo mild, het hoog gerechtshof sprak
alleszins de doodstraf uit.
Op de plaats van justitie is verschenen: Joannes Luyten. Hij moet tussen hemel en aarde hangen tot de dood erop volgt. Zijn lijk moet aan de galg blijven hangen tot stichtend voorbeeld van de anderen. Het is de nabestaanden ten strengste verboden om het lijk van de galg te halen. Wanneer het lichaam in verregaande staat van ontbinding is, zullen de resten onder de galg begraven worden.
SCHOUT: Joannes Luyten, wil jij biechten ter ontlasting van uw geweten?
JOANNES: Is er in deze ruimte wel plaats voor een geweten?
SCHOUT: Deze twijfels kunnen alleen door de duivel ingefluisterd zijn.
JOANNES: Ik heb me tijdens de foltering meermaals tot de duivel gericht, maar hij is helaas
niet opgedaagd. Ik beschouw mijn dood alleszins als een verlossing uit dit mensonwaardig bestaan.
SCHOUT: Joannes Luyten, jij hebt de diefstal bij boer Frijns en de brandbrief aan weduwe
Schrijnmaeckers bekend. Heb jij nog iets toe te voegen aan die verklaringen?
JOANNES: Ja, ik heb Pieter Joosten ten onrechte beschuldigd. De schout heeft me die naam
ingefluisterd.
SCHOUT: Genoeg! Joannes Luyten, voor de laatste keer… Wil je biechten?
JOANNES: Nee… Ik zit al maanden in en donkere cel. Daar heb ik niet veel kans om te
zondigen.
SCHOUT: Beul, doe je werk!
(De schout laat de justitieroede zakken. De beul trekt de strop aan. Het hoofd van Joannes Luyten zakt voorover en blijft op zijn borst rusten.)
SCHOUT: Gerechtigheid is geschied.
ALLEN:
(Zij zingen elk een zin. De laatste vraag kan samen gezongen worden.)
De misdaden en het onteren van God
brachten de bokkenrijders op het schavot.
Verdienden ze die tortuur en vonnissen?
Of moet God over hun daden beslissen?
De rechters volgden de wetten van die tijd,
maar ze stalen de mensen hun waardigheid
en sloegen goederen aan tot hun profijt.
Wij verstaan die schande niet.
Maar wat doet hij
die nu onrecht ziet?

B) De doodstraf:
SCHOUT: U oordeelt dat Joannes Luyten de doodstraf verdient en gelijkt hebt u. Het
doodvonnis luidt als volgt…
Op de plaats van justitie is verschenen: Joannes Luyten. Hij moet tussen hemel en aarde hangen tot de dood erop volgt. Zijn lijk moet aan de galg blijven hangen tot stichtend voorbeeld van de anderen. Het is de nabestaanden ten strengste verboden om het lijk van de galg te halen. Wanneer het lichaam in verregaande staat van ontbinding is, zullen de resten onder de galg begraven worden. Bovendien moet de weduwe van Joannes Luyten de gerechtskosten betalen. Indien haar geldelijke mogelijkheden ontoereikend zijn, zullen de nodige goederen aangeslagen worden.
SCHOUT: Joannes Luyten, wil jij nog biechten ter ontlasting van uw geweten?
JOANNES: Is er in deze ruimte wel plaats voor een geweten?
SCHOUT: Deze twijfels kunnen alleen door de duivel ingefluisterd zijn.
JOANNES: Ik heb me tijdens de foltering meermaals tot de duivel gericht, maar hij is helaas
niet opgedaagd. Ik beschouw mijn dood alleszins als een verlossing uit dit mensonwaardig bestaan.
SCHOUT: Joannes Luyten, jij hebt de diefstal bij boer Frijns en de brandbrief aan weduwe
Schrijnmaeckers bekend. Heb jij nog iets toe te voegen aan die verklaringen?
JOANNES: Ja, ik heb Pieter Joosten ten onrechte beschuldigd. De schout heeft me die naam
ingefluisterd.
SCHOUT: Genoeg! Joannes Luyten voor de laatste keer… Wil je biechten?
JOANNES: Nee… Ik zit al maanden in en donkere cel. Daar had ik niet veel kans om te
zondigen. (Nu richt hij zich tot het publiek.) Oordeel maar veroordeel me niet. Het was stelen of sterven. Zou u niet bekend hebben tijdens die wrede tortuurbeurten? Wat zou u gedaan hebben als u en uw kinderen crepeerden van de honger?
SCHOUT: Beul, doe je werk!
(De schout laat de justitieroede zakken. De beul trekt de strop aan. Het hoofd van Joannes Luyten zakt voorover en blijft op zijn borst rusten.)
SCHOUT: Gerechtigheid is geschied.
ALLEN:
(Zij zingen elk een zin. De laatste vraag kan samen gezongen worden.)
De misdaden en het onteren van God
brachten de bokkenrijders op het schavot.
Verdienden ze die tortuur en vonnissen?
Of moet God over hun daden beslissen?
De rechters volgden de wetten van die tijd,
maar ze stalen de mensen hun waardigheid
en sloegen goederen aan tot hun profijt.
Wij verstaan die schande niet.
Maar wat doet hij
die nu onrecht ziet?

C. Verbanning na geseling:
SCHOUT: U heeft voor de middenweg gekozen. Joannes Luyten heeft gestolen en dat is
verboden. U oordeelt echter dat de doodstraf een te zwaar verdict is.
JOANNES: Bedankt, geacht publiek. U draagt het hart op de juiste plaats. Indien er een God
bestaat, dan kan Hij toch iet willen dat er evenveel galgen bestaan als bomen in het bos. Misschien is de schout wel een groter misdadiger dan ik.
SCHOUT: Genoeg!
Joannes Luyten, schuldig bevonden aan de inbraak bij boer Frijns en aan het schrijven van de brandbrief aan de weduwe Schrijnmaeckers wordt verbannen. Eerst zal de beul hem 25 stokslagen toedienen. De geseling zal gebeuren met een strop om de nek. Dan weet Joannes Luyten meteen welk lot hem te wachten staat wanneer hij naar deze streek terugkeert. Bovendien moet hij de gerechtskosten betalen. Daar hij over onvoldoende geldelijke middelen beschikt, zullen de nodige goederen aangeslagen worden.
JOANNES: Bedankt, geacht publiek, om te oordelen zonder me te veroordelen. U draagt het
hart op de juiste plaats. Indien er een God bestaat, dan kan Hij toch iet willen dat er evenveel galgen bestaan als bomen in het bos. Ik heb alleen maar geprobeerd te overleven, samen met mijn vrouw en kinderen. Het was stelen of sterven. Wat zou u gedaan hebben als u en uw kinderen crepeerden van de honger? Dankzij jullie krijg ik de kans om elders een nieuw leven te beginnen? Zonder middelen van bestaan zal ik moeten proberen te overleven. Lukt me dat niet, dan zie ik maar één uitweg…
SCHOUT: Genoeg! Beul, doe je werk!
(De beul ontbloot de rug van Joannes. Hij zet zich klaar voor de eerste slag. Dan bevriest de actie.)
ALLEN:
(Zij zingen elk een zin. De laatste vraag kan samen gezongen worden.)
De misdaden en het onteren van God
brachten de bokkenrijders op het schavot.
Verdienden ze die tortuur en vonnissen?
Of moet God over hun daden beslissen?
De rechters volgden de wetten van die tijd,
maar ze stalen de mensen hun waardigheid
en sloegen goederen aan tot hun profijt.
Wij verstaan die schande niet.
Maar wat doet hij
die nu onrecht ziet?

HEKSENKETEL, verteltheater van Patrick Bernauw, naar het kinderboek van Guy Didelez

2006-06-14T18:36:00.000+02:00

Voor publieke opvoeringen hebt u de toestemming nodig van de rechthebbenden (via contactformulier) en dienen de opvoeringsrechten betaald te worden aan Sabam (80 euro/opvoering).

Op het podium staan een koperen ketel met allerlei vieze ‘beestjes’ in en een driepikkel of een krukje.
Aan het woord is Helaba de Heks. Zij komt op met haar bezem in de hand en begint in de zaal of op het podium te vegen.

Hallo. Ik ben Helaba de Heks en ik zit nu al…

Telt af op haar vingers.

… één, twee, drie, vier, vijf, zes, zeven, acht, negen, tien, elf, twaalf, dertien jaar in de Heksenschool van het heksendorpje Beselare.
Straf hé?
Ik slaag er maar niet in te slagen voor mijn heksamens. Neenee, daar in Beselare hebben wij geen examens hé, daar hebben wij heksamens. Maar ik mag nooit overgaan naar het volgende jaar.
Straf hé?
Als ik een beetje mijn best doe…

Trekt een grimas.

… ben ik nochtans lelijk genoeg.

Trekt nog een lelijker grimas.

En ik doé mijn best.

Trekt nog een lelijker grimas.

Ik doe zelfs héél hard mijn best.

Kijkt sip naar de bezem.

Maar mijn vliegenproef wil nooit lukken. ‘k Heb hoogtevrees.
En onze Sefa Bubbels zegt ook dat ik te braaf ben. Véél te braaf om een goeie kwaaie heks te zijn.
Straf hé?
Verleden jaar was ik er nochtans dichtbij, hoor. Toen was ik bijna geslaagd voor mijn heksamen. Maar toen kwam er daar toch een Bloedmooie Fee roet in het eten gooien, zeker?
En dat ging zo:

Ze gaat ‘zitten’ op haar bezem, klaar om te vliegen, maar wel achterstevoren (met de takkenbos voor zich). Indien hier reactie op komt, stoort ze zich daar niet aan. Indien er teveel reactie komt, zegt ze dat ze zo goed zit, ‘wacht maar af’. Ze heeft de ogen stijf dicht – dan, ogen open, en als een terzijde:

‘k Was erachter gekomen dat, als ik mijn ogen stijf dicht kneep, dat het dan wel meeviel met die hoogtevrees. En ‘k had mijn Zeven Bezemvliegregels rats uit het hoofd geleerd!

Knijpt haar ogen weer stijf dicht en prevelt:

Eén. Ga nooit vliegen bij onweer. Als het dondert, donder je immers makkelijk naar beneden.
Twee. Respecteer altijd de voorrang van links.
Drie. De eerste dertien weken zul je met een L vliegen.

Ogen open.

Was ik toch nog bijna mijn L vergeten, zeker!

Ze gaat gauw een bordje met een witte L op blauwe achtergrond halen en bevestigt die achteraan haar bezem. Neemt dan weer haar positie in, maar achterstevoren, en met de ogen stijf dicht.

Vier. Zet je zwarte kat nooit voor je op de bezem als er kleine zwarte katjes op komst zijn. In de lucht jongen is veel te moeilijk voor zo een beest.
Vijf. Ga nooit omgekeerd op je bezem zitten, tenzij je achteruit wil vliegen.

Ogen open, merkt dat ze verkeerd zit, tot het publiek:

Ja, ‘k had toch wel weer wat last van de zenuwen…

Ze neemt nu de juiste positie aan en knijpt haar ogen weer stijf dicht.

Zes. Hou je bezem altijd met je twee handen vast. Probeer nooit te vliegen zonder handen. Bij onverwachte rukwinden val je er dan zeker vanaf.
Zeven. Flapper altijd met je oren om een richtverandering aan te geven.

Ze opent haar ogen weer.

Dat was altijd een probleem geweest voor mij. Dat flapperen met de oren, bedoel ik. Dàt… en die stomme hoogtevrees.

Ze probeert met haar oren te flapperen.

Zie je… het wil nog altijd niet lukken hé? Maar op de dag van het heksamen had ik goed geoefend en had ik dat flapperen met mijn oren wel onder de knie.
Roos Netelroos en Sybille Met De Dikke Billen waren al vertrokken. Vóór mij moest alleen Lelijke Lea nog vliegheksamen afleggen, maar zij was nog niet op het vliegveld verschenen. Nu ja, Lelijke Lea kwam ook àltijd te laat, omdat ze veel te veel tijd verloor voor de spiegel, met zich lelijk te maken.
Maar Roos Netelroos en Sybille Met De Dikke Billen…

Ze kijkt bewonderend de zaal in, haar mond valt bewonderen open en ze wijst.

Ik zag ze daar al vliegen! En dààr! En oooh… wat deden ze dat goed! En straks was het mijn beurt en dan…

Ze knijpt haar ogen weer stijf dicht en neemt haar startpositie aan.

Ik concentreerde me, zoals de Sefa Bubbels me dat had geleerd.
Ik prevelde de toverspreuk…

Ze fluistert heel traag en zachtjes:

Simsallatrezem, voer mij weg op mijn bezem!

En maakt daarbij een klein luchtsprongetje. Ogen open:

Ja hoor, alles werkte!

Ogen dicht. Ze zegt nu iets sneller en harder:

Simsallatrezem, voer mij weg op mijn bezem!

Ze maakt een groter luchtsprongetje. Ogen open:

Zeg je die spreuk harder, dan ga je hoger. En zeg je ze sneller dan…

Ogen dicht. Ze zegt nu zeer snel en hard:

Simsallatrezem, voer mij weg op mijn…!

Ze maakt een geweldige luchtsprong met de bezem, maar valt dan op de grond. Ogen open, tot het publiek:

Zo gebeurde het ook op mijn heksamen, zie. Ik zei de spreuk heel hard en heel snel, maar toen riep de Sefa Bubbels ineens: ‘Stop!’ – en ik belandde enkele meters verder in een modderpoel.
Ik had op het laatste nippertje vliegverbod gekregen. Maar waarom? Ik begreep het niet.
‘Lelijke Lea!’ zei onze Sefa Bubbels. ‘Zij moet volgens het heksamenreglement voor jou aan de beurt komen, Helaba! Maar ik heb net slecht nieuws gekregen… Heel slecht nieuws… Lelijke Lea is ernstig ziek!’

Ze blijft staan leunen op de bezem.

Lelijke Lea… ernstig ziek? Hoe erg… En nog wel op de dag van het vliegheksamen!
Lelijke Lea verscheen altijd als laatste in de klas, moet je weten, maar voor de rest was ze in alles altijd de eerste van de klas. Op haar bezem had ze niet zomaar een gewone toeter staan, zoals op de mijne…

Ze probeert de toeter eens.

Maar een heuse alpenhoorn! En haar bezem was er dan nog één van het allernieuwste model, met zo een mooie fluorescerende streep over de steel.
In het brouwen van toverdrankjes, in toverformules alle talen… Lelijke Lea was werkelijk een keineige heks! Bij het laatste heksamen toverformules had ze zichzelf veranderd in een pinguïn. Vieze Lieze had het ook niet slecht gedaan, want die had zichzelf weggetoverd. Jammer genoeg wist ze niet goed hoe ze zich nu ook terug kon toveren, zodat de kol haar geen punten kon geven.
Ze gaat op de driepikkel zitten.

Maar goed, Lelijke Lea was dus ziek. En nog geen klein beetje ook hé. ’t Was ernstig. Ze bloosde als een opgeblonken appel – normaal gesproken, ziet ze altijd krijtwit. Haar moeder wilde wel eens weten of ze koorts had, maar de thermometer was stuk, en toen had ze de barometer in haar mond gestoken, en die voorspelde onweer. Heel hevig onweer. En dat was een bar slecht voorteken!
Het lelijkste heksje van Beselare was die ochtend aan tafel gaan zitten voor het ontbijt, maar ze had niet gegeten. Ze had integendeel haar mini-eetservies genomen en ze was voor haar heksenpoppen beginnen koken!

Ze neemt een heksenpop uit de ketel, die vol spelden zit.

Maar heksenpoppen dienen helemaal niet om voor te koken! Die dienen om spelden in te prikken, zodat de persoon die je wil treffen overal jeuk krijgt waar jij hebt geprikt! Zie je?
Dat was ook een onderdeel van het heksamen. Terwijl je de pop behandelt, moet je dan heel hard aan die persoon denken en dan…

Ze fixeert iemand in de zaal.

Jeukt het al? Nee?

Ze fixeert iemand anders, intenser.

En jij daar? Hoe zit het met jou? Moet jij nog niet krabben? Nee?

Ze fixeert nog iemand anders, heel intens.

Asjeblief, zeg! Werk nu toch eens mee! Doe het voor mij!

Afhankelijk van de reacties:
- blij zijn (‘Eindelijk is mijn jeukproef eens gelukt!’)
- triest zijn (‘Ik zei het al hé: ik slaag nooit voor mijn heksamens.’)

Ze gaat zitten met de pop op haar schoot.

Lelijke Lea was voor haar heksenpoppen aan ’t koken, verdorie. En geen spinnensoep of zo hé! Geen etterbuiltjes op een bedje van slakkenslijm! Geen paddenkwijl in looksaus, opgediend met galsteentjes, of mottenpootjes in behangerslijm! Nee hoor! Ze kookte… Ze maakte rijstpap! En ze deed er nog een flinke dot bruine suiker boven op! Ze vroeg zelfs aan haar mama of die geen gouden lepeltjes in huis had waar ze haar heksenpoppen kon mee voeren! Stel je voor! Rijstpap met gouden lepeltjes, dat is toch… Dat is toch heksonwaardig!

Ze gooit de pop in de ketel en neemt er een zwarte kat uit.

Enfin, ik die namiddag dus naar Lelijke Lea, en ik moet zeggen: ze zag er inderdaad afschuwelijk goed uit.
Ongelooflijk, dat een heksje dat nog maar net de Miss Beselareverkiezing had gewonnen, er ineens zo goed kon uitzien. Ik had werkelijk met haar te doen.
Dat doet me eraan denken… Ik moet nog oefenen voor mijn her-heksamen katwalk-lopen.

Ze zet de kat op haar schouder en paradeert ermee over het podium, als een heksenmodel.

Bij het lopen over de katwalk komt het erop aan een zo lelijk mogelijke indruk te maken. Heksen zijn immers pas op hun mooist als ze heel lelijk zijn. Het lelijkste heksje wordt dan altijd weer tot Miss Beselare verkozen. Ik doe nochtans mijn best, hoor…

Ze paradeert.

… maar niemand vindt mij lelijk genoeg!

Begint te huilen.

’t Is de laatste keer uitgedraaid op een helse strijd tussen Griezelige Griet en Lelijke Lea. Zoals die over de katwalk paradeerde, goh!… Dat zou ik ook willen kunnen!

Ze paradeert opnieuw.

Lijkt het er al een beetje op? Nee?

Afhankelijk van de reacties:
- blij, omdat het er al een beetje op lijkt
- triest, omdat het er nog niet op lijkt
‘Nu ja… Als je geen talent hebt, moet je veel oefenen,’ zegt onze Sefa Bubbels altijd, en misschien heeft ze wel gelijk.

Maar Lelijke Lea dus… Als zij over de katwalk liep, dan begonnen de kraaien verschrikt door onze heksenklas te vliegen, en dan zetten zelfs onze zwarte katten bang hun haren op en vluchtten ze met omhooggestoken staarten onder de paddenstoelen! Jaja!

Ze dropt de zwarte kat in de ketel en gaat weer zitten.

Nu goed, ik zit die namiddag dus bij Lelijke Lea aan haar ziekbed. Eerlijk gezegd, ik herkende haar bijna niet meer. Ze had zich gewassen, en haar tanden gepoetst en… en…
‘Het schijnt dat yoghurt met salamanderschubjes heel goed is voor heksjes die…’

Ze bijt op haar lippen.

‘… een slag van de molen hebben gekregen,’ wilde ik nog zeggen, maar gelukkig slikte ik dat nog bijtijds in.
Ik maak dus wat yoghurt met salamanderschubjes voor haar klaar, en ze lepelt die op en daarna…

Afwachtende houding.

… daarna gebeurt er niks!

Afwachtende houding.

Terwijl elk beetje heksje toch weet wàt er daarna hoort te gebeuren!

Afwachtende houding.

Dàt hoort er daarna te gebeuren!

Ze laat een klinkende boer.

Maar nee hoor! Niks! Zelfs geen burpje kan er vanaf!
‘Komaan zeg, Lea!’ roep ik uit. ‘Sinds wanneer boer jij niet meer na het eten!?’
En weet je wat die Lelijke Lea me daar doodleuk komt te vertellen?
‘Boeren is vies!’ zegt ze. ‘Ik ben ermee gestopt!’
Boeren is vies! Ze is ermee gestopt!
Kom dat tegen!

Ze begint heen en weer te lopen, nerveus.

En denk maar niet dat het dààr ophield, hé! Ah nee, want nog diezelfde namiddag moest ik op ziekenbezoek bij Sybille Met De Dikke Billen! Die wilde ineens per sé vermageren, verdorie!
Dat leek hier wel een epidemie, in Beselare! Een epidemie van… van ontheksing!
Roos! Roos Netelroos… had haar haren gekamd!
Drie gevallen al! Drie gevallen van epidemische ontheksing in Beselare! Het was ongelooflijk!

Ze gaat zitten op haar driepikkel.

Die avond was er heksenraad. Hoewel ik nog niet geslaagd was in mijn heksamen, mocht ik mee – want het ging hier om uitzonderlijke feiten van het grootste belang voor iedereen die in Beselare woonde.
Alle heksen hadden hun paddenstoel van huis meegebracht – omdat ik nog geen echte heks was, maar slechts een heksje, moest ik gewoon op een krukje gaan zitten – en daarop namen ze plaats in een grote heksenkring. Precies in het midden van die kring viel een bundel maanlicht, en in dat licht zat de Sefa Bubbels. Achter haar hing een spandoek met de tekst: ‘Alle mannen zijn ex-en.’ Dat is al sinds heksenheugenis de leuze van Beselare, want in dat dorp komen geen mannen meer binnen, sinds de heksen het hier voor het zeggen hebben.
De Sefa Bubbels gaf daar een toespraak, die ik nooit zal vergeten…

Speelt de Sefa Bubbels, die haar toespraak houdt:

Verachte Heksen!

Al sinds heksenheugenis zijn we wat we zijn, hier in Beselare: heks!
Maar sinds kort verspreidt zich een verschrikkelijke ziekte onder ons gebroed, die zich op verschillende manieren manifesteert! Sommige heksjes proberen zich mooier te maken en beter te voelen dan ze zijn, en zij verlangen naar de dingen die de gewone stervelingen belangrijk en wij echte heksen verwerpelijk vinden! Als we niet oppassen, gaan ze straks nog achter de jongens aan lopen!

Ze spuwt in de ketel. Als een terzijde:

Hier pauzeerde de Sefa Bubbels even om op de grond te spuwen. Dat doet ze altijd als ze een pauze inlast in haar toespraak.

Vervolgt:

Ik heb daarstraks zelfs vernomen hoe één van de drie zieke heksjes in een vlaag van zinsverbijstering haar lievelingspuist wilde uitknijpen! Stel je voor! Jàren aan een stuk probeer je lel van een puist te kweken, en als die dan eindelijk op je neus staat, zou je dat levenswerk met één enkel gebaar, met één enkele kneep vernietigen!

Pauze. Spuwt. Gaat kijken naar de fluim.

Bij de Sefa Bubbels zag het er lekker galgroen uit, maar bij mij wil dat nog niet zo goed lukken…

Herneemt:

We hebben er nog geen idee van wat de oorzaak is van deze verschrikkelijke ziekte. Toch moet er een reden zijn voor de verandering in hun gedrag, en die reden zullen wij achterhalen!

Pauze. Spuwt.

Nu liet ze een pauze om ons de gelegenheid te geven haar luid krijsend bij te vallen. Dat deden we dan ook. Boven ons gekrijs uit, hoorde ik overslaande de stem van Terrie Verderrie, zo genoemd omdat ze geen vijf zinnen kan zeggen zonder het woord ‘verderrie’ te gebruiken.
‘De fee, verderrie!’ gilde ze. ‘De Bloedmooie Fee! Ik heb haar verderrie daarstraks nog gezien! Ze droeg een lichtroze tutu en ze had verderriev een toverstokje in haar hand! Ze heeft verderrie onze kinderen betoverd!’

Gaat zitten – onder de indruk.

De Bloedmooie Fee… de schrik van alle heksen! Niemand had haar tot nu toe ooit gezien, maar in bepaalde toverboeken werd waar komst voorspeld en stonden portretten van haar… van haar weerzinwekkend frisse verschijning!

Neemt een poster uit de ketel, waarop een blond fotomodel staat – of eventueel een poster van Britney Spears -, waarop iemand zwarte tanden, een brilletje, een snor enz… heeft aangebracht. Ze toont die aan het publiek.

Aaaaarrrgghhh!… Die helblauwe ogen!
Dat verblindend witte jurkje!
Dat golvende blonde haar!

Kijkt zelf even naar de poster, rilt van afschuw.

Ik heb hem een beetje bijgewerkt, want anders kan ik er écht niet naar kijken zonder te moeten kotsen. Op de achterkant staat de tekst uit de toverboeken waarover ik het al had…

Leest van de achterkant:

‘Op een dag zal de Bloedmooie Fee naar Beselare komen. Zij zal de opstand prediken en heksendochters opzetten tegen hun heksenmoeders. Zij zal hen de schoonheid voorhouden als in een spiegel. Wee u, want dit kan het begin van het einde zijn!’

Ze gooit de poster weer in de ketel.

Stel je voor, dacht ik, dat Lelijke Lea de Bloedmooie Fee ontmoet heeft en door haar betoverd is. Stel je voor dat ze er nu van droomt Mooie Lea te worden en een andere Missverkiezing te winnen, dan deze die in Beselare georganiseerd wordt. Dat ze Miss Rozenbottel wil worden, of Miss Framboos, of zelfs gewoon maar Miss Verstand!
Dat zou… Dat zou gruwelijk zijn! Want Lelijke Lea zou er wel kunnen van dromen Mooie Lea te worden, maar ze zou zo een Missverkiezing natuurlijk nooit winnen… en dan zou ze zich minderwaardig voelen en…
De Sefa Bubbels had ook begrepen waar het gevaar zat. Ze vroeg onze aandacht en…

Ze neemt de houding van de Sefa Bubbels weer aan.

‘Verachte Heksen!

Ik zal jullie zeggen wat wij moeten doen! Wij moeten een lokaas uitzetten waarop de Bloedmooie Fee zal afkomen, en als dat gebeurt, zullen wij dat Schone Scharminkel overmeesteren en haar toverstok afnemen, zodat ze niet langer onheil… pardon, ik bedoel: heil!… kan aanrichten!
Vannacht zullen wij één van onze heksenjongen in de heksenkring plaatsen, midden in de bundel maanlicht! En dan zullen de tien sterkste heksen van Beselare zich verschuilen in de weiden rond de heksenkring, en zij zullen de wacht houden! Zij zullen de Bloedmooie Fee omsingelen en haar gevangen nemen!
Zijn er vrijwilligers om als lokaas te dienen voor de Bloedmooie Fee?’

Ze maakt zich zo klein mogelijk.

Ik maakte mij zo klein mogelijk en voor de rest gaf er zich ook al niemand op als kandidaat. De Sefa Bubbels zei dat in dat geval het lot zou beslissen. Dat deden we al sinds heksenheugenis met behulp van de paddenstoelendans. Kennen jullie dat ook, de paddenstoelendans?
Dat gaat zo: we zetten onze paddenstoeltjes rug aan rug op één lange rij. Ik zing een liedje en jullie dansen rond de stoeltjes heen. Maar zodra ik stop, gaan jullie allemaal op één van de paddenstoelen zitten. Wie niet op een paddenstoel zit, heeft het aan zijn been. Is dat begrepen?

Lacht verlegen.

Eigenlijk zou ik graag ook eens dat heksenlied zingen, zo helemaal in de rol van de Sefa Bubbels… Maar dan zouden jullie wel de paddenstoelendans moeten dansen… Wie wil dat ook eens doen, de paddenstoelendans dansen?

Als er een vijf à tien kinderen bereid zijn om de paddenstoelendans te dansen, zet ze evenveel stoelen op een rij als er kinderen-vrijwilligers zijn. Zijzelf bindt zich een blinddoek voor die ze vindt in haar ketel, en neemt plaats op haar driepikkel.

Zodra ik begin te zingen, beginnen jullie te dansen en als ik stop met zingen, gaan jullie zitten. Oké?

Ze zingt:

‘Mooi is lelijk, lelijk mooi,
‘k wil een rimpel, ‘k wil een plooi,
boven op mijn neus een wrat
en vijf puisten op mijn gat!

Mooi is lelijk, lelijk mooi,
‘k hou zoveel van rommelzooi.
Netheid, orde zijn niet fijn!
Laat ons leven als een zwijn!’

Ze herneemt en stopt dan telkens op een andere plaats. Ze nodigt de kinderen nu ook uit om mee te zingen. Telkens wanneer ze stopt met zingen, neemt ze haar blinddoek even af om te zien wie er afvalt. Als er nog één over is:

Die avond dansten we de paddenstoelendans, en toen die afgelopen was, bleef ik alleen nog over…

Ze stuurt de laatste danser/danseres naar zijn/haar plaats.

En die nacht stond ik dus in de heksenkring, als lokaas voor de Bloedmooie Fee.

Ze neemt een bange houding aan.

Meer dan twee uur stond ik daar nu al en nog altijd was er geen Bloedmooie Fee te zien.

Ze schuift een beetje op.

Tsja, de maan had zich ondertussen al wat verplaatst en ik had de opdracht gekregen in het maanlicht te blijven staan, dus moest ik toch mee opschuiven, hé.

Krampen in haar grote teen.

Ik kreeg krampen in mijn grote teen van al dat stil blijven staan.

Luistert intens.

Maar toen hoorde ik een vreemd geluid… Het leek wel een zacht geronk. Horen jullie het ook?

Als de kinderen antwoorden: ‘Nee!’

Maar ik hoorde het wel. Een zacht geruis, als van een kanten jurk die met veel zwier werd rondgedraaid…

Kijkt verschrikt en geeft een gil.

De Bloedmooie Fee!
Aaaaarrggh!… Waar is zij zo ineens vandaan gekomen?
Eeiiiiiik-es! Dat glimlachende, blinkende gezicht dat naar verse zeep ruikt!

Slaat de handen voor de ogen.

En die twee kleine streepjes witte tanden die ze bloot lacht in het maanlicht!

Durft kijken door een spleetje in haar vingers.

In haar hand heeft ze een toverstokje, met bovenaan een zilveren sterretje – ik zie het wel! En ze draagt een lichtroze zijden jurk met heel veel kant en ze heeft geen rimpels, geen pukkels, geen harige wratten, geen flaporen – maar wel een belachelijk welgevormd neusje!
Maar al even erg… al even erg is die fluisterende en toch glasheldere stem van haar! Net kristal!
Als de Fee:

Dag heksenkind. Zou jij niet willen worden zoals ik?

Kijkt bang om zich heen.

Waar blijven de heksen nu? Mottige Monica, waar zit je? Jullie zouden mij toch beschermen? Zijn jullie soms in slaap gevallen? Of werden jullie weggetoverd door…

Kijkt met ontzag naar de Fee:

… de Bloedmooie Fee!…

Als de Fee – heupwiegend, paraderend:

Zou jij niet even mooi willen worden als ik? Ze noemen mij niet voor niks Miss Silhouet! Omdat ik zo’n prachtig schaduwbeeld heb! Al is het origineel ook niet mis! Ik heb er zelfs een eerste prijs in een schoonheidswedstrijd mee gewonnen, met dat ranke, slanke figuurtje van me! Zou jij ook niet eens willen meedoen? Dan kom je misschien op teevee. En dan kun je daarna presentatrice worden van een talkshow, of dan krijg je een rolletje in een soap. Zou jij niet graag een BV worden? Een Bekende Vlaming?

Weer als zichzelf:

Ik blijf liever een BH! Een Bekende Heks!
Ik voel me goed zoals ik ben! Ik voel me goed in mijn vel! Ik wil niet op teevee! En ik wil geen plaatje opnemen ook! Ik zing afschuwelijk vals!

Als de Fee:

O maar dat is toch geen probleem? Wieg maar wat met je heupen. Aaah, meisje toch! Je weet niet wat je mist! Maar als ik jou omtover, zul je nooit meer willen zijn wat je ooit was! En dan word jij net als ik… een ster!

Als zichzelf:

En ze begon zo met haar toverstokje cirkeltjes te maken in de lucht, terwijl ze met dat glasheldere stemmetje van haar iets uitriep dat klonk als…

Ze slaat de handen over haar oren.

Wat je niet hoort, wordt niet gezegd. En wat je niet ziet, bestaat niet!

Ze knijpt haar ogen stijf dicht – blijft zo enkele momenten staan. Opent dan de ogen, haalt de handen weg van haar oren.

Toen ik de ogen weer opende, stond de Bloedmooie Fee er nog altijd. Maar Potige Petra stond nu achter haar, met de hand over de mond van de Bloedmooie Fee geslagen, en het toverstokje lag in de handen van Stevige Steffie, die er wat onwennig stond mee te draaien.
‘Waar zijn jullie zo lang gebleven?’ kwaakte ik.
‘Ze heeft ons verrast,’ zei Potige Petra. ‘Ik denk dat ze zich naar jou toe getoverd heeft. Het schijnt dat de laatste nieuwe toverstokjes daartoe in staat zijn.’

Ze gaat op de driepikkel zitten.

Oef, dat was op het nippertje. Spannend hé?
Enfin, de Bloedmooie Fee werd dus – in gevangenschap – meegevoerd naar de Sefa Bubbels, en vandaar naar haar slachtoffers: Roos Netelroos, Sybille Met De Dikke Billen en Lelijke Lea.
‘Tover ze om!’ zei de Sefa Bubbels. ‘Zodat ze alle drie weer worden wat ze al bijna waren: heksen!’
‘Poeh!’ antwoordde de Bloedmooie Fee. ‘Ik denk er niet aan!’
‘Ik wil niet omgetoverd worden!’ riep Lelijke Lea uit. ‘Ik wil worden zoals de Bloedmooie Fee!’
Ze had inderdaad al wat lippenstift over haar dunne lippen gesmeerd. En rond haar rechteroog had ze zoveel mascara aangebracht, dat het leek of ze gevochten had en daaraan een blauw oog had overgehouden. En ze was ook een stuk groter geworden, want ze droeg schoenen met hoge hakken waarop ze nauwelijks kon lopen.
De Sefa Bubbels keek haar verdrietig aan. ‘Je bent net een circusclown,’ zei ze. ‘Waar heb je die make up vandaan?’
‘Van de Bloedmooie Fee gekregen…’ fluisterde Lea.
De Sefa Bubbels schudde meewarig het hoofd. ‘Begrijp je het dan niet? Je zult nooit even mooi worden als de Bloedmooie Fee, en dat zal je heel ongelukkig maken. Tot de Fee naar Beselare kwam, was je heel tevreden, omdat je jezelf durfde te zijn. Maar nu…’
‘Ik tover haar niet om!’ hield de Bloedmooie Fee koppig vol – en tsja, toen zaten wij hier in Beselare natuurlijk met een probleem. Wat nu gedaan?
‘We sluiten haar voorlopig op in het torenkamertje van de heksenschool!’ zei de Sefa Bubbels.
Zo gezegd, zo gedaan. Maar daarmee waren de drie heksenkinderen natuurlijk nog niet genezen…
Toen de Bloedmooie Fee echter veilig en wel achter slot en grendel zat, riep de Sefa Bubbels mij bij zich.
‘Helaba! Ik heb een plan! Een plan dat jij alleen…’

Ze staat op en doet alsof ze luistert naar wat de Sefa Bubbels haar in het oor fluistert.

En ze fluisterde mij haar hele plan in het oor.

Doet opnieuw alsof ze luistert.

Het was een prima plan!

Doet nogmaals of ze luistert. Kijkt dan naar het publiek:

Wat? Of ik jullie daar iets meer wil over vertellen? Over dat plan?
Nee, natuurlijk niet! Wat denken jullie wel? Ik mag dan nog geen echte heks zijn, maar ik ben toch wel heks genoeg om…

Grijnst.

Wacht maar! Wacht maar af…

Ze haalt uit de koperen ketel een brief in een enveloppe.

De Sefa Bubbels schreef dit briefje voor de Bloedmooie Fee, en ik moest dat onder de deur van de torenkamer schuiven.

Ze opent de enveloppe, leest de brief.

Mmm, interessant hoor!

Leest verder.

Zeer interessant!

Leest verder, instemmend knikkend. Kijkt dan naar het publiek:

Willen jullie ook weten wat erin staat?

Als de kinderen ‘ja’ antwoorden.

Dat zal moeilijk gaan… want ik kan niet lezen. Maar misschien is er hier wel iemand die kan lezen?

Kiest een vrijwilliger/ster om de brief voor te lezen (eventueel de juf of de meester).

Tekst brief:

‘Geachte Bloedmooie Fee,

We vinden het echt verschrikkelijk dat u in die toren werd opgesloten, en wij willen u helpen. Knoop alle lakens aan elkaar, bind ze rond een poot van het bed, open het raam en gooi ze naar buiten. Wees niet bang. Daal rustig af. Wij staan klaar om u op te vangen.

Lelijke Lea, Sybille Met De Dikke Billen & Roos Netelroos.’

Ik wriemelde die brief onder de deur van de torenkamer.

Ze stopt hem onder de koperen ketel en lacht.

Ik was er zeker van dat het plannetje van de Sefa Bubbels zou lukken!

Doet of ze door een sleutelgat kijkt:

Ik keek door het sleutelgat…en ja hoor!
‘Joehoe!’ riep ze. ‘Joehoe!’
En daar ging ze…

Kijkt lachend naar het publiek:

En daar ging ook ik! Want nauwelijks had ik de Bloedmooie Fee door het raam zien verdwijnen, hangend aan de lakens die bevestigd waren aan de poot van haar bed, of ik kwam in actie!

Doet het voor:

Ik liep naar het raam! Greep naar de lakens! Zocht een knoop! Maakte die los en…
… en viel pardoes in de grote regenton die onder het raam klaar stond om haar op te vangen!
‘Smurrie!’ hoorde ik de Sefa Bubbels nog krijsen. ‘Laat de smurrie maar aanrukken! Kieper het allemaal de ton in! De vloeibare lijm en de papiersnippers die daar zo lekker blijven in kleven! De potten zand en de potten choco! Het frituurvet, de levertraan, het pak meel, de kikkerdril!’
En de Bloedmooie Fee maar gillen, met dat zuivere, hoge stemmetje van haar: ‘Nee! Niet doen! Niet doen!’
‘Verklap ons dan de omtoverspreuk!’ gilde de Sefa Bubbels terug.
‘Goed, goed…’ begon de Bloedmooie Fee.
Maar toen liep het dus mis hé. Wie ermee begonnen is, zou ik bij Satan niet meer weten – maar iemand gooide een klodder confituur naar de haren van de Bloedmooie Fee, en toen… ja, toen vonden al de andere heksen dat ook zo’n leuk idee dat ze de inhoud van de chocopotten, en het frituurvet, en de levertraan, en het meel, en de kikkerdril… dat ze die allemaal in de regenton gooiden, bij de Bloedmooie Fee…

Beschaamd:

Enneuh… De Bloedmooie Fee dus… Zij gooide kwaad terug, met zo een slijkbal van allerlei viezigheid… En de heksen gooiden weer terug… En zo ontstond er een vrolijk smurrieballengevecht… en de Bloedmooie Fee die er nu al helemaal niet zo bloedmooi meer uitzag - haar tutu stond stijf van de vettigheid! -, maakte van die gelegenheid gebruik om te ontsnappen… Niemand zag nog enig verschil tussen hààr en een gewone heks, vandaar…

Ze gaat triest zitten op de driepikkel. Zucht diep. Zit in zak en as, neemt haar zwarte kat op schoot.

Daar zaten we nu. De wraak van de Bloedmooie Fee zou wel verschrikkelijk zijn, dachten we.
Ach, het is altijd hetzelfde liedje, hé. In het beste geval willen ze je bekeren, in het slechtste geval roeien ze je gewoonweg uit. Iedereen die anders denkt of anders leeft, moet zich aanpassen aan de meerderheid.
Het zou aanpassen worden of verdwijnen, een andere mogelijkheid was er niet. Als de Bloedmooie Fee haar slag thuishaalde, zouden we hier in Beselare allemaal dezelfde mooie en modieuze kleren moeten dragen. En we zouden weer beleefd moeten zijn. En charmant. En we zouden geen slijkballengevechten meer houden.
Maar dan, terwijl ik daar zo in zak en as op mijn stoeltje zat, met mijn zwarte kat Konkelfoes op schoot, hoorde ik…

Luistert.

‘Pssst!’

Ze springt op.

De Bloedmooie Fee, verderrie!
Maar… Maar er staan tranen in haar ogen!
En ze fluistert… Ze fluistert…
‘Ze willen me niet meer,’ fluistert ze. ‘Ze vinden me vies. Ze hebben me bespot en vernederd. Ze hebben me uitgelachen. Ze zeggen dat ik geen Miss Silhouet meer ben, maar een Miss Moddervet. Ze zeggen dat ik mijn prijs moet afgeven.’

Ze begint – als de Fee – overdreven hard te huilen. Herstelt zich dan zeer kort:

Ze zàg er inderdaad niet uit. Haar zijdeblonde haren plakten in grauwe klissen tegen haar hoofd en wat eens een lichtroze tutu was geweest, kraakte nu bij elke beweging van de vettigheid.

Ze begint weer overdreven te huilen. Als de Fee:

‘Ze willen me niet meer! En ik wil ze ook niet meer! Ik ben nergens meer welkom! Behalve misschien…?’

Houdt abrupt op met huilen. Nog steeds als de Fee:

‘Behalve hiér, misschien? Ik bedoel… Kan ik hier niet blijven? Ik moet toch ergens naartoe! En ik ben nu toch lelijk genoeg?’

Barst opnieuw uit – nog steeds als de Fee – in een enorme huilbui. Houdt daar dan abrupt mee op. Als Helaba:

‘Ik kan daarover niet beslissen,’ zei ik. ‘Dat moet de Sefa Bubbels doen.’
En toen hebben we de Bloedmooie Fee dus aan een heksenproef onderworpen. Dat ging zo: vroeger wierpen ze een vrouw in het water, en als ze verdronk was ze dood, en als ze niet verdronk, dan was ze een heks en hoorde ze thuis op de brandstapel. Maar wij gooiden een heks in het bad en wasten haar. Kwam ze mooi weer uit het bad, dan was ze geen echte heks – maar bleef ze vies en lelijk, dan mocht ze in Beselare blijven. Snap je?
Oké, we gooiden de Bloedmooie Fee dus in een bad en duwden haar kopje onder en begonnen haar met z’n allen te schrobben en te poetsen zoals er nog maar zelden iemand geschrobd en gepoetst is geweest. En het haar van de Bloedmooie Fee werd weer blond, haar tutu weer lichtroze, en zelfs het vuil in haar oren en haar neusgaten verdween.
‘Heks of geen heks?’ riep de Sefa Bubbels toen.
‘Geen heks!’ antwoordden alle heksen.
‘Jawel!’ smeekte de Bloedmooie Fee nu. ‘Laat mij een heks zijn! Alstublieft! Ik wil niet terug naar die… die mensen die me uitlachen! Dat hebben jullie nooit gedaan! Jullie waren bang voor mij, maar jullie hebben me nooit uitgelachen omdat ik bloedmooi was!’
Dat was waar. Wij heksen lachten mensen nooit uit omdat ze bloedmooi waren.
‘Zie je wel? Ik hoor hier dus thuis! En ik zal jullie heksenkinderen natuurlijk ook weer omtoveren zodat ze opnieuw gelukkig kunnen zijn!’
Daarop begonnen alle heksen luid te applaudisseren en werden Lelijke Lea, Sybille Met De Dikke Billen en Roos Netelroos bij de Bloedmooie Fee gebracht. Die sprak een toverspreuk over hen uit, die ik niet kon horen en…

… en zo komt er dan een eind aan dit ware verhaal.
Eind goed, al goed, zullen we maar zeggen… nietwaar?
Alhoewel… Voor mij eindigde het allemaal niet zo goed, want ik was nog altijd niet geslaagd voor mijn heksamens.
Maar de Sefa Bubbels heeft me beloofd dat ik her-heksamens krijg, en omdat ik zo hard mijn best gedaan heb in onze strijd tegen de Bloedmooie Fee, denk ik wel dat het mij deze keer moet lukken een diploma in Hekserij & Toverkunst te bemachtigen.
Ik ben alvast heel hard aan het studeren en aan het trainen…

Ze knijpt haar ogen stijf dicht en fluistert heel traag en zachtjes:

Simsallatrezem, voer mij weg op mijn bezem!

En maakt daarbij een klein luchtsprongetje, richting uitgang. Ze zegt nu iets sneller en harder:

Simsallatrezem, voer mij weg op mijn bezem!

Ze maakt een groter luchtsprongetje richting uitgang. Ze zegt nu zeer snel en hard:

Simsallatrezem, voer mij weg op mijn bezem!

Ze maakt een geweldige luchtsprong met de bezem, en verdwijnt.

EINDE

DE KIKKERKUS, meespeel-verteltheater voor kinderen, van Patrick Bernauw naar het gelijknamige boek van Guy Didelez

2006-06-12T15:43:00.000+02:00

DE KIKKERKUS is een scenario voor een « meespeel verteltheater » dat door één iemand gebracht kan worden, en waarin de kinderen van zes tot tien jaar een actieve rol krijgen toebedeeld. Het verhaal is gebaseerd op het kinderboek De Kikkerkus, van Guy Didelez, waarin het sprookje van de prinses die een tot kikker betoverde prins kust danig op zijn kop wordt gezet.

Hoe voelt een prins zich, die in een gouden kooi wordt grootgebracht? Is hij jaloers op de kikkers die hele dagen in de vijver spelen, ongegeneerd kwaken of een lekker tukje doen in het zonnetje? Wil hij soms kikker worden? Moet hij dan ook een kikker kussen? Het verhaal over de jonge prins Florian die koning moet worden, maar daar niks voor voelt, is tegelijk grappig en ontroerend.

Het meespeel-verteltheater DE KIKKERKUS wordt beschermd door Sabam. Integrale versie van het script kan pas verkregen worden in het kader van een geplande opvoering. Indien u dit toneelstuk wenst op te voeren, dient u over de schriftelijke toestemming van de rechthebbenden te beschikken (klik op de titel van dit artikel voor het contactformulier). U dient ook de opvoeringsrechten te voldoen aan Sabam, vastgesteld op 80 euro/opvoering.

De verteller komt op, gaat zitten op een stoel bij een leeslamp en leest voor uit een groot, dik en oud boek (genre sprookjesboek) waar eventueel ook illustraties in staan.

Vertellend/voorlezend:

Er was eens... In een heel klein landje niet zo ver hier vandaan een heel gewone jongen die Florian heette.

Florian was de prins van dat kleine landje. Tsja, zijn vader was nu eenmaal koning Adriaan en zijn moeder koningin Adrienne, dus moest Florian wel de prins wezen. Maar Florian voelde zich helemaal geen prins. Nee hoor, hij voelde zich gewoon een heel gewone jongen.

Koningin Adrienne, de moeder van Florian, was een tijdje geleden gestorven en daar hadden Florian en zijn vader veel verdriet om gehad. En eigenlijk waren ze daar nu nog altijd verdrietig om.

Koning Adriaan had de opvoeding van zijn zoon, prins Florian, toevertrouwd aan Leonard. Hij was niet zomaar de eerste minister van dat kleine landje, nee... hij was de àllereerste minister!

Deze Leonard vertelde Florian nu wat hij moest doen en laten, en hoe hij dat moest doen en laten. Want Florian was nu eenmaal een prinsje, en prinsjes gedragen zich niet zoals gewone mensen, ze spreken ook niet zoals gewone mensen en hun kleren lijken al helemaal niet op die van gewone mensen.

Spelend + de kinderen laten reageren/ antwoorden geven:

Dat is toch zo, nietwaar?

Hoe spreken we een prins aan? ("Prinselijke doorluchtigheid...") En hoe spreekt een prins ons, gewone mensen, aan?

Prinsen of prinsessen spelen niet! Prinsen en prinsessen gedragen zich als prinsen en prinsessen! Dat zei Leonard ook altijd.

Maar hoe gedragen prinsen en prinsessen zich dan? Hoe lopen ze bijvoorbeeld? ("Ze lopen niet, ze schrijden..." - voorspelen en inoefenen met enkele kandidaat prinsen -en prinsessen).

Prinsen en prinsessen moeten opvallen! Ze zijn nu eenmaal geboren om in de kijker te lopen. Maar hoe vallen ze dan op?

Prinsen en prinsessen moeten altijd met hun rechterbeen uit bed stappen, hebben jullie ook een idee waarom? (Zij mogen geen ochtendhumeur hebben.)

En ten slotte dragen prinsen en prinsessen ook heel speciale kleren. Wat zouden ze wel en wat zouden ze niet kunnen dragen? (...)

Vertellend/voorlezend:

Maar goed, Florian wilde dus geen prins zijn. Hij wilde spreken als een gewone jongen en aangesproken worden als een gewone jongen, hij wilde niet schrijden maar lopen en als hij zin had om met zijn linkerbeen uit bed te stappen, dan stapte hij toch wel met zijn linkerbeen uit bed, zeker? En van het soort kleren dat ze hem als prins wilden laten dragen, hield hij ook al niet.

Bovendien wilde Florian vooral kunnen spelen, net als een gewone jongen, met een gewoon meisje, zoals Annabel. Dat was de dochter van de kokkin van het koninklijk paleis. Maar spelen, dat mocht niet van de allereerste minister Leonard. Prinsen speelden immers niet, want dan werden hun schoenen vuil, kwamen er valse plooien in hun broek of kregen ze een verkoudheid. En hebben jullie al ooit een prins horen niezen of in zijn zakdoek zien snotteren? Nee toch!

Op een keer organiseerden Annabel en Florian bij de kikkerpoel in de tuin van het koninklijk paleis een kikkerkoers.

Spelend + de kinderen laten reageren/antwoord geven:

Hebben jullie al ooit een kikkerkoers georganiseerd?

Kikkerkoers organiseren met twee kandidaten - jongen/meisje. Zelf voorspelen hoe een kikker zich beweegt, hen corrigeren, laten kwaken, enzovoort.

Vertellend/ voorlezend:

Allereerste minister Leonard was razend toen hij erachter kwam wat Florian en Annabel uitgespookt hadden. Een kikkerkoers organiseren! Hoe kwamen ze erbij? Prinsen waren geen kikkers! Prinsen organiseerden geen kikkerkoersen!

Weten jullie wat die afschuwelijke allereerste minister Leonard toen deed? Nee?

Wel... Hij gaf Annabels moeder, de kokkin van het koninklijk paleis, haar ontslag... en hij stuurde haar met haar dochter weg, heel ver weg van het koninklijk paleis.

Annabel vond dat verschrikkelijk en prins Florian vond dat al even verschrikkelijk, want Annabel was een aardige meid... en zijn enige speelkameraadje in dat grote lege koninklijke paleis.

En haar moeder kon zo lekker koken. Ze maakte altijd zijn lievelingsgerechten klaar!

Spelend + de kinderen laten antwoorden/reageren:

Hebben jullie dat ook, lievelingsgerechten?

Hebben jullie er een idee van wat het lievelingsgerecht van prins Florian was?

Een top vijf van lievelingsgerechten.

Prinsen kunnen natuurlijk niet zomaar hun lievelingsgerechten eten. Die moeten altijd aanschuiven aan banketten en buffetten... Wat zouden prinsen zoal eten? En hoé eten ze dan? Met gewone vorken en messen of met een gouden bestek of...? Hoe gaan ze aan tafel zitten? (Etiquette!)

Voorlezend/ vertellend:
Toen prins Florian hoorde die afschuwelijke allereerste minister Leonard de lieve kokkin van het koninklijk paleis én zijn enige speelkameraadje had weggestuurd, ging hij in hongerstaking. Dat viel hem niet zo moeilijk, want hij hield toch al niet van al die koninklijke banketten en buffetten... Maar toen gebeurde er iets dat nog veel erger was. Op een kwaaie dag kreeg prins Florian bezoek van allereerste minister Leonard en die sprak hem aan als volgt: "Zijne Prinselijke Doorluchtigheid, ik heb goed nieuws en ik heb slecht nieuws. Wat wil u het eerste horen?"

"Doe mij maar eerst het slechte nieuws," zei prins Florian.
"Het slechte nieuws is dat Zijne Doorluchtige Hoogheid uw Vader de Koning vanmorgen schielijk overleden is ten gevolge van een vliegtuigongeval. Het goede nieuws is dat Uwe Prinselijke Doorluchtigheid dus onze volgende Zijne Majesteit wordt. Koning Adriaan is dood, leve koning Florian!"

Prins Florian was daar helemaal kapot van. Eerst zijn moeder gestorven, en nu ook zijn vader nog. En hij wilde helemaal geen koning worden! Hij was al met zoveel tegenzin prins!.. Maar tegenpruttelen hielp niet. Prins Florian was nu eenmaal van adel, hij had nu eenmaal blauw bloed in zijn aderen... en dus moést hij koning worden. Nog niet meteen, oké. Pas op zijn achttiende zou het echt zo ver zijn. En ondertussen zou die afschuwelijke allereerste minister Leonard zijn plaatsvervanger wezen...

"Ik heb al een paar ideetjes," grijnsde hij. "De belastingen, om maar iets te zeggen... Die moeten natuurlijk omhoog. Het wordt de hoogste tijd dat de gewone mensen beseffen dat ik al jaren onderbetaald ben! En wat me ook leuk lijkt, is een klein oorlogje. Met een buurlandje dat nog kleiner is dan het onze. Kwestie van een beetje uit te breiden. Maar Uwe Prinselijke Doorluchtigheid hoeft zich daar geen zorgen over te maken. Ik regel die dingen wel. En tegen de tijd dat u alles van mij mag overnemen, denkt u er al net over als ikzelf, u zult wel zien. Want ik ben van plan zo snel mogelijk met uw opvoeding tot koning te starten. Die begint trouwens al met de begrafenis van Zijne Majesteit uw Vader. Als u braaf bent, mag u mee en anders niet. Dan vertel ik de gewone mensen wel dat het allemaal een beetje te zwaar werd voor Zijne Prinselijke Doorluchtigheid. Maar ik zou natuurlijk ook het liefste van al hebben dat u mee kunt naar de begrafenis, zodat de gewone mensen al meteen kunnen zien dat u een waardige troonopvolger bent. Daarom is het nodig dat we zo vlug mogelijk met de eerste les beginnen."

Spelend + de kinderen laten antwoorden/reageren:

Wat zou die afschuwelijke allereerste minister Leonard die arme prins Florian nu zoal willen leren?

Wat doet een koning zoal? Waarmee houdt die zich bezig? En hoé doet hij dat?

Hoe zou een prins - een toekomstige koning dus - zich volgens Leonard moeten gedragen op de begrafenis van zijn vader? (Niet lachen, maar ook niet huilen, want dat is vies.)

Hoe toont een toekomstige koning - volgens Leonard - dat hij verdrietig is? (Door zo gevoelloos mogelijk te lijken.)

Hoe stapt een prins een kerkhof op? (Niet vergeten: prinsen lopen niet! Ze schrijden! En ze zijn zich volledig bewust van hun waardigheid.)

Nu gaan we met z'n allen even oefenen hoe een koning zich gedraagt: we schrijden, ons volledig bewust van onze waardigheid door de zaal (zelf voordoén!).

De job van koningen bestaat er vooral in overal en aan iedereen een handdruk te geven (hoe doen ze dat? alsof ze een koude vis geven), belangstellend te luisteren, geïnteresseerde vragen te stellen, minzaam te knikken en te wuiven naar de gewone mensen. We gaan dit nu ook eens oefenen (eerst zelf voordoen).

Voorlezend/vertellend:

Op de begrafenis van zijn vader was prins Florian heel erg verdrietig, dat zullen jullie wel snappen. Maar hij mocht zijn verdriet dus niet tonen van die afschuwelijke allereerste minister Leonard, want dat deden toekomstige koningen niet.

"Nu heb ik niemand meer," dacht Florian. "Niemand die om me geeft, want mamsie is dood en papsie is dood en was Annabel nu maar hier... Die zou me tenminste een béétje kunnen troosten. En dan zou ik me misschien ook wat minder eenzaam voelen."

Ze zouden samen naar de kikkerpoel kunnen gaan. Niet om een kikkerkoers te houden, natuurlijk, want dat paste niet op een dag als deze en Florian had daar ook helemaal geen zin in. Maar gewoon, om samen wat te wandelen met iemand die geen vervelende vragen stelde en aan wie hij toch alles kon vertellen. Iemand die hem snapte, kortom...

Florian liep in zijn eentje naar de kikkerpoel. Hij kon de kikkers al van ver horen kwaken. Sommige sprongen angstig weg als hij in de buurt kwam, andere bleven roerloos zitten op de waterlelies die daar dreven.

"Zouden kikkers soms ook verdriet hebben?" vroeg Florian zich af.

Spelend + de kinderen laten antwoorden/reageren:

Wat denken jullie daarvan?

Zouden dieren ook gevoelens kennen, net zoals mensen?

Als jullie denken van wel, welke gevoelens zouden dieren dan zoal hebben? En hoe tonen ze die?

Voorlezend/ vertellend:

Florian kon zich in ieder geval moeilijk voorstellen dat kikkers ook verdriet konden hebben. Angst, ja... Want ze sprongen bang weg als hij in de buurt kwam. Maar verdriet? Nee... Ze kwaakten er de hele dag lustig op los, namen lekker een duik, genoten van het zonnetje of sprongen vrolijk rond als ze hun kikkerpootjes even wilden strekken.

"Ik zou ook wel een kikker willen zijn," dacht Florian. "Kikkers kunnen de hele dag met hun vele vriendjes spelen bij de poel. Net zoals Annabel en ik dat vroeger deden...."

En toen...

"Florian!"

Wie was dat?

Spelend + de kinderen laten antwoorden/reageren:

Ja, wie zou dat kunnen zijn? Van wie was die stem? (Leonard!)

Voorlezend/vertellend:

Daar had je inderdaad die afschuwelijke allereerste minister weer! Opnieuw werd Florian bij de kikkerpoel betrapt door die lelijke Leonard!

"Ik wil dit niet!" tierde hij. "Uwe Prinselijke Doorluchtigheid mag uw nek nog niet breken! Ik ben verantwoordelijk voor u tot de dag dat u koning wordt! Als er u iets zou overkomen, zou het gewone volk razend zijn op mij! En ik heb het u toch al verboden hier bij de kikkerpoel te spelen? Weet u wat u bent? Een stout en ongehoorzaam koningskind, dat bent u! En weet u wat er met stoute en ongehoorzame koningskinderen gebeurt?"

Spelend + de kinderen laten antwoorden/reageren:

Weten jullie soms wat er met stoute en ongehoorzame koningskinderen gebeuren? Waarover hééft Leonard het nu? (Kinderen laten fantaseren.)

Voorlezend/vertellend:

Leonard sleurde Florian mee naar een koude kelder in het koninklijk paleis, en in het midden van die kelder stond een gigantische vogelkooi. Van goud, dat wel, maar toch een kooi, met tralies en al.

"Als u lastig blijft doen, stop ik Uwe Prinselijke Doorluchtigheid in die kooi!" riep Leonard uit.

"Ik wil niet in die kooi!" gilde Florian ontzet. "En ik wil geen koning worden ook! Ik wil kikker zijn!"

Even leek het of Leonard nogmaals in woede zou uitbarsten, maar toen begon hij plots te lachen. Zo: (LACHT) Nee, zo: (LACHT HARDER EN KWAADAARDIGER) Of, nu ik mij zo bezig hoor, eigenlijk klonk het eerder zo: (LACHT NOG HARDER EN NOG KWAADAARDIGER).

"Die is goed!" lachte Leonard. "Welke prins wil er zijn blauw bloed nu ruilen voor dat van een kikker? Omgekeerd ja, dat kan! Kikkers die prinsen willen worden! Daar zijn al boeken over geschreven! Maar prinsen die kikkers willen worden? Vergeet het maar, Uwe Prinselijke Doorluchtigheid! Want kikkers zijn vies! En kikkers kwaken de hele dag met zo'n stemmetje alsof ze nog een hele kikker in hun keel hebben ook! En kikkers hebben kikkerbillen! En ze worden geboren als dikkop! Zou u soms graag een dikkop zijn?"

"Ik wil geen dikkop zijn!" antwoordde Florian koppig. "Ik wil meteen kikker worden!"

Leonard gierde het nu uit van de pret. Zo: (LACHT) Nee, zo: (LACHT HARDER) Of eigenlijk klonk het eerder zo: (LACHT NOG HARDER)

"Dan zult u wel een kikker moeten vinden die u wil kussen!" lachte hij.

Florian keek die afschuwelijke allereerste minister verbaasd aan. Waarover had hij het nu?

Spelend + de kinderen laten antwoorden/reageren:

Hebben jullie daar soms een idee van?

(Kinderen met suggesties zo ver krijgen dat ze het sprookje vertellen van de Kikkerprins: een prins is omgetoverd in een kikker en een prinses moet hem helpen om weer prins te worden door hem een zoen te geven.)

Voorlezend/vertellend:

De kikker uit het sprookje wilde dus opnieuw een prins worden en moest daarom gekust worden door een prinses, en liefst nog een mooie ook. Als een prins nu kikker wilde worden, tsja, dan zou hij zich waarschijnlijk wel moeten laten kussen door... een kikker!

Die afschuwelijke allereerste minister Leonard vond dat zo'n afschuwelijk grappig idee dat hij alweer begon te schateren. Dat klonk ongeveer zo: (LACHT). Nee, dat klonk zo: (DE KINDEREN LATEN LACHEN ALS LEONARD). Maar nu ik jullie zo bezig hoor, eigenlijk klonk dat eerder zo: (DE KINDEREN LATEN LACHEN ALS LEONARD).

Florian stond er wat verdwaasd bij. "Moet ik mij nu echt laten kussen door een kikker?"

"Maar nee, natuurlijk niet, domme doorluchtigheid!" giechelde Leonard. "Sprookjes zijn verzinsels. U moet trouwens geen kikker worden. U moet koning worden en tot het zo ver is..."

"O nee! Niet in die gouden kooi!" smeekte Florian. "Ik zal braaf zijn! Echt waar!"

"Goed," zei Leonard. "Ik geef je nog één kans... maar dan sluit ik Uwe Prinselijke Doorluchtigheid wel op in zijn Majesteitelijke slaapkamer."

Zo gezegd, zo gedaan. Die afschuwelijke allereerste minister Leonard sloot de arme prins Florian op in zijn kamer... maar wat vond Florian daar?

Spelend + de kinderen laten antwoorden/reageren:

Een brief tonen. Kinderen laten roepen wat dit is: "Een brief!"

Een brief, juist. En van wie zou die brief nu kunnen zijn?

Kinderen laten raden, eventueel hints geven: een mooie rond meisjesachtig handschrift, en de brief ruikt ook lekker - eventueel de afzender laten lezen door een meisje: "Annabel".

Een brief van Annabel, zeer juist. Maar voor wie zou die brief nu zijn?

Kinderen de brief tonen en de bestemmeling laten lezen: "Florian De Prins, Paleizenlaan 1, Hoofdstad."

Die brief is bestemd voor Florian De Prins, zeer erg juist! Mogen we een brief die niet voor ons bestemd is open maken en lezen?

Nee!... Tsja, dan is het verhaal hier gedaan, natuurlijk... (gaan zitten, armen gekruist).

Maar wacht... Want weet je, ik heb een idee... Misschien mogen we een brief die niet voor ons bestemd is toch wel lezen, als we daar maar een goeie reden voor hebben! Kunnen jullie me soms een beetje helpen en een goeie reden bedenken?

Kinderen goeie redenen laten bedenken om de brief te openen. Worden er geen gevonden, geef dan zelf een reden, genre: "Omdat we té nieuwsgierig zijn om hem dicht te laten!" - "Omdat ik anders niet verder kan met het verhaal en mijn tijd nog niet op is/ jullie weer les zouden krijgen."

De brief open maken en zelf in stilte lezen.

Spannend hé? Zou ik 'm nu even voorlezen? (Alle kinderen roepen "ja", maar jij schudt het hoofd.)

Nee, want ik heb nog een beter idee. 't Is een brief van Annabel, dus kan ik hem maar beter laten voorlezen door een meisje / de juf.

Meisje/Juf de brief laten voorlezen:

Lieve Florian,

Je zult je wel afvragen wat er van mama en mij geworden is, en waarom we zo ineens uit je leven verdwenen zijn. Dat is allemaal de schuld van die lelijke dikkop van een Leonard! Hij heeft mama ontslagen. We kregen zelfs niet eens meer de tijd om je een afscheidsbriefje te schrijven!

Mama houdt in de stad nu een eethuisje open. We missen je allebei heel erg, maar ik nog het ergste. Ik hoop dat je in je dooie eentje de kikkerkoers blijft lopen. Ik hoop ook dat die lelijke dikkop van een Leonard je niet klein krijgt. En ik hoop dat je papa je daarbij zal helpen, want hij is nu de enige op wie je nog kunt rekenen.

Groetjes en vele kusjes, ook van mama,

Annabel.

Spelend + de kinderen laten antwoorden/reageren:

Mooi briefje hé?

Vreemd briefje ook... Denken jullie dat ook niet?

Waarom is dit toch wel een vreemd briefje?

(Kinderen laten vertellen wat er zo vreemd is aan het briefje: Annabel lijkt niet te weten dat Florians vader dood is.)

Voorlezend/vertellend:

Ja, dat vond Florian ook wel vreemd, dat Annabel niet leek te weten dat zijn vader dood was. Maar misschien had Annabel het slechte nieuws nog niet gehoord toen ze deze brief schreef, dacht Florian.

Hoe dan ook, die avond lag hij in zijn bed te denken aan het sprookje van de kikker die prins wilde worden. Stom beest, dacht hij. Welke kikker zou er nu prins willen worden? Of zou het de kikker alleen maar te doen geweest zijn om de kus van de knappe prinses? Ook mogelijk, natuurlijk.

Stel je voor, dacht Florian toen, stel je nu eens voor dat sprookjes géén fantasieverhaaltjes zijn, maar dat ze écht kunnen gebeuren... Dat kikkers prinsen kunnen worden en omgekeerd...

Florian sprong uit bed, nam pen en papier, en schreef dit briefje.

Spelend + de kinderen laten antwoorden/reageren:

Briefje tonen + een vrijwilliger vragen om het briefje voor te lezen (een jongen/de meester), maar wel op de toon van een prins die eigenlijk veel liever een gewone jongen zou zijn en nog het liefst van al een kikker zou wezen:

Beste eerlijke vinder van dit briefje,

Ik ben naar de kikkerpoel, in de hoop dat ik een kikker vind die me wil kussen. Als je me niet meer terugziet, wees dan niet verdrietig. Weet dan dat ik geworden ben wat ik zo graag wilde zijn: kikker!

Tot kwaaks,

Florian De Prins.

Voorlezend/vertellend:

Toen kroop prins Florian uit het raam van zijn kamer. Hij sloop de tuin in en daar... daar kon hij de kikkers al van ver horen kwaken bij de kikkerpoel...

Spelend + de kinderen laten antwoorden/reageren:

Ik heb een prins Florian en enkele andere vrijwilligers nodig, jongens zowel als meisjes...

Deze vrijwilligers - kikkers + jongens en meisjes die "PLONS!" moeten roepen - zullen nu het volgende tafereeltje illustreren:

Voorlezend/vertellend/ meespelend:

Bij de kikkerpoel zag prins Florian de kikkers onrustig rondspringen en hij hoorde ze kwaken dat het een lieve lust was...
Vreemd toch dat kikkers nooit zwijgen. Altijd lijken ze iets naar elkaar te roepen. Misschien waarschuwen ze elkaar wel:
"Kwaak, kijk daar! Een jonge snaak!" (KIKKERS LATEN ROEPEN)

"Je moet niet bang zijn," fluisterde prins Florian. "Ik kom alleen maar een zoentje stelen." (PRINS FLORIAN LATEN FLUISTEREN) En hij stapte resoluut naar een kikker toe, maar nog voor hij die bereikt had, was de kikker al met een PLONS in het water verdwenen. (PRINS FLORIAN EN DE KIKKER DIT LATEN SPELEN - ANDERE KIKKERS MOETEN ONRUSTIG BLIJVEN RONDSPRINGEN EN KWAKEN!)

"Een andere kikker dan maar," dacht prins Florian schokschouderend, en hij draaide zich om en stapte naar een ander kikkerexemplaar toe. Maar ook die kikker sprong meteen de poel in. En dat deed ook PLONS. (KINDEREN LATEN SPELEN)

"Het zal wel een kwestie van geduld zijn," zuchtte prins Florian, en hij ging heel rustig, heel plat op zijn buik liggen. "Ik mag de kikkers niet bang maken, dan komen ze wel vanzelf," dacht hij, en hij sloot zijn ogen. (KINDEREN LATEN SPELEN)
En ja hoor, na een tijdje kwam één zeer erg nieuwsgierig kikkertje naderbij... (KINDEREN LATEN SPELEN)

Prins Florian bleef roerloos liggen, maar ondertussen dacht hij wel: "Goed zo! Hier moet je zijn! Kom nog maar wat dichterbij!" - De kikker was nu vlak bij Florian... Twintig, misschien vijfentwintig centimeter scheidden de kikker nog van de prins, die al zijn lippen tuitte... (KINDEREN LATEN SPELEN)

Florian boog zich heel voorzichtig wat voorover... en toen... en toen... hoorden alle kikkers plotseling een geweldige PLONS, nee, nog veel geweldiger: (PLONS!), nee, nog geweldiger: (PLONS!!!) dat alle kikkers plotseling in koor begonnen te kwaken (KWAKEN), dat alle kikkers plotseling in koor erg hard begonnen te kwaken (HARDER KWAKEN), dat alle kikkers plotseling in koor oorverdovend hard begonnen te kwaken (HEEL HARD KWAKEN).

Voorlezend/vertellend:

En dat is dan het einde van mijn verhaal.

Of toch niet? Nee, nog niet helemaal. Want die afschuwelijke allereerste minister Leonard was natuurlijk in alle staten toen hij vernam dat prins Florian spoorloos verdwenen was. Toen hij het briefje van Florian op zijn kamer vond, snapte hij ook meteen wat er aan de hand moest zijn. Hij liet al het water uit de kikkerpoel pompen, maar prins Florian werd niet gevonden. Wat was er hem overkomen? Hij zou toch niet echt een kikker geworden zijn?

Spelend + de kinderen laten antwoorden/reageren:

De kikkers zaten ondertussen heel hard en protesterend te kwaken, daar bij de lege kikkerpoel, omdat Leonard al het water uit hun poel had laten pompen.

Kikkers laten kwaken.

"Kop dicht!" brulde Leonard, zo hard hij kon.

Als ze niet zwijgen, opnieuw brullen: "Kop dicht!" - Als ze wel zwijgen, ze in je rol van verteller toespreken dat ze rustig mogen blijven doorkwaken en zich niks moeten aantrekken van Leonard - kikkers kwaken immers altijd en trekken zich helemaal niks aan van allereerste ministers, dat is heel normaal voor kikkers - op die manier tot een "spreekkoor" komen waarbij de kikkers kwaken: "kwaak!" en de verteller die Leonard nu speelt, telkens roept: "Kop dicht!" - altijd sneller; "Leonard" lijkt ondertussen ook compleet waanzinnig te worden.

Voorlezend/vertellend:

Leonard werd er na een tijdje zowat stapelgek van.

"Is het dan echt mogelijk?" vroeg hij zich af. "Kunnen mensen dan echt kikkers worden?"

Hij had de voetsporen van Florian gevolgd tot bij de kikkerpoel, en daar waren ze plotseling verdwenen. En hij had dat briefje van Florian gevonden. "Tot kwaaks!" schreef de prins. Het klonk net of Florian hem uitlachte. En had de prins nu gekwaakt of niet?

Tsja, àl die kikkers hadden daar zitten kwaken natuurlijk. En of Leonard daar nu mocht uit afleiden dat prins Florian een kikker was geworden, dat wist hij ook niet. Maar de vraag bleef: als de prins geen kikker was geworden, waar was hij dan gebleven? En dat al die kikkers daar vrolijk hadden lopen kwaken, dat was nou net ook het grote probleem van Leonard, want wie van hen was dan prins Florian?

Uiteindelijk zag die afschuwelijke allereerste minister maar één oplossing meer: al de kikkers van de kikkerpoel moesten gevangen worden, geen enkele mocht ontsnappen. Daarna moesten alle kikkers naar zijn kamer gebracht worden en daar... zou Leonard ze allemaal kussen, stuk voor stuk, één na één en dag na dag, tot Florian besloot om weer prins te worden.

Er zat echt niets anders op, want ooit zou de dag komen dat Leonard de nieuwe koning moest tonen aan zijn onderdanen, en dan kan hij toch niet met een kikker op de proppen komen? Niemand zou geloven dat de prins een kikker was geworden, en de gewone mensen zouden de allereerste minister misschien wel levend villen, want hij was verantwoordelijk geweest voor het welzijn van de toekomstige koning!

Spelend + de kinderen laten antwoorden/reageren:

Hoe denken jullie nu dat dit sprookje zou afgelopen zijn?

(Kinderen laten fantaseren. Dan:)

Nee hoor... Het einde van dit verhaal, dat gaat zo:

HET GEHEIM VAN DE GROTE KRONOMETER, verteltheater door Dirk Dobbeleers, naar de gelijknamige jeugdroman van Patrick Lagrou

2006-06-12T15:20:00.000+02:00

De toneelmonoloog HET GEHEIM VAN DE GROTE KRONOMETER wordt beschermd door Sabam. Indien u dit toneelstuk wenst op te voeren, dient u over de schriftelijke toestemming van de rechthebbenden te beschikken, die kan verkregen worden via het contactformulier (klik op de titel van dit artikel). U dient ook de opvoeringsrechten te voldoen aan Sabam, vastgesteld op 80 euro/opvoering.

TILLO:

Hallo, ik ben Tillo, gewoon Tillo. Ik kom jullie iets vertellen van toen ik zo oud was als jullie. Zoals jullie kunnen zien is dat al een hele tijd geleden. Pas op, het is niet zomaar een verhaaltje. Wat ik ga vertellen is echt gebeurd. Sommigen van jullie zullen me niet geloven, maar zo’n kereltjes noem ik wijsneuzen. Ik was een gewone tienjarige jongen. Ik leefde in een gewoon huis in het dorp Elzendam met een gewone mama en papa, maar met een allesbehalve gewone zus. Ik denk trouwens dat gewone zussen niet bestaan. Karina is drie jaar ouder als ik. Mijn grootste vriend is Blaffer, onze hond. Met hem maakte ik lange wandelingen, het liefst van al gingen we samen naar het Bramenbos. Daar kon je ongelooflijke kampen bouwen. Maar dan alleen op woensdagnamiddag, in de weekends en tijdens de vakanties. Op de andere dagen moest ik naar school.
Maar op een dag, het was een vrijdag, gebeurde er iets speciaals. De dag begon zoals alle andere dagen. Ik had geen zin om op te staan. Mama riep een aantal keer, maar ik het was toch zo lekker warm in mijn bed. Tot mama naar boven kwam, ze schudde me door elkaar. Het enige middel om me wakker te krijgen.

De acteur leeft zich zowel in de rol van mama als van Tillo in. Hij draait zich in bed om,
geeuwt, schudt hem door elkaar, rekt zich uit…

Ik had geen tijd meer op te ontbijten, anders kwam ik te laat op school. Mama smeerde vlug een boterham met een dikke laag choco voor onderweg. Ik moest mijn spullen voor school nog bij elkaar zoeken.

Tot het publiek

Wat heb je eigenlijk nodig om naar school te gaan? Bij mij is het al zolang geleden.

Hij luistert naar het publiek en haalt er een aantal (leuke) items uit zoals…

Een boekentas natuurlijk.

Hij neemt een boekentas die voorzien is van de nodige riemen zodat hij op de rug kan
gedragen worden.

Een propere zakdoek… Jullie vergeten iets… Ik heb ook mijn triestigste gezicht nodig. Laten eens allemaal het gezicht zien dat jullie op maandagmorgen trekken. Oei, hier en daar zie ik zelfs iemand met een brede glimlach om zijn mond. Goed, ieder zijn zin. Ik ging in elk geval niet graag naar school. Zo saai en dan ’s avonds nog huiswerk maken en lessen leren. Maar op die bijzonder dag, die voorlopig nog gewoon verliep, moest ik dus naar school.

Bedankt voor de boterham, mama!

Hij begint een boterham te eten. Hij vertelt voort.

Het was zalig weer! Eigenlijk is het zonde dat je op zo’n dagen naar school moet. Gelukkig was het een vrijdag en stond er een zalig weekend voor de deur. Maar wat lag daar voor mijn voeten in het gras te blinken?

Tillo bukt zich en raapt een gouden chronometer op.

Een horloge… Het zag er erg oud uit. De opa van mijn mama droeg er zo een. Ik heb het eens op een foto gezien. Het leek wel van goud. Ik wilde natuurlijk weten of het horloge nog juist liep. Het gekke was dat het uurwerk maar één wijzer had. En die wijzer bewoog even snel als de secondewijzer op mijn uurwerk. Vreemd. Ik bestudeerde het kleinood nog eens aandachtig en toen zag ik dat er van boven een drukknop zat, net zoals op een chronometer. Mijn vingers jeukten. Zou ik het doen?

Tot het publiek.

Wie wil dat ik op het knopje druk? Wie niet? Goed, jullie zijn gewonnen. Ik doe het!

Tillo drukt op het knopje.

Weten jullie wat er gebeurde? De wijzer die daarvoor zo ijverig rondgetikt had, stond nu stil. Ik drukte nogmaals op het knopje en de wijzer tikte opnieuw vrolijk rond. Stoppen! Tikken! En weer stoppen. Ik vond het best een leuk spelletje. Na een tijdje werd ik het natuurlijk beu. Ik bestudeerde de chronometer wat beter. Het was zo’n ding dat je in je vestzak moest bewaren. Wou je weten hoe laat het was, dan haalde je het er met veel show uit. Mijn overgrootvader was daar specialist in.

Hij demonstreert.

Nu is het aan jullie. Stel dat jullie ook zo’n oud horloge in je zak bewaren en jullie willen nu weten hoe laat het is. Haal het er maar uit.

Tillo kan aanwijzingen geven.

Goed zo, showbeesten. Steek hem maar weer weg. Bovenaan mijn chronometer zat een ringetje en aan dat ringetje zat een kettinkje. Ik begreep het dadelijk. Het ringetje was opengegaan en zo was de eigenaar zijn kleinood verloren. Maar wie liep er nog met zo’n oud ding in zijn zak rond? Waarschijnlijk de een of andere oude man… Ik kon het ding beter naar de politie brengen. Tijdens de middagpauze zou ik aan de meester vragen of ik mijn chronometer naar de politie mocht brengen. Nu had ik geen tijd meer, want de bus kon alle minuten aankomen.

Tillo kijkt op zijn uurwerk.

Ik keek nogmaals naar mijn horloge en schrok. Nog maar kwart over acht. Ik zou gezworen hebben dat het later was. Over één minuut moest de bus aan de halte zijn, maar ik zag ze nog niet aankomen.

Hij kijkt reikhalzend uit.

Voor mijn part mocht de bus gerust te laat komen. Alleen kreeg je wel straf als he te laat kwam. En op die bewuste vrijdag was het echt te mooi weer om straf te schrijven. De bus kwam er maar niet door. Zou ze motorpech hebben of staakten de bussen weer?

Tillo kijkt weer op zijn uurwerk.

Ik schrok me een ongeluk. Het was nog steeds kwart over acht.

Hij schudt even met zijn horloge.

De secondewijzer liep niet meer. Hoelang stond dat onding al stil? Ik vreesde dat de bus al lang voorbijgereden was. En de lessen op school waren waarschijnlijk ook al lang begonnen. Wat moest ik doen? Wachten op de volgende bus of te voet naar school gaan? Ik liet het lot beslissen. Wacht, dit stukje kunnen we even naspelen.

Hij haalt een geldstuk uit zijn zak.

Bij kop, wacht ik op de volgende bus. Is het let, dan ga ik te voet.

Hij gooit en vangt het muntstuk op.

Let… Wat had ik nu weer gezegd?

Hij laat het publiek reageren.

Dat is gek. Jaren geleden ging ik ook te voet. Ik stapte flink door. Dat mooie weer maakte me goed gezind en ik begon te fluiten.

Hij begint te fluiten, maar stopt al gauw.

Rondom mij was alles heel stil, verdacht stil zelfs. Er floten geen vogels, er reden geen auto’s voorbij. Maar weet je wat het gekste was? Een eindje verder zag ik een meisje op een fiets. Ze trapte precies uit volle macht, maar in feite stond ze stil en ze keek alsof ze een paraplu had ingeslikt. Daar was iets niet pluis.
In het midden van een kruispunt stond een auto stil. De chauffeur zat over zijn stuur gebogen. Zou die man iets aan zijn hart gekregen hebben? Ik ging er aarzelend naar toe. Hij voelde niet koud aan. Dus hij leefde nog.

Hij schudt de denkbeeldige man door elkaar.

Maar er was wel geen beweging in te krijgen. Was die man gehypnotiseerd? Ik begreep er niks meer van. De bus die niet opdaagde, de stilte en het meisje op haar fiets dat maar niet vooruit geraakte. Wat stond er me nog allemaal te wachten? Ik zou op school heel wat te vertellen hebben. Als ze me maar geloofden… Ik moest me haasten. Ik kon dus niets doen voor die kleine meid op haar kinderfiets. De plicht riep… Dat meisje zou wel weer vanzelf wakker worden.
Wakker worden… Dat was het. Ik sliep nog en droomde. Of beter nog… ik was aan het slaapwandelen. En wat heb ik toen gedaan? We zullen het eens naspelen.

Hij kiest iemand uit het publiek.

Wil jij eens in mijn arm knijpen? Au, dat doet pijn. Zo hard hoefde je nu ook weer niet te knijpen. Maar het deed pijn, dus ik droomde of slaapwandelde niet. Even dacht ik dat de wereld bestraald werd door appelblauwzeegroene marsmannetjes. Hola, je moet daar niet mee lachen, ik heb dat eens in een strip gelezen. Al geloofde ik het toen ook niet… Maar waarom stond dan iedereen stil? Ik zag in de wei zelfs een koe met opgeheven staart staan en ergens halverwege hing een koeienvla. Het beest zelf stond er zo stijf als een hark bij, precies alsof het opgezet was. Ik was blijkbaar de enige die nog kon bewegen. In welke wereld was ik aanbeland?
Ik begreep er niks van. Ik dacht na… Wanneer was het fout gaan lopen? Van toen ik met die gevonden chronometer ben gaan spelen.

Hij haalt het ding weer uit zijn zak.

Was dit kleine ding werkelijk de oorzaak van alles? Dat kon toch niet. Ik had alleen maar op het knopje geduwd om de wijzer te laten ronddraaien.

Hij duwt ook nu op het knopje.

Plof! Eindelijk viel die koeienvla op de grond. De auto’s reden ook weer. En het meisje fietste ook weer vrolijk in het rond.
Dit was pure magie… Ik duwde op één simpel knopje en alles ging weer zijn gewone gang. Mijn vingers jeukten om het nog eens te doen. Wat zouden jullie gedaan hebben? Het nog eens proberen? Goed dan, hier gaan we!

Hij duwt nog eens op het knopje.

Het was ongelooflijk! Fantastisch! Mijn horloge tikte weer. Het was nog altijd kwart over acht. Ik was al bijna op school en had nog een kwartier de tijd. Eerst wou ik langs het politiekantoor gaan om het horloge als gevonden voorwerp af te geven. Maar dan was ik het natuurlijk voorgoed kwijt en ik kon er me zo goed mee amuseren. Nee, nee, ik besloot de chronometer nog even bijhouden. Ik zou hem later wel wegbrengen.

Hij steekt het horloge terug in zijn zak.

Ik mocht het zeker niet kwijtspelen, want zo’n gouden horloge was natuurlijk heel veel waard. Misschien kreeg ik van de eigenaar wel een beloning als ik het terugbracht.

Het zou leuk kunnen zijn om een spelletje met het publiek te spelen. Op het knopje duwen is
stilzitten en zwijgen. Als er nogmaals op het knopje geduwd wordt, mogen ze wiebelen en
lawaai maken. Stoorzenders kunnen het natuurlijk danig verknoeien.

Maar voor ik het terugbracht, wou ik met het horloge enkele goede grappen uithalen. Zo wou ik al heel lang eens graag met een speld in de buik van meester Peeters prikken. Toen ik hem pas kende, dacht ik dat hij een ballon onder zijn hemd verborg. Zo dik was hij, net een zwanger nijlpaard. En voor hij begon te spreken, schraapte meester Peeters altijd zijn keel en rochelde even. Meestal ging dat gepaard met een regen van speeksel. Erg vervelend voor wie zich in zijn buurt bevond. Ik had meermaals zin om een paraplu mee naar school te nemen.

Tillo smijt zijn schooltas neer.

Ik kwam op school aan. Oef! Nog net op tijd… De meester begon druk met de bel hen en weer te zwaaien. Bah! Ik nam me voor om een van de volgende dagen de klepel eruit te halen. Ik zie de meester al zwaaien met een bel waaruit geen geluid komt.

Tillo zet zich flink in een denkbeeldige rij. Tillo maakt het publiek duidelijk dat hij moe
zwijgen. Tillo stapt in de rij naar de klas. Hij gaat aan een (denkbeeldige) bank zitten.

‘Huistaken op de hoek van de bank leggen!’ brulde meester Peeters. Ik wilde mijn boekentas opendoen toen ik plots besefte dat ik mijn huistaak niet gemaakt had. Ik zag maar één mogelijkheid. Mijn hand gleed in mijn broekzak en duwde op het knopje van de chronometer. Oef! De tijd stond stil. Ik keek even rond in de klas.
Het was wel een grappig zicht. Iedereen zat met zijn arm in zijn schooltas op zoek naar zijn huistaak. Ik moest vlug iets bedenken, maar wat.
Plots wist ik het. Ik nam de huistaak van Pieter uit zijn schooltas. Ik gumde zijn naam die hij er in potlood boven had geschreven weg en verving hem door mijn naam. Ik legde de huistaak netjes op de hoek van mijn bank. Ik wilde weer op het knopje drukken, maar toen dacht ik bij mezelf dat Pieter nog wel een extra straf verdiende. Voor al de keren dat hij me gepest had. Ik liep vlug naar buiten en haalde een verse koeienvla uit de wei. Ik stak die in zijn schooltas. Ik ging netjes op mijn stoel zitten en drukte weer op het knopje. Iedereen haalde zijn huistaak boven. Alleen Pieter tastte met zijn hand diep in de koeienstront. En Staf die naast Pieter zat, begon te roepen dat hij het niet kon uithouden van de stank. De meester zette streng zijn armen in zijn zij en kwam op Pieter af. ‘Heb je je huistaak nu nog niet? Wacht, ik zal je een handje helpen. Hij nam de schooltas van Pieter en draaide die ondersteboven. De stront lekte op de glimmende schoenen van meester Peeters. Ik moest oneindig veel moeite doen om mijn lach in te houden. Meester Peeters brulde zoals hij nog nooit gebruld had. ‘Pieter, ruim die vieze troep onmiddellijk op en voor de rest van de dag schrijf jij straf.’
Ik kon mijn lach echt niet meer inhouden en proestte het uit. Meester Peeters vond het helemaal niet grappig. ‘Neem een blad papier!’ zei hij streng. ‘Ik zal jullie overhoren en reken maar dat ik het extra moeilijk zal maken.’
Ik had inderdaad geen reden meer om te lachen. Ik was niet van de slimsten en er stond een massa oefeningen op dat blad. Bovendien kregen we maar een kwartier de tijd. Ik begon eraan, maar het liep verre van vlot.

Tillo steunt op zijn linkerarm, dan verwisselt hij zuchtend van arm. Hij krabbelt wat op zijn
blad.

Al gauw merkte ik dat ik nooit op tijd klaar zou geraken. Ik zag nog maar één oplossing: de chronometer.

Tillo tast in zijn zak en haalt zijn chronometer eruit.

Mijn hand beefden, want als de meester me met mijn handen in mijn zak betrapte, dan zwaaide er wat. Maar ik had geen andere keuze.

Tillo laat zijn hand in zijn broekzak glijden en drukt op het knopje.

Hebbes! De meester pulkte net in zijn neus en moest daar zo heel de tijd blijven zitten. Ik trok enkele gekke bekken voor het gezicht van meneer Peeters. Om er zeker van te zijn dat hij wel degelijk bevroren was.

Tillo trekt enkele gekke bekken naar het publiek.

Toen de meester niet reageerde, wist ik dat de kust veilig was. Ik ging naar de kast en haalde er een map uit. In die map bewaarde meester Peeters de oplossingen van alle overhoringen. Ik begon de uitkomsten op mijn gemak over te schrijven. Ik moest me helemaal niet haasten. De tijd stond toch stil. Toen ik alles overgeschreven had, legde ik de map met oplossingen weer in de kast. Ik ging terug naar mijn plaats en kwam voorbij de bank van Jef Fransen, de slimste jongen van de klas. Eerst wou ik op zijn blad wat uitkomsten veranderen. Ik heb het toch maar niet gedaan. Jef was wel een vervelend kwastje, maar dat was nog geen reden om hem te bedriegen.
Ik ging braafjes zitten en drukte op het knopje. Van één ding was ik inmiddels 100 % zeker. Ik zou nog een hele tijd wachten voor ik het horloge naar de politie terugbracht. Dat apparaatje was veel te nuttig.

Tillo zit flink te wachten.

‘Pennen neer! Nu!’ brulde de meester op zijn gekende manier.
Iedereen gehoorzaamde onmiddellijk. Als je nu nog iets schreef, dan pakte de meester je blad af om het in wel duizend stukjes te scheuren. Dat deed hij regelmatig en met veel plezier dan nog.
De meester kwam naar mij toe en begon gemeen te grijnzen. ‘Ik hoop dat ik genoeg rode inkt heb om de overhoring van onze vriend Tillo te verbeteren.’ Hij bekeek mijn sommen. Zijn ogen werden groter en groter.

Tillo beeldt – overdreven – uit.

‘Maar dit is ongelooflijk!’ riep hij uit. Ik kan hier zelfs met een vergrootglas geen fout in vinden. Proficiat, Tillo. Voor één keer heb je je les grondig geleerd.
De rest van de schooldag verliep even saai en langzaam als de andere schooldagen. Alleen keek meester Peeters heel wat vriendelijker naar mij.
Eindelijk was het 4 uur. Meester Peeters zei dan steeds: ‘Jongens, ik heb slecht nieuws. Jullie zullen mij twee dagen moeten missen, want het weekend begint.’ Hij lachte steeds overdreven hard met zijn eigen grapje. Wij vonden het een heel flauwe opmerking.
Maar dat kon de pret van wat daarna gebeurde niet drukken. De schoolpoort zwaaide open en viel voor twee lange dagen achter ons dicht. Twee dagen lang zonder die saaie meester Peeters, zonder straf, huiswerk en lessen. Twee dagen naar hartelust spelen in het Bramenbos. Kampen bouwen, picknicken, in bomen klimmen. Allemaal dingen wat je op school niet kon. Eigenlijk zou het andersom moeten zijn. Twee dagen school en een weekend van vijf dagen. Dat is pas een zalig leventje!

Tot het publiek

Wie is er voor mijn voorstel? Goed, ik zal het eens voorstellen aan de minister.
Toen ik terug naar hui stapte, bedacht ik enkele fratsen die ik tijdens de komende schoolweek met mijn chronometer kon uithalen. Ik wou de sigaar van meester Peeters vervangen door een klapsigaar. Of een punaise op zijn stoel leggen…
Ik was thuis voor ik het goed en wel besefte. En wat rook ik daar? Varkenslever! Bah, ik lust geen varkenslever. Wie van jullie lust er varkenslever? Groot gelijk, varkenslever is vies en stinkt. Weten jullie wat ik mij afvraag: waarom zijn alle lekkere dingen ongezond en alle vieze dingen gezond?
Spijtig genoeg stond varkenslever bij ons vaak op het menu, want het was de lievelingskost van vader. Mama’s en papa’s hebben soms toch zo’n slechte smaak. Waarom kiezen ze geen frietjes als lievelingskost?
Maar van mama moest ik alles eten, ook varkenslever. ‘Je bent al zo mager, zei ze steeds.’ (In het geval van Paul.) Ja, toen was ik nog mager. (Sorry, Paul.)
Maar daar zat ik dus met een stuk varkenslever op mijn bord. Het stonk naar zweetvoeten. Maar wie zat er naast mijn bord te kwispelstaarten met zijn tong ver uit zijn muil van de goesting? Blaffer, onze dashond. Hij zag die varkenslever wel zitten.

De acteur beeldt de bedelende Blaffer uit.

Dankzij Blaffer en de chronometer geraakte ik van dat stuk lever verlost. Weten jullie hoe ik dat aanpakte? Ik sneed een stuk vlees af en stopte dat in mijn mond om mama en papa de indruk te geven dat ik het opat. Maar dan drukte ik vlug op het knopje. Ik haalde het brokje lever uit mijn mond en gaf dat aan Blaffer. Die schrokte het met veel smaak op. Ik sneed het vlees in twaalf stukjes en drukte evenveel keer op het knopje van de chronometer. Ik kon het stuk lever niet in één keer aan Blaffer geven, want dat zou teveel opvallen. Mama was heel blij dat ik de lever zonder zeuren had opgegeten. Als beloning kreeg ik een ijsje. Soms viel er een druppel op de grond, maar daar wist Blaffer wel raad mee. En hij had dat verdiend.
Na het eten mocht ik nog even spelen, maar daarna moest ik gaan slapen. Ik trok naar bed met een spannend griezelboek. Om negen uur knipte ik het licht uit. Dat moest van mama. Maar omdat het zo’n spannend verhaal was, wilde ik nog verder lezen. Daarom nam ik mijn zaklamp erbij.
Mama en papa controleerden zelden of ik al sliep. Tot die avond… Mama vloog mijn kamer binnen. ‘Ik dacht wel dat je weer met je neus in een griezelboek zou zitten,’ zei ze streng. ‘Ik wil niet dat je zo’n griezelige verhalen leest net voor je moet gaan slapen. ’ Mama droeg haar jachtjapon en een haarnetje. Ze had haar vals gebit niet in. Om eerlijk te zijn vond ik haar veel griezeliger dan mijn boek.
Ik zei dat ik niet moe was, maar mama wilde niet luisteren. Ik moest mijn boek aan haar geven zodat ik zeker niet kon voort lezen. Als straf kreeg ik het pas zondagmorgen terug.

Ik was natuurlijk razend nieuwsgierig naar de afloop van het boek. Hoe kon ik nu zo
stom zijn om me te laten betrappen? Toen dacht ik aan de gouden chronometer. Dat was de oplossing. Ik drukte op het knopje en sloop op mijn tenen naar de slaapkamer van mama en papa. Blaffer lag in de gang. Het beestje verroerde geen vin. Gewoonlijk begon Blaffer te kwispelen en mijn hand te likken als hij me zag. Ik duwde de slaapkamerdeur open. Eigenlijk mocht ik daar niet binnen zonder te kloppen. Mama en papa sliepen nog niet, want hun ogen stonden wijdopen. Ze deden een of andere ingewikkelde yoga-oefening. Mijn boek lag op het nachtkastje van mama. Ik nam het vlug mee en kroop weer onder de wol. Ik las het boek in één ruk uit. Hoelang ik gelezen had, wist ik niet. Want de tijd stond nog steeds stil.
Mama had wel gelijk. Die spanning was niet goed voor me. Ik hoorde allerlei rare geluiden en voelde me niet op mijn gemak. Ik was zelfs een beetje bang. Maar niet voortvertellen, hé… Snel zette ik de chronometer weer op. Als er nu iets gebeurde, dan kon mama of papa me komen helpen. Toen ging ik slapen.

Tillo legt zich neer. Het is even stil. Dan schiet hij plots recht.

Nee, jullie krijgen me niet te pakken, vieze vampiers.

Hij gaat weer liggen. Even is het rustig, dan veert Tillo recht.

Laat me los, ik heb jullie niets misdaan. Au!

Weer liggen en rechtkomen.

Genade, meneer de vampier, genade.

Tillo kruipt en rolt over de scène. Na een tijdje staat hij recht.

Dat boek bezorgde me de ene nachtmerrie op de andere. Ik besloot het terug naar de slaapkamer van mama en papa te brengen. Ik drukte nog een keer op het knopje van de chronometer en legde het boek netjes terug op het nachtkastje. Daarna verliep de nacht heel wat rustiger. Toch voelde ik me ’s morgens niet helemaal uitgeslapen.

Tillo rekt zich uit en geeft een vermoeide indruk.

Ik rekte me nog eens goed uit en slofte naar de badkamer. Ik wilde er net binnengaan om mijn kleren te pakken toen mijn zus begon te gillen.
‘Niet binnenkomen, Tillo. Ik zit in bad!’ Dat was Karina. Die eiste elke morgen de badkamer bijna een uur op, de egoïst. Ik wilde alleen mijn kleren pakken, maar van mijn zus moest ik wachten tot zij klaar was. Pfft… Dat kon nog lang duren. Ik stelde voor om mijn ogen te sluiten, maar Karina dacht er niet aan om me binnen te laten. De ellende begon toen mijn zus twaalf jaar geworden was. Ze wilde zich niet meer laten zien. Mama vertelde dat Katarina stilaan een vrouw werd. ‘Dat duurt maar een paar jaar,’ voegde ze er weinig bemoedigend aan toe.
Ik wou niet eens een half uur wachten, laat staan een paar jaar. Ik nam de chronometer en duwde op het knopje. Ik ging de badkamer binnen. Karina gaf geen kik. Normaal zou ze het hele huis bijeen hebben gegild. Waarom dat weet ik niet, want er was niets te zien. Moest ze daarvoor een beha dragen? En de hele badkamer voor zich alleen opeisen? Ik pakte vlug mijn kleren, ging naar mijn kamer en kleedde me aan. Fluitend huppelde ik de trap af. Ik ging aan de ontbijttafel zitten en drukte op het knopje. Plots klonk er een oorverdovende gil vanuit de badkamer. ‘Het spookt hier!’ riep Karina luidkeels. ‘Ik weet zeker dat de kleren van Tillo in de badkamer lagen. Maar nu liggen ze er niet meer. Ze zijn verdwenen.’
‘Ze zijn hier!’ riep vader terug. ‘Tillo loopt erin rond.’
Karina wist niet waar ze het had. Volgens haar spookte het in ons huis. Gelukkig gingen vader en moeder er niet dieper op in. Ze lachten er zelfs mee. Volgens mama had Karina te lang in een heet bad gezeten. Vader vond dat ze wat minder naar griezelfilms moest kijken.
Ik nam me voor om in het vervolg voorzichtiger zijn. Door niet te kunnen wachten had ik me bijna verraden. En dan was ik mijn chronometer gegarandeerd kwijtgespeeld.
Om het gesprek van onderwerp te veranderen vroeg ik aan mama of ik in het Bramenbos mocht gaan spelen. Tot mijn verbazing zei mama dat het niet mocht. Ze had op de radio gehoord dat er twee boeven waren ontsnapt en misschien hielden die zich wel schuil in het Bramenbos. Ik trok een pruillip. Kennen jullie dat? Nee, dan moeten we dat dringend oefenen.

Tillo trekt een pruillip.

Nu is het aan jullie. Ja, goed zo. Mama’s zijn niet bestand tegen pruillippen. Zeker niet als je er nog wat bij zeurt. Toe, mama, mag ik nu naar het Bramenbos? Mama begon te twijfelen. Nu was ze klaar voor de eindstoot. Ik perste zo hard dat er tranen in mijn ogen sprongen. En het lukte! Mama gaf toe. Ik sprong vlug op mijn fiets, voor mama van gedacht veranderde.
Ik trapte flink door. Ik kreeg honger. Natuurlijk… ik had die morgen niet ontbeten. Spijtig genoeg had ik geen geld bij me. Als ik nu eens naar de winkel ging… Eén simpele druk op de chronometer en ik kon alles meenemen wat ik wou, zelfs het geld uit de kassa.
Nee, dat mocht ik niet doen. Ik ben geen dief. Ik besefte wel dat je met die chronometer niet alleen goede grappen kon uithalen, je kon er ook slechte dingen mee doen zoals stelen en bedriegen. Of zelfs mensen vermoorden… Deze chronometer was een echt wapen.
Ik kon hem toch maar beter naar het politiebureau brengen. De agenten zouden wel weten hoe ze dat ding onschadelijk moesten maken. Ik fietste dus naar het politiekantoor. Het zag er vrij verlaten uit. Op de deur kleefden de portretten van twee boeven. Dat waren natuurlijk die ontsnapte bandieten. Het zagen er gemene kerels uit. Ik kwam die twee toch liever niet tegen. De ene leek op een ringstaartmaki, de andere op een breedbekkikker!

Hij kan twee gekke affiches stijl robotfoto tonen.

Er hing ook nog een briefje aan de deur. Weten jullie wat daar op stond? Ik zal het voorlezen.

Hij tast in zijn zakken en haalt er een briefje uit. Hij blijft echter zoeken...

Ben ik mijn bril toch niet vergeten, zeker. Wie wil dit briefje voorlezen?

Hij kiest iemand uit het publiek (eventueel een leerkracht).

‘Voor dringende gevallen buiten de kantooruren, gelieve u te wenden tot ons bureau in de hoofdgemeente of te telefoneren naar het nummer…’ Bedankt, ik weet genoeg.
Het bureau in de hoofdgemeente, dat was kilometers ver en een GSM bestond toen nog niet. Dat betekende dat ik pas na het weekend bij de politie terechtkon.
Ik moest iets anders bedenken. Als ik de chronometer nu eens terug op de plaats legde waar ik hem gevonden had. Dat was ook niet echt een goed idee. Stel je voor dat de eigenaar een beloning wou geven aan de eerlijke vinder. Dat kon ik toch niet laten schieten. Er zat dus niets anders op dan de chronometer nog wat bij te houden.
Ik stak het ding dus weer in mijn zak en fietste flink door. Even later bereikte ik de rand van het Bramenbos. Maar wat zag ik daar? Een lange sliert knalgele vrachtwagens, bulldozers en kranen stond in slagorde opgesteld. Ik fietste zo snel ik kon naar huis.
‘Mama, papa!’ hijgde ik. ‘Wat gebeurt er met het Bramenbos? Het staat vol kranen bulldozers.’ Mijn mama zuchtte even en begon het uit te leggen.
Barones van Biesbrouck was een maand daarvoor gestorven. Ze had een testament nagelaten. Daarin stond dat het Bramenbos aan de bewoners van het dorp moest geschonken worden zodat de kinderen er konden blijven spelen. Dat testament was echter verdwenen. Tot overmaat van ramp was er ook nog een erfgenaam opgedoken. Een verre neef, een zekere Stanislas van Biesbrouck. Hij wilde in het midden van het Bramenbos een grote villa met zwembad laten bouwen. Dan moesten er wel honderden bomen verdwijnen. Dat was nog niet alles. Rondom het bos wou die neef een metershoge omheining van prikkeldraad plaatsen. En ocharme de dieren in het bos, want Stanislas van Biesbrouck was een verwoed en genadeloos jager.
‘Dat kan toch zomaar niet,’ protesteerde ik. ‘Waar moeten wij dan spelen?’ Dat zou de barones nooit gewild hebben? We moeten dat bouwproject tegenhouden.’
‘Daar is het te laat voor. Maandag beginnen ze al te werken,’ merkte papa droog op.
Toch bestond er nog een kleine kans, maar dan moest iemand het testament van de barones zien te bemachtigen.
Ik zag de krantenkoppen al: ‘Jongen van tien redt het Bramenbos!’
Maar dat was buiten mama en papa gerekend. Van hen mocht ik niet meer in de buurt van het Bramenbos komen. Ze vonden dat te gevaarlijk. Eerst die ontsnapte bandieten en nu dit…
Ik wilde protesteren, maar ik dacht er net op tijd aan dat mama en papa die avond met mijn zus naar een concert gingen. Ik mocht niet mee. Tijdens het vorige concert had ik zo gezeurd en gegeeuwd dat Karina niet wilde dat ik nog meeging.
Ik zweeg braafjes over het Bramenbos. Anders zouden ze vlug doorhebben dat ik iets van plan was. Ik wachtte geduldig tot ze vertrokken waren.
Dan deed ik mijn dikke trui aan, stak de gouden chronometer in mijn zak, nam een zaklamp en vertrok. Ik moest kost wat kost het testament zien te bemachtigen. De chronometer kwam natuurlijk goed van pas. Ik kon er die vervelende Stanislas van Biesbrouck mee bevriezen. Dan had ik rustig de tijd om naar het testament te zoeken. Ik fietste naar het Bramenbos. Aan de rand van het bos zette ik mijn fiets tegen een boom. Gelukkig kende ik mijn weg in het bos op mijn duimpje, want het was er pikdonker. Ik wurmde me door een gat in de haag en toen bevond ik me op het domein van de barones. Ik moest alleen nog een groot grasveld oversteken en dan was ik aan het landhuis.
Maar toen liep het mis. Plots kwamen er twee grote bloedhonden op me afgerend. Ze blaften hun grote hoektanden bloot. Zij waren ongetwijfeld opgeleid om mensen in stukken te scheuren. Ik kon onmogelijk ontsnappen.

Tillo drijft het tempo op om de spanning weer te geven. De honden kunnen uiteraard
‘gespeeld’ worden.

Ik zocht naar de chronometer in mijn zak, maar was zo zenuwachtig dat ik hem niet vond. De honden waren nu vlakbij. Hebbes. Vliegensvlug haalde ik de chronometer uit mijn zak en duwde op het knopje. Net op dat moment stootten de bloedhonden zich af om me aan te vallen. Een fractie van een seconde later stonden ze stil. Oef, dat was op het nippertje. Ik aaide de dieren eens over hun kop. Ze zagen er nog steeds angstaanjagend uit.

Hij kan iemand uit het publiek (een leerkracht?) aanwijzen en eraan toevoegen: ‘Zo
ongeveer…’

Zou Stanislas van Biesbrouck het geblaf gehoord hebben? Ik rende vlug over het grasveld. In de buurt van het huis kon de neef van de barones me niet zien. Hijgend bereikte ik de voordeur. Ik voelde eraan, maar ze zat op slot. Ook de andere deuren en ramen zaten op slot. Aanbellen had geen zin, want dan moest ik eerst op het knopje van de chronometer drukken en ik had geen zin om als hondenbrokje te dienen.
Ik liep nog eens rond het huis en plots zag ik een raampje openstaan. Ik nam een aanloop, trok me aan de vensterbank op en wrong me door het kleine raampje naar binnen.

Hier liggen heel wat kansen tot uitbeelden voor het grijpen.

Ja, gelukt! Ik voelde echter nattigheid. Stond ik toch niet met mijn voeten in het toilet, zeker. Gelukkig zat er niemand op. Stel je voor dat Stanislas net zijn grote boodschap aan het doen was. Ik kroop uit het toilet en opende de deur. Ik bevond me in een grote hal. Geen Stanislas te zien. Zou hij al naar bed zijn? Ik liep de grote trap op. De trap kraakte. Het deed akelig aan, ook al wist ik dat niemand me kon horen. Boven zag ik een lange gang. Ik opende de eerste deur en schrok me een bult. Ik stond oog in oog met twee gevaarlijk uitziende kerels. Ik nam mijn zaklamp en scheen ermee in hun gezicht. Geen twijfel mogelijk! Dat waren de breedbekkikker en de ringstaartmaki.

Hij kan uitbeelden hoe ze erbij stonden.

Zij hadden ongetwijfeld gehoord dat de barones overleden was en ze dachten natuurlijk dat het landhuis verlaten was en dat er heel wat buit te rapen viel. Ik moest hen zien kwijt te geraken. Maar hoe? Opeens wist ik het. De boeven bevonden zich niet ver van de trap. Ik gaf de breedbekkikker een flinke duw. Hij vloog een eindje vooruit en viel dan op de grond. Hij lag nu vlakbij de trap. Ik gaf hem een trap zodat hij hotsend en botsend de trap afrolde.

Weer een mogelijkheid tot uitbeelden.

Ik deed hetzelfde met de ringstaartmaki. Toen ging ik kijken. Eerst dacht ik dat de boeven in stukken en brokken lagen, maar gelukkig voor hen waren ze nog heel. Gek genoeg lagen ze nog steeds in dezelfde houding als daarnet. Nu moest ik ze nog naar buiten sleuren. De breedbekkikker mocht weer eerst. Ik sleepte hem door de voordeur, over het grasveld tot in een bosje. Daarna was het de beurt aan de ringstaartmaki. Dat kostte me heel wat meer moeite, want hij was een gezellig dikkerdje. Zoals ik nu…
Daarna kleedde ik de twee boeven uit en rolde hen in hun blootje in de brandnetels. Zo, die zouden me voor de rest van de avond wel met rust laten. Ik moest lachen toen ik die twee gevaarlijke boeven daar in hun adamskostuum zag liggen.

Tillo demonstreert de houding die de boef daarnet rechtstaand aangenomen had.

Als ik straks op het knopje druk, dan staan die twee gangsters gegarandeerd stijf van de krampen en van de kou. Genoeg gelachen… Ik liep terug naar boven op zoek naar Stanislas van Biesbrouck. Ik trok de deur van een grote kamer open. In het midden van de kamer stond een hemelbed en daarin lag iemand te slapen. Dat kon niemand anders dan Stanislas van Biesbrouck zijn. Nu moest ik op zoek naar het testament. Ik was er zeker van dat de neef van de barones het ergens in zijn slaapkamer bewaarde.
Maar waar? Ik keek onder het bed, achter de gordijnen en in de kasten. Zonder succes… Ik zag maar één mogelijkheid. De chronometer weer laten lopen en met een list proberen het testament te ontfrutselen. Ik dacht diep na en plots kreeg ik een idee. Eerst drukte ik op het knopje en schrok me een ongeluk. Naast mijn oren begon die vervelende Stanislas te snurken. Het leek wel een varken met maagpijn.
Vlug begon ik aan het tweede deel van mijn plan. Ik kroop onder het bed en stootte met mijn knieën en vuisten tegen de matras. Stanislas schoot met een gil wakker.

Tillo spreekt nu met dichtgeknepen neus. Deze scène kan leuk uitgebeeld worden. De acteur
speelt afwisselend Tillo en Stanislas.

‘Stanislas!’ zei ik met een zo zwaar mogelijke stem. ‘Stanislas, waar is mijn testament?’
De neef van de barones schoot met een ruk overeind. Had hij gedroomd of hoorde hij echt zijn naam?

Stanislas kijkt verwilderd om zich heen. Hij gaat weer liggen om te slapen. Hij kan zijn duim
in zijn mond steken.

Een nieuwe stomp op zijn achterste deed hem weer recht vliegen. Ik herhaalde mijn vraag: ‘Stanislas waar is mijn testament?’
Stanislas wist niet waar hij het had. ‘Dit kan niet,’ mompelde hij. ‘Ik droom. Tante is dood. Ik was er zelf bij toen ze begraven werd. Zit er misschien een bedrieger onder mijn bed?’
Ik zag hoe een wit been met grote haren zich op de vloer neer plantte. Daarna volgden de knieën. Het was duidelijk dat Stanislas onder het bed wilde kijken. Ik moest dus vlug zijn. Ik drukte op het knopje. De neef verstijfde. Hij droeg een belachelijke pijama met bloemetjes. Ik moest moeite doen om niet in lachen uit te barsten. Maar ik had geen tijd om plezier te maken. Ik verborg me vlug in de kleerkast. Ik liet de deur op een kier staan zodat ik mijn slachtoffer in het oog kon houden. Ik drukte weer op het knopje. Door de spleet zag ik hoe Stanislas onder het bed keek. Verbaasd kroop hij weer recht. Ik bonsde tegen de deur van de kast. De neef schrok zich een ongeluk. 'Waar is mijn testament? brulde ik nu ongeduldig.
‘Dat kan niet,’ reageerde Stanislas met een bang stemmetje. ‘Geesten bestaan niet. Iemand probeert mij voor de gek te houden.’ Toen stormde hij naar de kast.
Klik! Ik drukte vlug weer op het knopje. Ik verliet de kast en verstopte me nu achter de gordijnen.
Weer klik! Stanislas trok de kast open en zocht tevergeefs naar de persoon met de geheimzinnige stem. Ik schoot weer bijna in een lach. Die Stanislas van Biesbrouck had een pak komisch talent.
‘Stanislas, krijg ik nu eindelijk mijn testament terug?’ Om mijn woorden kracht bij te zetten liet ik de gordijnen bewegen. De neef stoof woedend in de richting van de gordijnen. Weer een druk op de chronometer. Net op tijd, want Stanislas stond met opgeheven armen voor mij. Ik kon hem zo onder zijn armen kietelen. Een keertje goed lachen zou die zuurpruim goed doen.
Vlug klom ik langs een van de stijlen van het hemelbed naar boven. Daar ging ik plat op mijn buik liggen. Opnieuw klik! Als een woeste stier sleurde Stanislas de gordijnen tegen de grond.
‘Voor de laatste keer: geef mijn testament terug,’ zei ik van op mijn hoge schuilplaats.
‘Ik laat me niet gek maken,’ antwoordde Stanislas.
Maar ik zei: ‘Je bent al gek, Stanislas, altijd al geweest!’
Weer drukte ik vlug op het knopje, want Stanislas werd nu echt gevaarlijk. Ik gleed via een bedstijl naar beneden. Ik verliet de kamer, maar liet de deur op een kier staan. Stanislas stormde op het hemelbed af en begon als een razende gek aan een van de vier stijlen te schudden. Er klonk een luid gekraak. Stanislas viel voorover en het bed viel boven op hem.
Hij bewoog niet meer. Zou hij dood zijn? Ik was heel blij toen Stanislas eindelijk weer begon te spreken. ‘Bent u het echt, tante?’
‘Natuurlijk,’ antwoordde ik, ‘wie dacht je dat ik was: een of andere snotneus?’
‘Oké, tante,’ klonk het van tussen het hout en het beddengoed. ‘Ik geef me over. Je krijgt het testament als je me daarna met rust laat.’
Ik kon het wel uitzingen van vreugde, maar ik mocht me niet verraden. Wie had er nu kunnen denken dat die Stanislas van Biesbrouck zo’n bangerik was? Kalm zei ik: ‘Geen grapjes, Stanislas, anders kom je me weldra vergezellen in het rijk der geesten.’
De neef van de barones kroop van onder het bed vandaan. Hij zag er nogal verkreukeld en stoffig uit. Stanislas haakte een schilderij van de muur. Daarachter zat een kluis. Met een sleutel die aan een koordje om zijn hals hing, draaide hij het slot open. Hij vormde een code en even later knarste en piepte de kluisdeur open. Bevend van emotie haalde Stanislas van Biesbrouck een envelop uit de brandkast.

Tillo neemt een grote, bruine envelop.

Dit was het moment om het zekere voor het onzekere te nemen. Stel je voor dat Stanislas nog iets van plan was. Vlug drukte ik op het knopje van de chronometer. De neef van de barones stond aan de grond genageld met de grote bruine envelop in zijn handen. Weten jullie wat er op die envelop stond? Nee? Ik ken het nog altijd van buiten. Aan notaris Schaeverlinck, Keunekeuteldreef 11, Elzendam. Ik scheurde de envelop met tillende vingers open. Weten jullie wat er in die brief stond? Nee? Ik ken dat niet van buiten en zoals jullie al weten heb ik mijn bril niet bij. Dus heb ik weer iemand nodig om de brief voor te lezen.

Hij kiest iemand uit het publiek, eventueel een leerkracht.

Dit is mijn testament. Het is mijn wens dat na mijn dood het Bramenbos aan de bewoners van Elzendam wordt geschonken.
Hebben jullie het gehoord? We zijn gered. Dankzij de barones. Bedankt voor het voorlezen. Het enige wat ik nu nog moest doen, was het testament aan de notaris bezorgen. Pas dan was het Bramenbos definitief gered.
Ik stak de bruine envelop onder mijn trui en verliet de slaapkamer van Stanislas. In de gang zette ik de chronometer weer op, want ik wou wel eens horen wat die bange scheet nog te zeggen had. Ik hoorde hem roepen… ‘He, waar is mijn testament nu? Tante? Tante? Laat u nog eens horen, tanteke?’
Lachend verliet ik het landhuis. Ondertussen bleef Stanislas roepen en tieren. ‘Ik ben bestolen. Politie! Ik ben bestolen!’ Ik kon maar beter weer op het knopje drukken. Stel je voor dat de neef van de barones me in de gaten kreeg… Ik nam de chronometer uit mijn zak, maar wat ik toen zag was zo grappig dat ik even wachtte. De breedbekkikker rende in zijn blootje over het grasveld, achternagezeten door de twee bloedhonden. Die hadden natuurlijk een lekker worstje gezien. Maar het lachen was snel gedaan. Plots greep iemand me zo stevig bij de pols dat ik hem niet meer kon bewegen. Ik keek om en zag recht in de ogen van de ringstaartmaki. Hij had al wel zijn broek aangetrokken. ‘Geef dat horloge hier!’ zei hij met een schorre boevenstem. Dat was ik natuurlijk niet van zin.
We begonnen te vechten. De ringstaartmaki was echter veel sterker dan ik. Toch slaag ik erin me los te wringen. Ik zette het op een lopen, maar tot overmaat van ramp struikelde ik. Ik liet de chronometer vallen. De boef sprong boven op mij. Ik dacht dat ik ging stikken. Er klonk een schot. De honden bleven stilstaan. De ringstaartmaki krabbelde overeind. Hij vluchtte zo snel mogelijk het bos in, met de blote breedbekkikker op zijn hielen.
Stanislas van Biesbrouck schoot nog enkele keren in de lucht. ‘Geef mijn testament terug, gemene dieven.’ De neef van de barones dacht blijkbaar dat de twee boeven het testament gestolen hadden. Mij best… Ik sloop stilletjes naar het struikgewas en kroop vlug door het gat in de haag. Hier kon ik me de eerste dagen beter niet meer laten zien. Ik haastte me naar mijn fiets. Ik wilde er net opspringen toen het tot me doordrong. De chronometer! Ik was de chronometer kwijt. Wat nu? Zou ik terugkeren om hem te zoeken? Beter van niet… Zonder chronometer nam ik het liever niet op tegen twee bloedhonden en een gewapende Stanislas van Biesbrouck.
Misschien was ik wel beter af zonder chronometer. Stel je voor dat ik de chronometer kwijtgespeeld was terwijl de tijd stilstond. Dan zat ik voor altijd opgesloten in een stilstaande wereld. Geen mama en papa die voor me zorgden, geen vrienden om mee te spelen, na een tijdje zou je zelfs de meester of juf gaan missen. Nee, ik heb me goed geamuseerd met de chronometer, maar het was een te gevaarlijk speelgoedje. En hij had zijn dienst bewezen. Ik voelde onder mijn trui, de bruine envelop voor notaris Schaeverlinck zat er nog steeds veilig opgeborgen.
Ik fietste flink door. In plaats van recht naar huis te rijden, reed ik eerst naar de Keunekeuteldreef. Ik duwde de enveloppe in de brievenbus van nummer 11. Ziezo, opdracht volbracht! Met dit testament kon de notaris de werkzaamheden doen stilleggen.
Doodmoe van mijn nachtelijk avontuur kwam ik thuis. Ik sloop muisstil naar de garage en zette mijn fiets weg. De wagen van papa stond er nog niet. Dat betekende dat mijn ouders en Karina nog niet thuis waren. Ik keek naar mijn uurwerk. Het was inderdaad vroeger dan ik gedacht had. Logisch, de tijd had deze nacht meermaals stilgestaan. Blaffer kwam likkend en kwispelend op me af, maar voor één keer duwde ik hem weg. Ik had voor vanavond genoeg honden gezien.
Ik verlangde alleen nog maar naar mijn bed. Ik kleedde me uit en kroop onder de wol. Ik viel meteen in slaap. Het was al bijna middag toen ik wakker schrok. Iedereen was al lang op. Moeder vroeg of ik weer te lang met mijn neus in de boeken gezeten had. Hoewel ik de waarheid vertelde, leek ze me toch niet te geloven.
Tijdens het ontbijt vertelde mama me het grote nieuws! Het Bramenbos was gered. Iemand had de vorige nacht het testament bij notaris Schaeverlinck in de bus gestopt. Niemand wist wie het was. Maar mijn moeder vond het een echte held. De bulldozers en kranen konden ophoepelen. De inwoners van het dorp wilden hun held belonen. Als hij zich kenbaar maakte, kreeg hij… een gouden horloge. Ik verslikte me in mijn warme chocomelk. Ik wou geen gouden horloge meer.

Tot het publiek…

Jullie wel? Ga dan naar het Bramenbos. Het is al wel een tijdje geleden, maar misschien ligt de gouden chronometer er nog! Als een van jullie hem vindt, dan weten jullie waartoe hij in staat is. Veel succes!

EINDE!!!

Opvoeringsvoorwaarden RASPOETIN

2006-06-12T15:06:00.000+02:00

Het stuk mag slechts opgevoerd worden na schriftelijke toestemming van de rechthebbende(n), verkrijgbaar via het contactformulier (klik op de titel van dit artikel). Het wordt beschermd door Sabam, waar de opvoeringsrechten dienen te worden voldaan.

Dramaturgische fiche:
Genre: Thriller voor jeugd én volwassenen
Duur: volavond
Decor: simultaan decor
Bezetting: Ongeveer 14 rollen (veel mogelijkheid tot figuratie)

Dit toneelstuk werd gebaseerd op de gelijknamige bekroonde jeugdroman van Guy Didelez. Met dit debuut voor de jeugd, waarvan al meer dan 20.000 exemplaren verkocht werden, won Guy Didelez de Prijs voor het Beste Vlaamse Misdaadverhaal 1989. De jury loofde deze spannende roman voor jongeren vanaf 12 jaar om zijn frisse en levendige stijl, zijn opmerkelijke karaktertekening van kinderen en zijn ingenieuze plot.

Plot:

Na vele jaren ontmoeten Bram, Sofie en Bert elkaar weer in het hamburgerrestaurant waar ze in hun jeugd zoveel tijd hebben doorgebracht. Ze halen herinneringen op uit hun schooltijd, wat hen al snel op het onderwerp 'Peter Beeckmans' brengt. Peter stotterde. Ook wanneer hij met zijn poppen buikspreeknummertjes opvoerde, kon hij zijn spraakgebrek niet verbergen. Wanneer Peter echter de pop Raspoetin ter hand nam, stotterde hij niet! Dit mysterie is Bram, Sofie en Bert nog lang bijgebleven. Het werd allemaal nog erger toen de drie op onderzoek uitgingen... Samen met Bram, Sofie en Bert kun je alles opnieuw beleven... Tenminste... Als je nog durft....

SIMULTAAN DECOR:

DE VERSCHILLENDE SPEELVLAKKEN LOPEN NAADLOOS OVER IN ELKAAR EN WORDEN DOOR HET LICHT AFGEBAKEND.

- KLAS MET 3 SCHOOLBANKEN
- WOONKAMER VAN OUD VROUWTJE MET ZETEL EN LAMPENKAP.
- STUDEERKAMER BRAM MET BED EN BUREAU.
- DE KELDER MET DE 'OPGEHANGEN' POPPEN.
- DE HAMBURGERTENT MET ALS MEUBILAIR EEN KLEIN ROND TAFELTJE EN KRUKJES.

UITGANGSPUNT:

NADAT ZE ELKAAR GEDURENDE JAREN UIT HET OOG VERLOREN HEBBEN, ONTMOETEN DE INMIDDELS OUD GEWORDEN BRAM, SOFIE EN BERT ELKAAR IN HET HAMBURGERRESTAURANT WAAR ZE IN HUN TIENERTIJD ZOVEEL TIJD HEBBEN DOORGEBRACHT. ZE BEGINNEN HUN HERINNERINGEN OP TE HALEN. DIE HERINNERINGEN WORDEN DOOR EEN JONGERE VERSIE VAN BRAM, SOFIE EN BERT OOK GESPEELD.

PERSONAGES:

Afhankelijk van de behoeften kunnen er heel wat personages toegevoegd worden. Echt noodzakelijk zijn:
1) De oude Sofie
2) De oude Bram
3) De oude Bert
4) De jonge Sofie
5) De jonge Bram
6) De jonge Bert
7) Peter
8) de Bokser
9) buurvrouw
10) Vladimir
De vier poppen kunnen al dan niet door echte spelers vertolkt worden.
Verder is er de mogelijkheid om heel wat figuranten ten tonele te voeren in de klasscènes en de hamburgerscènes (bezoekers hamburgerrestaurent)
Eventueel kan de scène waarin het leven van Raspoetin verteld wordt door de figuranten geëvoceerd worden.

VORMGEVING VAN DE POPPEN:

YOERI: EEN BLEKE EN MAGERE POP MET SPITSE NEUS EN PUNTIGE OREN. HEEFT EEN CHAGRIJNIGE TREK OM ZIJN MOND. VERPERSOONLIJKT DE INTELLIGENTIE.
XANDER: FORSE POP. DRAAGT ALLEEN EEN LENDENDOEK. VERPERSOONLIJKT DE KRACHT.
NISHKA: BROOS EN TEER. DRAAGT EEN WIT JURKJE MET PLOOIEN. WEELDERIGE BLONDE HAARDOS. VUURRODE LIPPEN. BLOZENDE WANGEN. LANGE WIMPERS. GROTE OGEN. VERPERSOONLIJKT HET GOEDE.
RASPOETIN: NAAR HET VOORBEELD VAN DE HISTORISCHE FIGUUR, DIT WIL ZEGGEN MAGER EN GRAUW GEZICHT, OMGEVEN DOOR EEN WILDE, ZWARTE BAARD. KLEINE GROENE OOGJES, DIE GLOEIEN ALS KATTENOGEN IN DE NACHT. DRAAGT EEN ZWART GEWAAD, EEN SOORT VAN PRIESTERKLEED, MET DAAROVER EEN KETTING, WAARAAN EEN VIJFPUNTIGE STER. VERPERSOONLIJKT HET KWAAD.

Deel 1 van RASPOETIN, toneel thriller voor jongeren, door Guy Didelez en Luc Schoonjans

2006-06-12T15:02:00.000+02:00

IN HET HAMBURGERRESTAURANT ZIT DE OUDE BRAM AAN EEN TAFELTJE. OP HET MOMENT DAT HIJ VAN ZIJN HAMBURGER EEN HAP NEEMT, KOMT DE OUDE SOFIE HET HAMBURGERRESTAU-RANT BINNEN. ZIJ LOOPT VOORBIJ ZIJN TAFELTJE ZONDER HEM OP TE MERKEN, MAAR BRAM ZELF HEEFT HAAR WEL HERKEND.

DE OUDE BRAM:
Sofie!

DE OUDE SOFIE:
Pardon. Wie... (DAN HERKENT ZE HEM) 't Is niet waar hé! Bram!

DE OUDE BRAM:
Sofie, hoe lang is dat niet geleden?

DE OUDE SOFIE:
Bram, jong! Ben jij veranderd!

DE OUDE BRAM:
Ja, we zijn er ondertussen niet jonger op geworden...

DE OUDE SOFIE:
Maar hoe lang is dat al geleden! Dat is... Goh, ik kan het niet meer tellen! Zo lang!

DE OUDE BRAM:
Zeg, zet je er even bij!

DE OUDE SOFIE
GAAT HOOFDSCHUDDEND ZITTEN.
Dat we elkaar hiér nu terug moeten ontmoeten! Hiér, waar alles begonnen is. Kom jij hier dikwijls?

DE OUDE BRAM:
Neen, ik woon een heel eind uit de buurt. 't Was louter toevallig.

DE OUDE SOFIE
Bij mij ook! Ik was gaan winkelen in de stad, en ik kreeg honger! Ik dacht: waarom eens geen hamburger in ons vroeger vergaderlokaal!

DE OUDE BRAM:
Vergaderlokaal! Zeg dat wel! Hoeveel uren wij hier niet doorgebracht hebben!

DE OUDE SOFIE:
Samen met Bert! Zeg, heb je daar nog iets van gehoord?

DE OUDE BRAM:
Jaaaaaren geleden! 't Laatste wat ik gehoord heb, is dat hij voor boekhouder gaan studeren is!

DE OUDE SOFIE:
Boekhouder! Dat is echt iets voor hem... Als het maar iets is waar weinig fantasie bij te pas komt!
ZE KIJKT NADENKEND VOOR ZICH UIT. OP DAT OGENBLIK ZIET ZE DE OUDE BERT, DE HAMBURGERTENT BINNENKOMEN. HIJ STAPT HEN VOORBIJ ZONDER HEN OP TE MERKEN. SOFIE SCHRIKT:
Maar... Maar... Kijk daar!

DE OUDE BRAM
Dat kan nu niet meer hé!
ROEPT
Bert!

DE OUDE BERT
SCHRIKT OP ZIJN BEURT!
't Is niet waar hé. Bram! Sofie! En samen! Dat jullie dan toch nog een koppel geworden zijn!

DE OUDE BRAM
KIJKT GEGENEERD NAAR SOFIE
Euh... 't is te zeggen... Euh...

DE OUDE BERT:
HOORT HET NIET EENS. LACHEND TOT SOFIE:
Ik dacht altijd dat je voor Peter zou kiezen!

DE OUDE SOFIE
Neenee, Bram en ik, wij horen niet samen. 't Is louter toevallig dat wij elkaar hier tegen het lijf gelopen zijn.

DE OUDE BERT:
Dat meen je niet!

DE OUDE SOFIE:
Toch!
ZICHTBAAR NOG ALTIJD DE KLUTS KWIJT!
Dat is gewoon ongelooflijk! Jaren en jaren horen en zien we niks meer van elkaar en dan komen we elkaar alle drie ineens tegen! En dan nog hier! Op de plaats waar we zo dikwijls gezeten hebben!

DE OUDE BERT:
Ja, mij had je hier al wel eerder tegen het lijf kunnen lopen. Ik ben hier een vaste klant. Elke dag mijn hamburger!

DE OUDE BRAM:
Hamburger? Cheeseburger zul je bedoelen?

DE OUDE BERT:
Die tijd is voorbij! De cholesterol hé! Wat wil je! De dokter heeft gezegd dat ik het maar wat rustiger aan moet doen! Wat meer beweging en wat minder vettig eten!

DE OUDE BRAM:
Zo zie je dat we toch nog gelijk krijgen hé!

DE OUDE SOFIE:
Hoe is dat nu toch mogelijk! Alle drie! En hier! 't Is precies alsof het zo heeft moeten zijn, alsof...

DE OUDE BERT:
ONDERBREEKT GEIRRITEERD:
Zeg, begin niet hé! We zijn nog geen twee minuten samen en je bent al net als vroeger bezig... Die affaire met Peter! SPREEKT GEZWOLLEN OM HUN VISIE OP DIE MANIER WAT BELACHELIJK TE MAKEN Dat had toen volgens jullie ook alleen maar te maken met duistere en onverklaarbare krachten...

DE OUDE SOFIE:
Toen? Nu ook nog! Ik heb heel mijn leven het gevoel blijven houden dat er iets niet klopte!

DE OUDE BRAM:
Ik ook!

DE OUDE BERT:
't Is niet waar hé! Dat we oude koeien uit de sloot halen tot daar toe, maar dat het spookbeesten zijn, kan er bij mij nog altijd niet in!

DE OUDE SOFIE:
En toch heb ik het altijd eigenaardig gevonden! Het eerste moment al toen Peter onze klas binnenkwam, heb ik gevoeld dat er iets niet pluis was...

DE OUDE BRAM:
Ja, ik zie het ook nog altijd zo voor mijn ogen!

DE OUDE BERT:
ZUCHT GEIRRITEERD:
Doen jullie maar rustig verder met die spookkoeien! Laat je door mij vooral niet storen! Ik ga eerst bestellen!

HIJ STAAT OP EN STAPT WEG. SOFIE ROEPT HEM NA.

DE OUDE SOFIE:
Breng voor mij dan ook ineens maar een hamburger en een milkshake mee!

DE OUDE BERT:
SPOTTEND
Eén hamburger en één milkshake? Je gaat je toch niet overeten hé.

HIJ DRAAIT ZICH LACHEND OM EN STAPT WEG OM HET GEVRAAGDE TE HALEN. DE OUDE BRAM KIJKT HEM GLIMLACHEND EN HOOFDSCHUDDEND NA.

DE OUDE BRAM:
Hij is nog altijd niks veranderd! Ik bedoel qua karakter: nog juist dezelfde!

DE OUDE SOFIE:
Dat is dan zoals jij... Weet je... Als je hier zo tegenover mij zit hé dan zie ik je in mijn verbeelding nog altijd in de klas zitten! Ik zie je in de klas zitten en ik zie Peter binnenkomen! De nieuwe leerling! Hij liep achter de rug van de studiemeester.

DE OUDE BRAM:
En ik hoor het de studiemeester nog zeggen: IMITEERT: Dit is Peter Beeckmans. Hij komt uit een naburig dorpje, maar is nu naar hier verhuisd. Ik hoop dat hij spoedig in de klas geïntegreerd zal worden...
Maar Peter deed niet veel moeite om geïntegreerd te raken. Integendeel. Hij ging helemaal achteraan in de klas zitten.

DE OUDE SOFIE:
En toen we tijdens de pauze met hem wilden kennismaken, vertikte hij het om ook maar één woord te zeggen.

DE OUDE BRAM:
Meer nog: hij draaide ons gewoon de rug toe en liep weg.

DE OUDE SOFIE:
Ik wvond hem heel onbeschoft. Maar ja, toen wisten we nog niet wat er aan de hand was. Dat zou ons pas het volgende lesuur duidelijk worden.

BRAM:
Dat lesuur hadden we Nederlands. Van de Bokser...

LICHT FADE OUT IN HAMBURGERRESTAURANT, FADE IN OP KLAS. DE JONGE BRAM EN DE JONGE SOFIE ZITTEN NAAST ELKAAR. ACHTER HEN ZIT DE JONGE BERT. DE JONGE UITVOERINGEN ZIJN OP DE EEN OF ANDERE MANIER WAT IDENTIEK AAN DE OUDERE. EEN ZELFDE HAARSNIT, EEN IDENTIEKE BROEK OF ZO... ACHTER DE DRIE VRIENDEN, OP DE LAATSTE BANK ZIT PETER. HIJ MOET VOORAL EEN TIKJE BIZAR OVERKOMEN. DE BOKSER (=MENEER BOOSTINGS) KOMT DE KLAS BINNEN. EVENTUEEL KAN DIT EEN DUBBELROL VOOR DE OUDE BERT ZIJN. HIJ GAAT VOOR HET BORD STAAN.

BOKSER:
Zo, we zullen er eens flink tegenaan gaan, vandaag!
MERKT PETER OP.
Ola! Zie ik daar een nieuwe aanwinst? Nu ja, aanwinst? Dat zal nog moeten blijken. Hoe is je naam, ventje?
PETER GEEFT GEEN ANTWOORD.
Je naam!
PETER MOMPELT STIL EN ONVERSTAANBAAR.
Sorry, maar ik heb niet zulke grote oren als jij. Ik versta je niet.
PETER MOMPELT WEER IETS.
En sta op als je tegen je leerkracht Nederlands praat!

PETER STAAT EVEN OP, MOMPELT STIL EN ONVERSTAANBAAR, EN GAAT DAN VLUG WEER ZITTEN.

BOKSER:
Blijven rechtstaan!

PETER GAAT NAAST ZIJN BANK STAAN.

BOKSER:
En als je die schuurpoort van je opendoet, wil ik niet alleen tocht voelen. Hebben ze je op je vorige school nooit leren ar-ti-cu-le-ren? Ik zeg altijd: apen stoten klanken uit, mensen articuleren. HIJ WACHT EVEN. PETER REAGEERT NIET. Verstaan?

PETER KNIKT.

BOKSER:
Wel, ik luister...

PETER:
STOTTEREND:
Pee... Pee... Peter B... Bee... Beeckmans.

BOKSER:
PETER BELACHELIJK MAKEND:
Ha! Pepeter Bebeeckmans! Had dat dan toch meteen gezegd, jongen! Ik ben mijnheer Boostings en ik geef NeeNee... jaja, Nederlands!
LACHT UITBUNDIG OM ZIJN EIGEN GRAP.
Prettige kennismaking.
GAAT ZONDER ONDERBREKING VERDER.
Okee, neem jullie handboek op bladzijde tweeënvijftig. Begrijpend lezen. Pepeter Bebeeckmans, je hebt in je vorige school toch leren lezen, hoop ik?

LICHT FADE OUT. ALLE SPELERS VERLATEN HET KLASLOKAAL. LICHT FADE IN OP HET HAMBURGERRESTAURANT WAAR DE OUDE SOFIE EN DE OUDE BRAM NOG AAN HET TAFELTJE ZITTEN.

DE OUDE SOFIE:
En ze moesten allemaal lachen. De hele klas!

DE OUDE BRAM:
Ik begrijp nog altijd niet waarom. De grapjes van de Bosker waren nooit grappig. Ze waren altijd ten koste van iemand.

DE OUDE SOFIE:
De meesten lachen alleen maar omdat ze schrik hadden van anders zelf uitgelachen te worden. Ze wilden goed staan met onze leraar Nederlands.

DE OUDE BRAM:
De mouwvegers!
VEEGT ZIJN MOND SCHOON AAN ZIJN MOUW.
STAAT DAN OP EN WANDELT TOT IN HET KLASLOKAAL. BEGINT ER ROND TE LOPEN. DE OUDE SOFIE LOOPT ACHTER HEM AAN. HET IS ALSOF ZE IN HUN HERINNERINGEN OPNIEUW IN HET KLASLOKAAL ZIJN. LICHT FADE OUT IN RESTAURANT.

DE OUDE BRAM:
VOL NOSTALGIE TERUGDENKEND AAN HET VERLEDEN...
Die klas... Weet je 't nog Sofie? Hier zaten wij. Héél dicht bij elkaar!

HIJ KIJKT HAAR VERTEDERD AAN. ZIJ VERANDERT SNEL VAN ONDERWERP.

DE OUDE SOFIE.
WIJST NAAR DE BANK ACHTERAAN. En hier zat Peter! De nieuwe! Hier moest hij hardop voorlezen.

DE OUDE BRAM STAAT INMIDDELS VOORAAN IN DE KLAS.

DE OUDE BRAM:
En hier moest hij voor het bord komen, want de Bokser liet geen gelegenheid onbenut om met zijn spraakgebrek te spotten.

DE OUDE SOFIE:
Maar vreemd genoeg schenen die spotternijen geen vat op Peter te hebben. Alle kwetsende opmerkingen gleden van hem af als water van een regenjas.

DE OUDE BRAM:
Maar uiteindelijk lukte het dan toch om bevriend te geraken met hem! We konden hem overhalen om samen met ons een hamburger te gaan eten...

LICHT FADE OUT OP KLASLOKAAL, FADE IN OP HET HAMBURGER-RESTAURANT. DE JONGE BERT, BRAM EN SOFIE ZITTEN SAMEN AAN EEN TAFELTJE. OP HET TAFELTJE STAAN DRIE COLA'S. BERT EET EEN GROTE CHEESEBURGER. VOOR HEM LIGGEN DE PAPIEREN OVERBLIJFSELS VAN VIER CHEESEBURGERS.

DE JONGE BRAM:
Zou hij komen?

DE JONGE SOFIE:
Waarom niet?

DE JONGE BRAM:
Ik weet niet... Misschien vertrouwt hij ons niet. Tenslotte zitten wij ook in die vijandige klas waar hij uitgelachen wordt.

DE JONGE SOFIE:
Ik heb hem 's heel lief aangekeken toen ik het vroeg.

DE JONGE BRAM:
En hoe reageerde hij?

DE JONGE SOFIE:
Hij haalde zijn schouders op. Zoals altijd als je hem iets vraagt. Maar ik weet zeker dat hij komt. Noem het vrouwelijke intuïtie.

DE JONGE BRAM:
Ik blijf erbij dat we elders hadden moeten afspreken.

DE JONGE BERT:
MET VOLLE MOND:
Waarom?

DE JONGE BRAM:
Een hamburgertent!

DE JONGE BERT:
Wat is daar mis mee?
VEEGT ZIJN MOND SCHOON.
Nog iemand een cheeseburger?

DE JONGE BRAM:
Je hebt er al vijf op!

DE JONGE BERT:
DUWT IN ZIJN MAAG:
Nog één. Om de gaatjes te vullen.

DE JONGE SOFIE:
Wacht! Daar is hij.
ZWAAIT.
Hei Peter! We zitten hier!

PETER KOMT BIJ HEN.

DE JONGE BRAM:
Hoi. Blij dat je gekomen bent. Ga zitten.

PETER GAAT NAAST SOFIE ZITTEN, DIE DAAR DUIDELIJK MEE OPGEZET IS. JALOERSE BLIK EN REACTIE VAN BRAM.

DE JONGE BERT:
Al bekomen van de kennismaking met de Bokser?

PETER:
GRIJNST:
Be... be... bekomen? Wacht m.. maar. Wie het l... laatst lacht, lacht het b... beste. V... vroeg of laat zal hij er z... zijn b... bekomst wel van hebben!"

DE JONGE BRAM:
Wat ben je van plan? Zijn krijtdoosje vol wormen steken?

DE JONGE BERT:
Of een briefje op zijn rug hangen: Gevaarlijk, niet voeren!

DE JONGE SOFIE:
LACHEND:
Ik zie zijn hoofd al. Een ballon! Rood en opgezwollen van woede... met dikke, paarse aders. Heerlijk!

DE JONGE BRAM:
Je kunt ook kikkers in zijn boekentas stoppen!

PETER:
D... dat is allemaal z... zo kinderachtig! N... nee... Ik w... weet iets b... beters, v... veel beters... Ik z... zal R... Raspoetin eens op hem afst... afsturen!

BRAM, BERT EN SOFIE KIJKEN ELKAAR VERWARD AAN.

DE JONGE BRAM:
Raspoetin? Wat is dat voor iets?

PETER:
Een p... pop! Ik v... verzamel p... poppen.

DE JONGE BERT:
DRONK NET VAN ZIJN COLA EN VERSLIKT ZICH:
Wat?! Poppen?! Dat is toch niets voor jongens!

PETER:
Maar h... het zijn geen gewone p... p... poppen! Het zijn s... speciale!

DE JONGE BERT:
Verraad is het! Verraad ten opzichte van het mannelijke geslacht.

DE JONGE SOFIE:
Let maar niet op hem. Hij is zo geboren.

DE JONGE BRAM:
Dat komt door al die cheeseburgers. Het vet vermorzelt zijn hersenen.

PETER:
Het z... zijn geen g... gewone poppen, maar b... buiksprekerspoppen. V... Vier.

DE JONGE BRAM:
Hoe kom je daaraan?

PETER:
Z... ze waren v... van mijn v... vader. Tot hij stierf. D... drie jaar geleden.

DE JONGE BERT:
Was je vader een buikspreker?

PETER:
KNIKT
Ik heb het v... van hem g... geleerd. En reken m... maar dat ik er wat van k... kan!
DE JONGE BERT:
SCHIET IN EEN LACH
Een stotteraar die kan buikspreken, dat is toch al te gek!

DE JONGE SOFIE:
GEEFT BERT GEERGERD EEN STOMP.
Moet iedereen je horen!

DE JONGE PETER:
Jullie m... moeten eens k... komen kijken. Bij m... mij thuis.

LICHT FADE OUT IN HET HAMBURGERRESTAURANT, FADE IN OP DE KLAS, WAAR DE OUDE SOFIE EN DE OUDE BRAM ZICH NOG ALTIJD BEVINDEN.

DE OUDE BRAM:
En dat deden we!

DE OUDE SOFIE:
Op een zaterdag! Om tien uur in de ochtend! Bert vond het verschrikkelijk!

DE OUDE BRAM:
Hij wou liever nog een tijdje in zijn nest blijven liggen.

DE OUDE SOFIE:
Peter woonde met zijn moeder even buiten de stad, in een villa. Maar het huis had zijn beste tijd gehad: afbladderende verf, lekkende goot...

DE OUDE BRAM:
Kriepende luiken... En overal klimop. Het leek of die het huis in een soort van wurggreep hield.

DE OUDE SOFIE:
Binnen viel het wel mee. En Peters moeder was bijzonder vriendelijk. We kregen limonade en heerlijke koekjes.

DE OUDE BRAM:
Ik heb er welgeteld één gegeten!

DE OUDE SOFIE:
Ik ook!

DE OUDE BRAM:
De tweeënderig andere werden door Bert naar binnen gespeeld...

DE OUDE SOFIE:
Toen ze op waren, nam Peter ons mee naar de kelder! Ik krijg het nog altijd koud als ik eraan terugdenk. Wie kon er nu vermoeden dat die rare kerel zijn poppen op zo'n ondenkbare plaats zou bewaren?

LICHT FADE OUT OP HET KLASLOKAAL, FADE IN OP DE KELDER.
BLAUWACHTIG LICHT OP DE KELDER MET VEEL SCHADUWEN. GRIEZELIGE SFEER.

PETER, GEVOLGD DOOR DE JONGE BRAM, DE JONGE SOFIE EN DE JONGE BERT KOMT DE KELDERRUIMTE BINNEN. HIJ HEEFT EEN ZAKLANTAARN VAST EN LICHT DAARMEE IN DE KELDERRUIMTE.

PETER:
Je m... moet wel oppassen dat je je n... n... nek niet breekt. De hele kelder s... staat vol rommel.

DE JONGE BRAM:
Wat ruikt het hier muf!

PETER:
K... kelderwater. Als het l... lang aan één stuk regent, k... kun je bijna niet meer in de k... kelder komen. Dan s... staat de hele v... vloer onder water.

DE JONGE BRAM:
Is het hier dan niet te vochtig voor je poppen?

PETER:
M... Misschien. M... Maar m... mijn moeder wil n... niet dat ik ze boven b... bewaar.

DE JONGE BRAM:
Waarom niet?

PETER:
Het he... herinnert haar te v... veel aan v... vader.

DE JONGE BERT STRUIKELT EN VALT OP ZIJN KNIEEN.

DE JONGE SOFIE:
Kijk uit!

PETER:
P... Pas op! Er is een v... verhoging.

DE JONGE BERT:
Moet je mijn broek zien!

DE JONGE BRAM:
EEN LACH ONDERDRUKKEND:
Laten drogen.

PETER:
D... dit is mijn p... podium! Hier oefen ik.

DE 'OPGEHANGEN' POPPEN WORDEN VOOR DE DRIE VRIENDEN ZICHTBAAR. SOFIE SLAAKT EEN GIL DIE DOOR MERG EN BEEN SNIJDT. DEINST VERSCHRIKT ACHTERUIT. DE ANDEREN STAREN ALS BEVROREN NAAR DE POPPEN. TERWIJL ZE NAAR DE POPPEN BLIJVEN STAREN HOREN WE VANUIT DE KLAS DE STEM VAN DE OUDE BRAM EN DE OUDE SOFIE DIE HET GEHEEL BECOMMENTARIEREN.

DE OUDE SOFIE:
Het was alsof ik een galgenveld betrad. Alsof in het schaarse licht van de maan, enkele levenloze lichamen bungelden. Die poppen leken me uit te lachen. Ik vreesde echt dat ze zich elk ogenblik van de muur zouden losmaken. Dat ze naar me toe zouden komen.

DE OUDE BRAM:
Het was erger dan in een griezelfilm! Die poppen leefden. Ik voelde hun adem langs mijn haren strijken.

TERWIJL IN DE KELDERRUIMTE DE GESPREKKEN HERVATTEN, STAPPEN DE OUDE BRAM EN DE OUDE SOFIE ONZICHTBAAR VOORHET PUBLIEK TOT IN HET HAMBURGERRESTAURANT, WAAR ZE - TERUG UIT HUN HERINNERINGEN VAN DE KLAS - OPNIEUW AAN HET TAFELTJE PLAATSNEMEN.

PETER:
W... wel, w... wat vinden jullie ervan?
GEEN VAN DE DRIE KAN IETS ZEGGEN.
T... tong ingeslikt?
LACHT.
W... wacht! Ik z... zal ze even v... voorstellen.
LICHT DE POPPEN EEN NA EEN BIJ EN GAAT TELKENS BIJ DE POP STAAN DIE HIJ VERNOEMT.
D... dit is Yoeri.
YOERI:
(OFWEL IMITEERT PETER EEN SNIJDENDE STEM, OFWEL WORDT ER MET EEN BANDOPNAME GEWERKT, OFWEL SPREEKT DE POP (ACTEUR) ZELF.
Z... zijn s... stem is s... scherp en s... snijdend!

PETER:
En dit is Ks... Xander.

XANDER:
OFWEL IMITEERT PETER EEN KRACHTIGE STEM, OFWEL WORDT ER MET EEN BANDOPNAME GEWERKT, OFWEL SPREEKT DE POP (ACTEUR) ZELF.
Het is t... toch wat f... frisjes in de k... kelder, z... zo in ontbloot b... bovenlijf!

PETER:
En w... wat vinden j... jullie van N... Nishka?

NISHKA:
OFWEL IMITEERT PETER EEN LIEVE STEM, OFWEL WORDT ER MET EEN BANDOPNAME GEWERKT, OFWEL SPREEKT DE POP (ACTEUR) ZELF.
N... Nishka is heel l... lief. Z... Zij vertegenw... woordigt al wat g... goed is in de mens. Z... Zij is het t... tegenovergestelde van...

PETER:
R... Raspoetin! H... Hij bezit alle k... kwade krachten.

RASPOETIN:
OFWEL IMITEERT PETER EEN HESE, SCHURENDE STEM, OFWEL WORDT ER MET EEN BANDOPNAME GEWERKT, OFWEL SPREEKT DE POP (ACTEUR) ZELF.
Met Raspoetin weet je nooit!
BEGINT ANGSTANJAGEND TE LACHEN.

DE JONGE SOFIE:
IN PANIEK:
Ik wil hier weg! Ik wil hier weg!

ZE ZET HET OP EEN LOPEN. STRUIKELT. DE JONGE BRAM EN DE JONGE BERT PROBEREN HAAR RECHT TE TREKKEN.

PETER BLIJFT LACHEN: HOOG EN ONHEILSPELLEND, TERWIJL HIJ DE ARMEN SPREIDT ALS EEN PRIESTER, WORDT ZIJN SCHADUW GROOT EN DREIGEND AFGETEKEND OP DE MUUR ACHTER HEM, ZODAT HET LIJKT ALSOF HIJ OPGESLOKT WORDT DOOR ZIJN EIGEN SCHADUW.

LICHT FADE OUT IN DE KELDER. FADE IN OP HET HAMBURGER-RESTAURANT WAAR DE OUDE BRAM EN DE OUDE SOFIE INMIDDELS TERUG AAN HUN TAFELTJE ZITTEN.

DE OUDE BRAM:
We waren er alle drie flink van onder de indruk. Zelfs Bert had die dag geen zin meer in een cheeseburger. Dat hadden we nog nooit meegemaakt.

DE OUDE SOFIE:
Het voorval in de kelder bleef door mijn hoofd spoken.

DE OUDE BRAM:
Mij was er iets opgevallen, daar in de kelder. Ik kon het niet uit mijn hoofd zetten. Ik kon er zelfs niet van slapen en toen dat toch gebeurde, schrok ik midden in de nacht wakker. Ik was ervan overtuigd dat er iemand in mijn kamer was. Maar toen ik het licht aanknipte was er niets of niemand te zien.

DE OUDE SOFIE:
's Maandags, op school, gingen de poppen pas echt aan het dansen...

LICHT FADE OUT IN HET HAMBURGERRESTAURANT, FADE IN OP DE KLAS. DE JONGE BRAM, SOFIE, BERT EN PETER ZITTEN IN HUN SCHOOLBANK. DE BOKSER STAAT VOOR HET BORD. HIJ HAALT UIT ZIJN SCHOOLTAS EEN BUNDEL PAPIEREN.

BOKSER:
Ik heb tijdens het weekeinde jullie opstellen verbeterd. Zie je die rode balpen? Zo goed als leeg! Dat belooft dus.
Even kijken....

DE JONGE BERT:
Alsof hij Hugo Claus is!

BOKSER:
Altijd weer dezelfde fouten. Jullie hebben zeker geen oren? Anja Coeck lag met Sinterklaas in bed. En madame Biscuit, hield hij zijn mijter op?

DE JONGE BERT:
Natuurlijk. Nog nooit gehoord van veilig vrijen, zeker!?

BOKSER:
Iets te zeggen, Verellen?

DE JONGE BERT:
Euh... Neen neen, meneer!

BOKSER
Gelukkig maar! Want het opstel van Verellen is bijlange geen Gezelle!
Je moet daar niet mee lachen Tamara Jansens... Bij jou was het nog erger! Een dikke onvoldoende. Als je zo doorgaat, mag je op het einde van het jaar je naam gaan veranderen! Geen Tamara Jansens maar Tarara Jansens!
LACHT.
Ief Derboven. Jongen toch! Hoe je met zo'n naam zo diep 'deronder' kunt zitten, dat snap ik niet! Twee op tien!
LACHT.
Peter Beeckmans...
PAUZEERT EVEN. KIJKT PETER AAN.
Je schrijft niet slecht, kereltje.
J... Je valt z... zelfs m... minder in h... herhaling dan w... wanneer je spreekt!
Maar blijkbaar ben je wat aan de luie kant. Waarom schrijf je een 'j' tussen de 'i' en de 'a' van piama? Dat is een fout die je kunt vermijden. En weet je waarom? Omdat je dat woord kunt opzoeken! En als er in een opstel fouten staan die vermeden kunnen worden, krijg je van mij een dikke nul. Is dat duidelijk, Beeckmans? Ik hou niet van kereltjes die de spellingsregels aan hun laarzen lappen!

PETER:
VLAK, GEVOELLOOS:
Laarzen k... kunnen nochtans heel b... belangrijk z... zijn!

BOKSER:
Wat zei je?!

PETER:
Laarzen k... kunnen heel b... belangrijk z... zijn!

BOKSER:
WEET NIET GOED HOE TE REAGEREN. IS ZICHTBAAR IN DE WAR.
Euh ja... Vooral als het regent.

LICHT FADE OUT OP KLAS, FADE IN OP HAMBURGERTENT.
DE OUDE SOFIE:
De hele klas had het gehoord. Laarzen kunnen heel belangrijk zijn! zei Peter.

DE OUDE BRAM:
Telkens iemand het woord laarzen durfde uitspreken, zei hij het.

DE OUDE SOFIE:
Laarzen kunnen heel belangrijk zijn!

DE OUDE BERT KOMT OP DAT OGENBLIK TOE MET EEN PLATEAU VOL HAMBURGERS. HIJ HEEFT NET DE LAATSTE ZIN VAN HET GESPREK GEHOORD EN PIKT DAAROP IN.

DE OUDE BERT:
Volgens mij was hij helemaal laarzarus!
HIJ GEEFT SOFIE DE SPULLEN DIE HIJ VOOR HAAR HEEFT MEEGEBRACHT. VERVOLGT SPOTTEND:
Zijn jullie nu nog altijd over Peter aan het zeveren? Ik dacht dat je na al die jaren toch eindelijk een beetje verstandiger geworden was, hoor Sofietje.

SOFIE REAGEERT GEIRRITEERD; ZE STAAT OP EN STAPT IN DE RICHTING VAN HET DENKBEELDIG TOILET. DE OUDE BERT KIJKT HAAR VERWONDERD NA.

DE OUDE BERT:
ALS HIJ ALLEEN IS MET DE OUDE BRAM
Zou ze daar nu kwaad om zijn?

DE OUDE BRAM:
Neen, ze moest naar het toilet!

DE OUDE BERT:
GERUSTGESTELD
Ah!

DE OUDE BRAM:
VERDUIDELIJKT GEIRRITEERD
Natuurlijk is ze daar kwaad om. Je zou voor minder! Sofie heeft dat voorval nog altijd niet verteerd! Ze heeft het er nog altijd moeilijk mee! En zij trouwens niet alleen!

DE OUDE BERT:
HAALT ZIJN GERINGSCHATTEND ZIJN SCHOUDERS OP. BIJT EENS VAN ZIJN HAMBURGER.
Dat is dan jullie zaak hé! Ik heb er altijd voor gepleit om nuchter te blijven, om je niet te laten meeslepen door je eigen fantasie!

DE OUDE BRAM:
Anderzijds waren er toch ook wel momenten dat jij over je toeren was, hé Bertje.

DE OUDE BERT:
Ah ja? En wanneer dan wel?

DE OUDE BRAM
Toen we naar het dorp trokken waar Peter vandaan kwam. Om de mensen daar een paar vragen te stellen over de Beeckmansen.

DE OUDE BERT:
Ik vond het een stom plan. Wat moesten we de mensen daar vragen? Of Peter als baby laarsjes had gedragen?

DE OUDE BRAM
Ja, spot er nu maar mee! Toen had je in elk geval minder praat! Weet je nog toen we aanklopten bij die oude overbuurvrouw van hem...

LICHT FADE OUT IN HAMBURGERRESTAURANT, FADE IN IN DE WOONKAMER VAN HET OUDE VROUWTJE. DE JONGE BRAM, SOFIE EN BERT ZITTEN DAAR TEGENOVER DE OUDE BUURVROUW (EVENTUEEL DUBBELROL OUDE SOFIE) IN EEN ZETEL.

DE JONGE BRAM:
Het spijt me dat we hier zo maar komen binnenvallen, mevrouw. Maar het heeft te maken met school.

DE JONGE SOFIE:
Al gehoord van projectonderwijs?

DE JONGE BRAM:
Met de hele klas behandelen we het project 'Jongeren die van huis weglopen'. Peter Beeckmans speelt de rol van weggelopen jongere. Voor de les Nederlands moeten we een rapport opstellen waarin het verleden van Peter onder de loep wordt genomen. Begrijpt u?

BUURVROUW:
Ja ja, natuurlijk! Maar ga toch zitten. Koffie? Natuurlijk lusten jullie koffie. Zeker bij dit weer. Ik ben zo terug.
GAAT AF.
DE JONGE BRAM:
Dat loopt gesmeerd.

DE JONGE SOFIE:
Als je maar met dure woorden goochelt. Daar trappen ze altijd in. Projectonderwijs!
LACHT.

DE JONGE BERT:
Zou ze koekjes geven bij de koffie?

BUURVROUW OP MET DIENBLAD WAAROP THERMOS, TASSEN EN KOEKJES.

DE JONGE BERT:
ZIET DE SCHOTEL. MET GEBALDE VUIST.
Yes!

BUURVROUW:
SCHENKT IN. TERWIJL:
Dus Peter Beeckmans is van huis weggelopen? Verbaast me niets. Hij is altijd een heel eigenaardig kind geweest.

DE JONGE SOFIE:
Hoe bedoelt u?

BUURVROUW:
Zo koel en koppig.

DE JONGE BERT:
DRONK JUIST VAN KOFFIE.
Wauw! Heet!

BUURVROUW:
Nee nee, koel, zei ik.

DE JONGE BERT:
De koffie, bedoel ik.

BUURVROUW:
Hier, neem een koekje.

DE JONGE BERT:
Eén?

DE JONGE SOFIE:
SISSEND:
Bert! Alsjeblieft!

BUURVROUW:
Zijn moeder mocht ik wel. Het was een lieve vrouw. In de winter deed ze altijd boodschappen voor me. Ze bracht soms witte boontjes mee in plaats van snijbonen, maar... Ach, dat doet er eigenlijk niet toe. Jullie zijn hier immers voor dat projectielonderwijs.

DE JONGE BRAM:
Projectonderwijs!

DE JONGE BERT:
Mag ik wat suiker in de koffie, mevrouw?

BUURVROUW:
O nee!

DE JONGE BERT:
VERBLUFT.
Pardon?

BUURVROUW:
Ik heb geen suiker in huis. En weet je hoe dat komt? Omdat ik nooit suiker in mijn koffie doe. En weet je waarom? Daar word ik zenuwachtig van.
Maar neem nog een koekje!

DE JONGE BERT:
Graag.
NEEMT EEN HANDVOL.

TERWIJL DE JONGE SOFIE EN DE JONGE BRAM GEIRRITEERD NAAR DE SMULLENDE BERT KIJKEN HOREN WE OP DE ACHTERGROND DE COMMENTAAR VAN DE OUDE BRAM EN DE OUDE BERT.

DE OUDE BRAM
We kregen er geen woord tussen. Bovendien konden we toch moeilijk ineens vragen of het vrouwtje wist wat Peter met 'laarzen' te maken had.

DE OUDE BERT:
Maar de koekjes smaakten heerlijk!

DE OUDE BRAM:
Ze bleef aan één stuk doorratelen. Urenlang. En net toen we wilden opstappen, nam het gesprek een verrassende wending.

BUURVROUW:
Eigenlijk kon ik best begrijpen dat Peter zo'n eigenaardige knaap was. En weet je waarom? Hij had al zoveel meegemaakt.
FLUISTERT:
De vader, hé.
MAAKT MET HAAR HAND EEN DRINKBEWEGING.
Drank en vrouwen.
KIJKT OM ZICH HEEN ALSOF ZE VERWACHT DAT ER OVERAL SPIONNEN ZIJN.
Toen hij pas getrouwd was -en nu spreek ik van zo'n dertig jaar geleden- was hij een heel sympathieke man. Hij werkte als matroos op een schip. Maar zijn vrouw was daar niet gelukkig mee. Haar man was altijd van huis… Enfin, om een lang verhaal kort te maken, uiteindelijk smeekte ze hem om niet meer uit te varen en om werk te zoeken aan de wal. En hij besloot zijn laatste bootreis te maken…

DE JONGE BRAM:
En hij kwam niet meer terug?

BUURVROUW:
Toch wel. In het begin ging alles goed. Maar toen Peter zo’n jaar of tien was, veranderde zijn vader helemaal. Het bedrijf waar hij werkte ging failliet. Waar hij ook solliciteerde, niemand wou hem nog. Zijn leeftijd, nietwaar. Enfin, het gezin raakte in geldnood. Ten einde raad probeerde Peters vader als buikspreker een centje bij te verdienen.

DE JONGE SOFIE:
Buikspreken? Kon hij dat dan?

BUURVROUW:
Van zijn laatste bootreis had hij vier buiksprekerspoppen meegebracht. GEHEIMZINNIG Maar er was iets vreemds met die poppen...

DE JONGE BRAM:
Hoe bedoelt u?

BUURVROUW:
Zelf heb ik hem maar één keer zien optreden. Het was in een klein zaaltje. Oma's, opa's, tientallen joelende kinderen. Toen de schijnwerper aanging, kwam Peters vader op. Hij had een wit pak aan. Ook zijn gezicht was krijtwit. Net een mimespeler. In zijn hand hield hij een zwarte pop met een ruige baard.
ZOGAUW ZE DIT VERTELT GAAT IN DE KELDER DE SPOT AAN OP RASPOETIN. DE POP KAN EVENTUEEL OOK GEMANIPULEERD WORDEN DOOR PETER. DE INDRUK WORDT GEWEKT DAT ZE LEEFT.
Ze prak met een rauwe, schurende stem. Ik voel nog rillingen over mijn rug als ik eraan terugdenk. Vanaf het eerste woord was het muisstil in de zaal.
Het verhaal ging over goed en kwaad, over de engel en de duivel.
Maar na een poosje leek het of die pop een eigen leven begon te leiden. Niet Peters vader was aan het woord. De woorden kropen op de één of andere manier uit de pop zelf naar boven.
En dan die stem. Ze klonk zo... zo onwezenlijk. Alsof de duivel ermee te maken had.
MAAKT ZICH SNEL EEN KRUISTEKEN.
Toen Peters vader stopte, was er geen applaus. Geen boeh-geroep. Er was alleen stilte. Kun je je dat voorstellen? Zestig kinderen onbeweeglijk op hun stoelen. Witte gezichten, bonzende hartjes, samengeknepen knuisten. Het was niet normaal meer.

DE JONGE BRAM:
Trad hij dikwijls op?

BUURVROUW:
Hij werd heel weinig gevraagd. Zeg nu zelf, wie wil midden in de nacht wakker worden gegild door een angstig kind? En ik overdrijf niet, want mijn kleinzoon had drie nachten na elkaar dezelfde nachtmerrie. Telkens droomde hij van een grote, zwarte pop met een grauw gezicht en groene, blinkende ogen.

DE JONGE SOFIE:
Hoe liep het uiteindelijk af?

BUURVROUW:
Met mijn kleinzoon?

DE JONGE SOFIE:
Nee nee, met Peters vader.

BUURVROUW:
Slecht. Maar wil er eerst nog iemand koffie? Door dat vertellen zou ik jullie nog verwaarlozen.

DE JONGE BRAM:
Nee nee, mevrouw, we hebben genoeg gehad. Vertel gerust verder.

DE JONGE BERT:
Een koekje kan er wel nog bij.
HIJ KRIJGT STOMP VAN SOFIE.

BUURVROUW:
Waar was ik gebleven?
O ja, bij die vreselijke, zwarte pop.
Misschien zul je zeggen dat deze oude tante ze niet alle vijf op een rijtje heeft. Maar ik zweer je dat Peters vader hoe langer hoe meer in de macht van zijn poppen raakte. Er werd zelfs verteld dat hij op die ene pop begon te lijken! Hij liet zijn baard groeien, sprak rauw en schor...

DE JONGE BERT:
Dat kwam natuurlijk door de drank.

BUURVROUW:
Misschien... Maar op een nacht verdween hij.
Tot twaalf uur hadden ze hem in zijn stamcafé zien rondhangen. Daarna werd er niets meer van hem vernomen. Zoektochten leverden niets op. Vier dagen na de verdwijning liep Peter langs het kanaal. Plotseling zag hij op het wateroppervlak...

DE JONGE BRAM:
Een laars!

BUURVROUW:
VERBLUFT:
Hoe weet jij dat?

DE JONGE BRAM:
O euh... zomaar. Een ingeving.

DE JONGE SOFIE:
Van wie was die laars?

BUURVROUW:
Van Peters vader, natuurlijk. De jongen ging onmiddellijk naar de politie. Ze begonnen te dreggen. En haalden een lijk boven.

DE JONGE BRAM:
Peters vader!

BUURVROUW:
Juist.
SLAAT ZICH EEN KRUIS:
God hebbe zijn ziel!

DE JONGE SOFIE:
Hoe was hij in het water terechtgekomen?

BUURVROUW:
Dat... dat weet niemand precies. Maar het verhaal deed de ronde dat hij vermoord was.

DE JONGE BRAM:
U bedoelt dat iemand hem in het water heeft geduwd?

BUURVROUW:
Dat zeggen ze toch…
Maar wat vertel ik jullie toch allemaal? Dit zijn geen verhalen voor kinderen. Hier, neem liever nog een koekje.

DE JONGE BERT:
Graag, mevrouw!

TERWIJL DE JONGE BRAM, SOFIE EN BERT NAAR HET HAMBURGERRESTAURANT STAPPEN EN DE BUURVROUW IN DE COULISSEN VERDWIJNT NEMEN DE OUDE BRAM EN DE OUDE BERT HET GESPREK OVER.

DE OUDE BRAM
Het vrouwtje bleef ons vertroetelen, maar over Peter of zijn vader kregen we niets meer los.

DE OUDE BERT
Dus besloten we op te stappen. Onderweg stopten we bij de hamburgertent.
Net op tijd, want ik stierf van de honger!

LICHT FADE OUT OP WOONKAMER OUD VROUWTJE. DE OUDE BRAM EN DE OUDE BERT VERDWIJNEN ACHTER DE COULISSEN. LiCHT FADE-IN OP HAMBURGERTENT. DE JONGE BERT ZIT HAMBURGERS TE ETEN. DE JONGE SOFIE EN DE JONGE BRAM ZITTEN TEGENOVER HEM.

DE JONGE SOFIE:
Oud worden is toch maar niks! Hele dagen moederziel alleen in zo'n donker huis. En als er dan iemand komt, wil je alles tegelijk vertellen.

DE JONGE BERT:
Alleen-zijn heeft toch ook voordelen? Je staat op wanneer je wilt, je snoept wanneer je wilt.

DE JONGE BRAM:
Ik kan me jou al voorstellen als je zeventig bent!

DE JONGE BERT:
O ja?

DE JONGE BRAM:
Wangen als stoofappels en een zitvlak om een nijlpaard jaloers te maken. Hoe kun jij na al die koekjes nog honger hebben?

DE JONGE BERT:
We hebben vijftien kilometer gefietst! Vijftien kilometer heen en vijftien terug!

DE JONGE BRAM:
Zelfs dat laatste koekje kon je niet laten liggen.

DE JONGE BERT:
Dat deed ik uit beleefdheid. Die vrouw was toch zo gelukkig dat ze me kon vertroetelen. Ik nam die koekjes alleen maar om haar een plezier te doen.
BRAM WIL IETS ZEGGEN.
Wacht wacht! En omdat het haar zo'n plezier deed mij te zien eten, blééf ze praten. Eigenlijk moeten jullie mij dankbaar zijn. Alles wat je weet, heb je aan mij te danken!

DE JONGE SOFIE:
Hoor hem! Hij heeft het alleen aan de goedheid van dat mens te danken dat hij niet aan de deur werd gezet vanwege zijn vraatzucht!

DE JONGE BRAM:
In ieder geval: we weten nu wat we willen weten.

DE JONGE BERT:
't Zou er nog aan mankeren! Dertig kilometer met de fiets voor niets, ik zou het je nooit vergeven!

DE JONGE SOFIE:
Het is toch een sterk verhaal. En zoals die vrouw het vertelde. Ik had het gevoel dat ik zèlf in de zaal zat. Dat ik de poppen hoorde praten.

DE JONGE BERT:
Na ons avontuur in de kelder is dat niet moeilijk.

DE JONGE BRAM:
Wel, ik ben er zeker van dat die pop, hoe heet ze ook weer?

DE JONGE SOFIE:
Raspoetin.

DE JONGE BRAM:
Dat Raspoetin daar aan het woord was.

DE JONGE BERT:
Niet overdrijven. Peter is misschien een prima buikspreker, maar het blijft een truc. Mij maak je niet wijs dat...

DE JONGE BRAM:
ONDERBREEKT HEM:
Is het jou dan niet opgevallen, Bert? Is er jou dan ècht niks opgevallen toen Peter in de kelder Raspoetin imiteerde?

DE JONGE BERT:
Ik zou niet weten wat.

DE JONGE BRAM:
Toen Peter in de kelder Raspoetin imiteerde, stotterde hij niet!

DE JONGE SOFIE:
Ik heb het ook gehoord!

DE JONGE BERT:
Daarom was je plots zo in paniek?

DE JONGE BRAM:
En het was geen toeval dat hij niet meer stotterde. Weet je nog wat het oude vrouwtje zei?

DE JONGE BERT:
Neem nog een koekje!?

DE JONGE BRAM:
Neen ze zei: Misschien zul je zeggen dat deze oude tante ze niet alle vijf op een rijtje heeft. Maar ik zweer je dat Peters vader hoe langer hoe meer in de macht van zijn poppen raakte. Er werd zelfs verteld dat hij op die ene pop begon te lijken! Hij liet zijn baard groeien, sprak rauw en schor...
Dat zei ze!

DE JONGE SOFIE:
Bedoel je...

DE JONGE BRAM:
Op de één of andere manier lééft die pop. Ze voedt zich als het ware met de geest en het karakter van zijn bezitter.

DE JONGE BERT:
Ik voed me liever met cheeseburgers!
Sorry hoor, Brammetje Bram, maar volgens mij lees jij veel te veel science-fiction! Een pop is een pop en een mens is een mens. Capito?! Peter is, net als zijn vader, een goede buikspreker. Niet meer en niet minder!

DE JONGE BRAM:
Hoe verklaar je dan dat hij niet stotterde toen hij Raspoetin imiteerde?

DE JONGE BERT:
Was dat zo?

DE JONGE BRAM:
Zeker weten!

DE JONGE BERT:
Goed dan: Peter stotterde niet! So what?!
Ik heb een oom die ook stottert. En niet zo een klein beetje, neem dat van me aan. Tot hij begint te zingen. Dan stottert hij niet.

DE JONGE SOFIE:
Hoe komt dat?

DE JONGE BERT:
Ik zou het niet weten. Misschien omdat hij zich tijdens het zingen op de melodie concentreert. Of omdat hij de tekst al honderd keer gezongen heeft. Ik weet het echt niet. Er zal wel een wetenschappelijke verklaring voor zijn. Maar het feit is er: hij stottert niet! Waarschijnlijk gebeurt hetzelfde met Peter. Als hij zijn poppen imiteert maakt hij misschien gebruik van ingestudeerde zinnen. Of gaat hij zo op in de imitatie dat...

DE JONGE BRAM:
Dat hij de pop wordt!

DE JONGE BERT:
TOT SOFIE:
Van een volhouder gesproken!

DE JONGE BRAM:
Jouw oom stottert nooit als hij zingt, zeg je. Goed, dat lijkt vreemd, maar het zal wel logisch te verklaren zijn. Peter daarentegen stottert altijd als hij poppen imiteert. Alleen bij de imitatie van die éne pop is dat niet het geval. Hoe verklaart meneer de schetenwapper dat?

DE JONGE BERT:
Jij laat je meeslepen door je fantasie, dàt wil ik zeggen.
Akkoord, Peter is een eigenaardige kerel. Hij kàn prima imiteren. Zijn vader is op een onsmakelijke manier om het leven gekomen. In de kelder wàs het griezelig. Maar om daaruit af te leiden dat er bovennatuurlijke krachten in het spel zijn...

DE JONGE BRAM:
STAAT KWAAD RECHT.
Zut!
LOOPT WEG NAAR HET KLASLOKAAL WAAR HIJ IN DE BANK GAAT ZITTEN.

DE JONGE SOFIE:
Bram!
GAAT HEM ACHTERNA. TERWIJL ZE WEGGAAT.
Moeten jullie nu altijd ruzie maken!? Bram! Wacht!
SOFIE LOOPT BRAM ACHTERNA. ZE GAAT NAAST HEM IN DE BANK ZITTEN. OOK PETER EN DE BOKSER ZIJN INMIDDELS IN HET KLASLOKAAL KOMEN ZITTEN. .

DE JONGE BERT:
Wat heb ik nu weer miszegd?
HAALT SCHOUDERS OP. DUWT PUTJES IN ZIJN MAAG:
Van al dat gepraat heb ik honger gekregen.
STAAT RECHT:
Nog een cheeseburger, alsjeblieft.

LICHT FADE OUT OP HAMBURGERRESTAURANT FADE IN OP KLASLOKAAL, WAAR DE BOKSER LES AAN HET GEVEN IS.

BOKSER
Wat je dus altijd goed in uw twee oren moet knopen is dat er bij een koppelwerkwoord nooit een lijdend voorwerp gebruikt wordt maar altijd een...
VOORALEER HIJ ZIJN ZIN KAN AFMAKEN KOMT NU OOK DE JONGE BERT ZIJN KLAS BINNENGESNELD.

BOKSER:
Weeral te laat, Verellen!

DE JONGE BERT:
Ik moest mijn banden nog oppompen.
GAAT SNEL ZITTEN.

BOKSER:
Waarom? Je zult ook zonder blijven drijven!

DE JONGE BERT:
Wat wil hij daar nu weer mee zeggen?

DE JONGE BRAM EN DE JONGE SOFIE LACHEN.

BOKSER:
Herinneren jullie je nog de toests van woordenschat?

DE JONGE BERT:
KRIMPT INEEN:
O God!

DE JONGE BRAM:
FLUISTERT HEM TOE
Wat is er? Last van buikkrampen?

BOKSER:
Jullie hebben mijn stoutste verwachtingen overtroffen. Ik tel amper drie voldoendes. Proficiat. Suzanne van Acker bijvoorbeeld -waar zit ze, ha daar!- wel Suzanne van Acker is erin geslaagd om een nul te halen. Zij meent dat een percolator een toestel is om gaatjes te maken.
Ik vermoed dat jij koffie zet met de perforator, Suzanne?
Ja, lach maar. Daarmee houdt het niet op. Een piëdestal is voor haar een dialectwoord voor paardestal. En wat is een pennelikker?

DE JONGE BRAM:
Een scheldwoord voor klerk.

BOKSER:
Juist. Maar niet volgens Suzanne. Volgens haar is een pennelikker een lapje om je pen aan schoon te vegen.
De enige uitschieter is een negen. Behaalt door... Peter Beeckmans. Jawel. De wonderen zijn de wereld nog niet uit.
Jij had alles goed, Beeckmans, behalve pentagram. Dat is geen magisch teken met grote kracht, door Raspoetin gedragen, zoals jij zegt, maar een vijfpuntige ster.

PETER:
OP MEELIJWEKKENDE TOON:
M... maar m... meneer...

BOKSER:
Wat zullen we nu krijgen?
GEEN ANTWOORD. MET INGEHOUDEN WOEDE:
Ik vroeg wat we nu zullen krijgen?

PETER:
MET SLIMME GRIJNS OM DE MOND.
M... maar meneer toch...

BOKSER:
SCHREEUWEND:
Ik vroeg: wat zullen we nu krijgen?!!!

PETER:
HAALT SCHOUDERS OP:
Ach... u z... zou het t... toch niet b... begrijpen!

BOKSER:
TRILLEND VAN WOEDE:
Aha, ik zou het niet begrijpen. Wel, leg het dan maar eens uit aan de directeur! Misschien zal die het wel begrijpen!
STAPT WOEDEND NAAR PETER TOE, MAAR STRUIKELT EN VALT. STOOT DAARBIJ ZIJN ELLEBOOG TEGEN EEN BANK. SLAAKT KREET.
Ai!

PETER:
STAAT TROTS RECHT. IJZIG:
Ik zal zelf mijn weg naar de directie wel alleen vinden!
STAPT WEG, VERBAASD NAGESTAARD DOOR HET TRIO.

BOKSER:
WRIJFT OVER ZIJN PIJNLIJKE ELLEBOOG.
Van Acker! Ga jij in de keuken wat ijs halen!
LICHT FADE OUT. ERGENS OP HET PODIUM GEEFT DE OUDE BRAM ZIJN COMMENTAAR

DE OUDE BRAM:
Het was ongelooflijk! De elleboog van de Bokser zwol onmiddellijk op. In geen tijd had hij een groot ei op zijn arm. Ik moest en zou te weten komen wat er precies aan de hand was. Met Peter. Met buiksprekers. Met Raspoetin. Na schooltijd ging ik naar de bibliotheek. Het kostte me twee uur zoekwerk, maar uiteindelijk vond ik de boeken die ik nodig had.

LICHT FADE IN OP KAMER VAN BRAM WAAR DE JONGE BRAM INMIDDELS AAN ZIJN BUREAU IS KOMEN ZITTEN. OP DE SCHRIJFTAFEL LIGGEN DIKKE BOEKEN. DE JONGE BRAM ZOEKT ER INFORMATIE IN OP, HIJ MAAKT NOTITIES.
DE JONGE SOFIE EN DE JONGE BERT KOMEN OP.

DE JONGE BERT:
Ha, hier ben je!

DE JONGE SOFIE:
Hoi!

DE JONGE BERT:
Voor boekenwurm aan het spelen?

DE JONGE BRAM:
ENTHOUSIAST:
Sofie, Bert! Jullie komen als geroepen.

DE JONGE BERT:
Zeg, heb je niets te eten?

DE JONGE BRAM:
Het is werkelijk ongelooflijk!

DE JONGE BERT:
Heb je het over dat huiswerk voor Frans?

DE JONGE BRAM:
Dit overtreft mijn stoutste verwachtingen.

DE JONGE SOFIE:
NEEMT EEN BOEK VAST. LEEST:
'Beroemde buiksprekers.'
DE JONGE BRAM:
Daar word je niet veel wijzer van. Dit hier is veel interessanter.

DE JONGE SOFIE:
LEEST OP KAFT:
'Het leven van Raspoetin. Een biografie.'

DE JONGE BRAM:
Die Raspoetin heeft echt bestaan! Hij was een Russische monnik. Wacht. Ik heb het allemaal opgeschreven.
NEEMT ENKELE VELLETJES PAPIER.

DE JONGE BERT:
Jij geeft het ook nooit op, hé!

DE JONGE BRAM:
Hij heette Grigori Raspoetin en werd geboren in 1871.

LICHT OP DE KELDER. RASPOETIN STAAT IN HET MIDDEN VAN DE RUIMTE. EVENTUEEL KAN RASPOETIN UIT DE KELDER STAPPEN EN KAN ZIJN HELE LEVEN DOOR MIDDEL VAN FIGURANTEN VOORAAN OP HET PODIUM GEEVOCEERD WORDEN.

RASPOETIN:
De schrik van alle jonge meisjes in heel West-Siberië. Ze sidderden en beefden alleen al bij het horen van mijn naam. Mijn vader, een rijke boer, had geen vat op mij! Hij zag me als los zand tussen zijn vingers glippen. Ik maakte hem woest, zodat het schuim hem op de lippen kwam.
LACHT.

DE JONGE BRAM:
Raspoetin ging naar een klooster. Hij bad en mediteerde gedurende vier maanden.

RASPOETIN:
Maar het klooster versmachtte me. Regels en nog eens regels. Ze drongen als speerpunten in mijn vlees. Ik moest er weg. Want Raspoetin verdraagt geen wetten. Hij verafschuwt ze, spuwt op ze!

DE JONGE BRAM:
Hij trouwde in 1889.

RASPOETIN:
In het begin was ik een voorbeeldig echtgenoot. Maar het huwelijk werd een keurslijf dat na verloop van tijd begon te knellen! Mijn vrouw smeekte mij om te blijven, trachtte me murw te krijgen met haar tranen. Ze kroop voor mij door het zand. Als een worm! Maar ik...
Ik vermorzelde haar!!!
WAANZINNIGE LACH.

DE JONGE BRAM:
In een monnikspij gekleed zwierf Raspoetin door Rusland. Dat wekte vertrouwen. Hij keerde terug naar zijn geboortedorp om te doen wat hij
wilde doen. Om te doen wat hij moèst doen! Macht uitoefenen!
Hij beweerde over wonderlijke en genezende krachten te beschikken en stichtte een gemeenschap, waar hij zijn eigen godsdienstige leer verkondigde.

RASPOETIN:
Ik was de Almacht geworden. En zij, zij onderwierpen zich aan mijn eisen en wensen. Wierpen zich aan mijn voeten. Wasten ze met hun tranen. Droogden ze met hun adem.

DE JONGE BRAM:
Zijn roem groeide. Hij trok naar Sint-Petersburg, waar de tsaar woonde.
Daar verrichtte hij in 1907 een ophefmakende genezing. De zoon van Nicolaas-de-tweede, prins Alexei, werd ziek. Hij leed aan hemofilie.

DE JONGE BERT:
Homofilie?!

DE JONGE BRAM:
Hemofilie, slimmeke!

DE JONGE SOFIE:
Wat is dat?

DE JONGE BRAM:
Ik heb het opgezocht in een woordenboek. Hemofilie is een bloedziekte.
Het bloed van prins Alexei stolde niet meer. Het kleinste wondje kon hem laten leegbloeden. Een onnozel prikje en weg was de troonopvolger!
Op zekere dag viel het kind. Geschaafde knieën en handen. Hij bloedde en dreigde dus te zullen sterven.De dokters stonden machteloos.
Ten einde raad liet de tsaar Raspoetin komen. Hij legde zijn hand op het koortsige voorhoofd van de jongen, prevelde enkele onverstaanbare woorden en de prins genas. Hij genas!

DE JONGE BERT
SPOTTEND
Van een wonderbaarlijke genezing gesproken!

DE JONGE BRAM:
(NEGEERT DE OPMERKING)
Onmiddellijk werd Raspoetin de vertrouwenspersoon van de tsaar. Maar zijn tegenstanders beschouwden hem nog altijd als een bedrieger. Hun roddels dreven hem als een pestlijder de stad uit. Maar zodra hij weg was, werd Prins Alexei voor de tweede maal dodelijk ziek. Men zocht Raspoetin op en vroeg hem om raad. Hij stuurde ze een telegram met de tekst: De ziekte is minder ernstig dan ze lijkt!
Zodra dit antwoord de tsaar bereikte, begon de prins te genezen.
Raspoetin werd terug naar Sint-Petersburg geroepen en in zijn macht hersteld.
De tsaar was hem zo dankbaar dat hij al zijn grillen uitvoerde.

RASPOETIN:
Hij bewoog zoals ik dat wou. Hij sprak zoals ik dat wou. Hij deed wat ik wou.
Hij. Werd. Mij!

DE JONGE BRAM:
Het succes maakte Raspoetin roekeloos. Daardoor werd hij vermoord. Op exact hetzelfde ogenblik als de Oostenrijkse aartshertog Franz Ferdinand te Sarajevo....

DE JONGE BERT:
Wie?

DE JONGE BRAM:
Franz Ferdinand. De Eerste Wereldoorlog was een gevolg van de moord op deze Oostenrijkse aartshertog.

DE JONGE BERT:
En wat heeft Raspoetin daarmee te maken?

DE JONGE BRAM:
Hij werd op hetzelfde moment vermoord. Neergestoken door een vrouw.
Hierdoor kon hij niet met de tsaar praten, om te verhinderen dat die zich in de Eerste Wereldoorlog zou mengen. Op het einde van 1916 werd een tweede moordaanslag op Raspoetin gepleegd. Ze vergiftigden hem. Maar hij bleef in leven. Toen schoten ze hem in de rug.

RASPOETIN:
De lafaards!
Ze schieten me in de rug! Maar ik blijf leven!
Omdat ik àltijd in leven blijf! Omdat ik altijd en altijd en altijd in leven blijf! Want grote geesten sterven niet. Grote geesten sterven nooit!
WAANZINNIGE LACH.

DE JONGE SOFIE:
Wat gebeurde er toen?

DE JONGE BRAM:
Ze gooiden hem aan handen en voeten gebonden in een rivier. En nu komt het! Op nieuwjaarsdag 1917 vond een jonge knaap een drijvende laars in de Newa. Hij waarschuwde de politie, die op de aangegeven plaats begonnen te dreggen. Korte tijd later haalden ze het dode lichaam van Raspoetin boven.

SOFIE EN BERT KIJKEN BRAM PERPLEX EN SPRAKELOOS AAN. BRAM KIJKT HEN HAAST TRIOMFANTELIJK AAN. OP DAT OGENBLIK HERHAALT RASPOETIN ZIJN WAANZINNIGE LACH.

DE JONGE SOFIE:
Die laars... Net als Peters vader.

DE JONGE BERT:
Maar die werd niet vermoord.

DE JONGE BRAM:
Volgens de vroegere buurvrouw van Peter wel.

DE JONGE SOFIE:
Jezus!

DE JONGE BRAM:
We moeten zo vlug mogelijk weten hoe Peters vader gestorven is. Het zou me niet verwonderen als ook daar een parallel te trekken is met het leven van Raspoetin.

DE JONGE BERT:
Denk je?

DE JONGE BRAM:
Zeker weten!

DE JONGE SOFIE:
Maar hoe wil je dat bewijzen? We kunnen toch zo maar niet het politiebureau binnenstappen en de dossiers opvragen?

DE JONGE BERT:
Ze zullen zich haasten!

DE JONGE BRAM:
Ik weet iets anders. Misschien bewaren ze bij Peter thuis foto's. Of een geheim dagboek. Of andere documenten die ons wijzer maken.

DE JONGE SOFIE:
En hoe dacht je die in handen te krijgen?

DE JONGE BRAM:
Door 's nachts in te breken.

DE JONGE BERT:
Wat!?
TIKT MET WIJSVINGER TEGEN ZIJN SLAAP.
Jij bent gek! Inbreken: dat gaat zo maar niet. En mag jij 's nachts weg? Of slapen je ouders zo vast? Mijn moeder niet, hoor! Die is altijd wakker zodra ik naar beneden ga om in de koelkast wat eetbaars te zoeken.

DE JONGE SOFIE:
Deze keer heeft Bert gelijk, Bram. Je draaft door. Of denk je dat de foto's en krantenknipsels daar voor het rapen liggen?

DE JONGE BRAM:
Maar dat is het! Verdorie, dat ik daar niet eerder aan gedacht heb.

DE JONGE BERT:
Welk lumineus idee heeft je ongelooflijk verlichte geest nu weer uitgedacht?

DE JONGEBRAM:
Krantenknipsels! Op de redactie van een krant hebben ze een archief. Daar bewaren ze alle dagbladen van de voorbije jaren. We kunnen een aantal kranten opvragen.

DE JONGE BERT:
O ja, slim hoor! En welke kranten gaat mijnheer dan opvragen? Of weet jij wanneer Peters vader gestorven is?

DE JONGE BRAM:
Drie jaar geleden, zei dat vrouwtje.

DE JONGE BERT:
En in welke maand? En op welke dag?

DE JONGE BRAM:
Maar valt jouw euro dan niet? Valt hij echt niet?

DE JONGE BERT:
Nee! Als ik honger heb, kan ik niet nadenken.

DE JONGE BRAM:
Dan zal ik het je eens uitleggen. Er zijn twee mogelijkheden: de overeenkom-sten tussen Raspoetin en Peters vader zijn toevallig, of ze zijn dat niet.

DE JONGE BERT:
TOT SOFIE:
Zou hij dat alleen bedacht hebben?

DE JONGE SOFIE:
Wees toch eens stil!

DE JONGE BRAM:
Als ze niet toevallig zijn, gaat de gelijkenis misschien wel verder dan een laars die op het water dreef. Dan bestaat er misschien ook een overeenkomst in de datum van overlijden. Vergeet niet dat het lijk van Raspoetin op een heel speciale dag werd gevonden...

DE JONGE SOFIE:
Op nieuwjaarsdag!

DE JONGE BRAM:
Juist! Op nieuwjaarsdag! Dus vragen we gewoon de kranten van de eerste week van januari van drie jaar geleden. .

DE JONGE BERT:
En gaan die redacteurs al die oude kranten naar een paar snotneuzen sturen, denk je?

DE JONGE BRAM:
O, maar we schrijven er onze leeftijd niet bij. En we beloven dat we alle onkosten zullen vergoeden. Akkoord?

DE JONGE SOFIE:
Oké!

DE JONGE BRAM:
Bert?

BERT:
Voor mij is het dik in orde, hoor. Op voorwaarde dat we eerst iets gaan eten. Wat zou je zeggen van een...

BRAM EN SOFIE:
IN KOOR:
Cheeseburger!

LICHT OP KLAS. DE BOKSER STAAT VOOR HET BORD. BERT SLENTERT NAARBINNEN, GEVOLGD DOOR SOFIE EN BRAM.

SOFIE:
FLUISTERT:
Heb je het gezien? Peter...

BRAM:
Wat?

SOFIE:
Rond zijn hals.

ZE GAAN IN HUN BANKEN ZITTEN.

BOKSER:
De toetsen over zinsontleding...

BERT:
KREUNT:
Oeieoei! Dat wordt zinsverbijstering!

OP DAT MOMENT KOMT PETER BINNEN. HIJ HEEFT DE KETTING MET VIJFPUNTIGE STER OM ZIJN HALS HANGEN DIE RASPOETIN ALTIJD OM DE NEK HEEFT. PETER STAPT TRAAG NAAR ZIJN PLAATS, EEN GRIJNS OM DE MOND. GAAT ZITTEN.

BOKSER:
KAN ZIJN OGEN NIET GELOVEN.
Beeckmans. Wat is dat daar om je hals?
PETER:
D... dat is het p... pentagram van R... Raspoetin. D... dat m... magisch teken m... met grote kracht!

BOKSER:
NADRUKKELIJK EN TRAAG:
Doe dat af!

PETER:
W... waarom? Ik w... wist niet d... dat het d... dragen van p... pentagrammen v... verboden is.

BOKSER:
Hang niet de onnozelaar uit, Beeckmans. Je weet goed genoeg wat ik bedoel. Het is mij niet om het voorwerp te doen, maar om het feit dat je mij hier voor een volle klas zit uit te dagen.

PETER:
Ik hou het l... liever om.

BOKSER:
SCHREEUWT:
Doe! Dat! Af!

PETER:
HAALT SCHOUDERS OP:
G... goed dan.
DOET KETTING AF EN LEGT ZE VOOR ZICH OP ZIJN BANK

BOKSER:
LOOPT ALS EEN WOESTELING NAAR PETER TOE, GRAAIT DE KETTING VAN DE BANK
Doe ze weg, zei ik!
SLAAKT EEN KREET, LAAT DE STER VALLEN EN KIJKT NAAR ZIJN HAND DIE BLOEDT.
Ai!
NEEMT EEN ZAKDOEK EN WIKKELT DIE OM ZIJN HAND

PETER:
ZONDER TE STOTTEREN. HEEL RUSTIG. IJZIG. ZIJN STEM LIJKT OP DIE VAN RASPOETIN
Ziet u nu dat het een magisch teken met grote kracht is!

LICHT FADE OUT OP KLAS, FADE IN OP HAMBURGERRESTAURANT WAAR DE OUDE SOFIE EN BRAM INMIDDELS WEER SAMEN AAN EEN TAFELTJE ZITTEN.

DE OUDE BRAM
Heb ik mij dat nu ingebeeld of niet? Volgens mij zei hij dat toch zonder te stotteren?

DE OUDE SOFIE
KNIKT HEEL ZELFZEKER.
Het was geen inbeelding Bram. Ik heb het ook gehoord. Hij stotterde niet! Voor de tweede keer leek het alsof Peter niet aan het woord was, maar wel Raspoetin.

DE OUDE BRAM
We moesten het probleem dringend oplossen. Want net als zijn vader, leek ook Peter onder invloed van Raspoetin te komen. Hij leek die pop te worden...

DE OUDE SOFIE
We hoopten vurig dat de kranten ons een stapje dichter zouden helpen.

DE OUDE BRAM
Maar veel wijzer werden we er niet van!

LICHT FADE OUT IN HAMBURGERRESTAURANT. FADE IN OP KAMERTJE VAN BRAM. DE JONGE SOFIE, BRAM EN BERT ZITTEN IN KRANTEN TE LEZEN.

DE JONGE SOFIE:
Hoe kan dat nu? Vier kranten, vier verschillende versies! Is Peters vader nu in het kanaal gesprongen, gegleden, gesukkeld of geduwd?

DE JONGE BRAM:
Er zijn in elk geval verschillende doodsoorzaken mogelijk. En één daarvan is moord!

DE JONGE BERT:
Ik had het kunnen denken! Van alle mogelijkheden pik jij er natuurlijk de meest geheimzinnige, de meest lugubere, de meest ondenkbare...

DE JONGE BRAM:
Ondenkbaar? En die onbekende cafébezoeker dan?

DE JONGE SOFIE:
Ja, dat is waar! Toen Peters vader rond middernacht het café verliet, was er een onbekende die samen met hem is weggegaan. Dat verklaren alle getuigen.

DE JONGE BERT:
Puur toeval! Waarschijnlijk is die vent op hetzelfde uur naar huis vertrokken.

DE JONGE BRAM:
En hier dan? In deze krant beweren ze dat politiecommissaris Verhoeven moord niet uitsluit. Volgens hem waren er afdrukken van touwen op de polsen en enkels te zien!

DE JONGE BERT:
En ik zeg je dat dat allemaal inbeelding is! Waarom kan Peters vader niet gewoon dronken geweest zijn? Misschien nam hij een verkeerde weg en is hij in het kanaal gegleden.

DE JONGE BRAM:
Je wil het niet zien hé! Je wil gewoonweg niet zien dat wat er met Peters vader gebeurd is, parallel loopt aan wat er met Raspoetin gebeurd is. Ook hij kwam rond de jaarwisseling om het leven! En ook hij werd aan handen en voeten gebonden vooraleer hij in de rivier werd gegooid!

DE JONGE BERT:
RAZEND:
Maar hij werd eerst vergiftigd en in de rug geschoten! Waar zijn hier de kogels? En het vergif? Trouwens van die touwen zijn er ook al geen bewijzen! Er staat alleen dat op zijn polsen iets te zien was dat léék op de afdrukken van touwen...

DE JONGE BRAM:
Die touwen kunnen weggerot zijn in het water.

DE JONGE BERT:
Och... Och! Jij bent een fantast! Een betweterige fantast die denkt dat hij en hij alleen de waarheid kent!
LOOPT KWAAD WEG. ROEP NOG:
Weet je wat? Voor mij kun je de pot op!
AF.

DE JONGE SOFIE:
GLIMLACHT:
Altijd een slecht verliezer geweest!

LICHT FADE IN OP HAMBURGER-RESTAURANT.

DE OUDE SOFIE:
Bert was echt kwaad. Maar gelukkig duurde dat bij hem nooit lang. De volgende dag was hij de ruzie alweer vergeten.

DE OUDE BRAM:
Op school bleek Peter afwezig. Niemand wist wat er aan de hand was. Geen telefoontje of doktersbriefje.

DE OUDE SOFIE:
Dus besloten we hem na schooltijd een bezoekje te brengen. Tot onze verbazing lag hij niet in bed. Nee, we vonden hem in die akelige kelder bij zijn akelige poppen.

LICHT FADE OUT IN HAMBURGERRESTAURANT, FADE IN OP KELDER.

PETER:
(MET DE POP DIE NU ZONDER TE STOTTEREN PRAAT IN PLAATS VAN PETER ZELF)
Als er een ster valt mag je een wens doen, mag je een wens doen, als je het ziet. Als er een ster valt...

SOFIE EN BRAM KOMEN OP. ZE HOREN PETER BEZIG DIE HEN NIET OPMERKT.

DE JONGE SOFIE
Hij doet het weer!

DE JONGE BRAM:
Geen gestotter! Hij voelt zich Raspoe...

VOORALEER BRAM KAN UITSPREKEN, KOMT BERT BINNEN-GESTAPT.

DE JONGE BERT:
Ha, hier ben je. Zeg, we dachten dat je ziek was?

PETER:
KIJKT VERSCHRIKT OP. LEGT DE POP NEER. STOTTERT NU WEL.
Och, v... vanmorgen had ik w... wat k... koorts. Een l... lichte g... griep, d... denkt de d... dokter. K... Kom dus m... maar niet te d... dicht.

DE JONGE BRAM:
En dan zit jij in deze... vochtige kelder!

STILTE. DE DRIE VOELEN ZICH MERKBAAR NIET OP HUN GEMAK.

PETER:
W... Wat vinden jullie v... van mijn p... poppen? Z... Zijn ze niet m... mooi?

DE JONGE BRAM:
Ze zijn indrukwekkend.

DE JONGE SOFIE:
MOMPELEND:
Ik zou er niet graag mee naar bed gaan.

DE JONGE BERT:
DUBBELZINNIG:
Je vader zou het ook niet goedvinden, denk je niet, Sofietje?

PETER:
H... heb jij d... dan nooit m... met p... poppen geslapen?

DE JONGE SOFIE:
Wèl met poppen! Niet met griezels die er uitzien alsof ze elk moment tot leven kunnen komen.

XANDER:
Hè, ons niet b... beledigen, hoor!

DE JONGE SOFIE:
Peter, hoe doe je dat toch?

NISHKA:
D... Dat, lieve Sofie, is ons g... geheimpje.

DE JONGE BRAM
Ongelooflijk!

YOERI:
H... Hoe is het anders m... met B... Boxing B... Boostings?

DE JONGE BERT:
Ach, zoals altijd. Die zal wel nooit veranderen.

PETER
D... D... aar ben ik niet zo z... zeker van! Je m... mag één d... ding immers niet v... vergeten:

RASPOETIN
Als je een ster ziet vallen, mag je een wens doen, mag je een wens doen, als je het ziet!
LACHT.

LICHT FADE OUT OP KELDER. FADE IN OP RESTAURANT. DE OUDE BRAM EN SOFIE ZITTEN ZWIJGEND EN NADENKEND AAN EEN TAFELTJE. DE OUDE BERT KOMT MET EEN HAMBURGER OP EEN PLATEAU NAAR HEN TOEGESTAPT.

DE OUDE BERT:
Zo, dat is echt de laatste voor vandaag.

DE OUDE SOFIE:
NEGEERT ZIJN OPMERKING. MOMPELT STIL VOOR ZICH UIT.
Toen ik Peter in de kelder zo bezig zag, kroop de angst als een harige spin langs mijn ruggegraat naar mijn nek. Wat bedoelde hij toch met dat sterrengedoe?

DE OUDE BRAM:
Ik had de indruk dat hij meer en meer op Raspoetin begon te lijken. Het was alsof die pop leefde en alsof dat leven zich in Peter overplantte.

DE OUDE BERT:
TERWIJL HIJ EEN HAP NEEMT VAN ZIJN HAMBURGER.
Belachelijk! Poppen leven niet.

DE OUDE BRAM:
Geef toe dat je ook onder de indruk was.

DE OUDE BERT:
BEETJE ONWILLIG.
Wat wil je. Die sfeer in de kelder was inderdaad angstaanjagend. Dat moet ik toegeven. Maar om nu te zeggen dat het leven van Raspoetin zich ging overplanten in de bezitter van de pop, dat lijkt me ook nu nog altijd even absurd als toen...

DE OUDE SOFIE:
Maar na dat voorval met die ster wàs er iets veranderd! Dat zag jij toch ook! De manier hoe de Bokser reageerde bijvoorbeeld! Zijn flauwe grapjes liet hij thuis. En hij pestte niemand meer. Zelfs Peter niet.
DE OUDE BRAM:
Soms zat hij een heel lesuur bleek voor zich uit te staren...

DE OUDE SOFIE
Toch waren we nog verrast toen de studiemeester ons kwam vertellen dat meneer Boostings ziek was en dat hij een hele tijd afwezig zou blijven.

DE OUDE BRAM
Maar er kwam wel een vervangster.

DE OUDE BERT
KAUWEND
Een toffe bie!

DE OUDE SOFIE:
Langzaam begon alles op zijn plaats te vallen, als de stukjes van een puzzel. Als er een ster valt, mag je een wens doen, had Peter gezegd.
Het voorval met dat pentagram... Die vijfpuntige ster. De Bokser liet ze vallen... Beschikte Peter werkelijk over onverklaarbare krachten? Had hij een vloek uitgesproken over onze leraar Nederlands? Als wraak?

DE OUWE BERT:
Belachelijk!

DE OUDE BRAM:
NEGEERT BERTS OPMERKING
Ik besloot de proef op de som te nemen.

LICHT FADE OUT OP HAMBURGERRESTAURANT. DE OUDE BRAM, BERT EN SOFIE VERLATEN HET RESTAURANT. FADE IN OP KAMERTJE VAN BRAM. MET DE JONGE , BRAM, BERT EN SOFIE.

DE JONGE BRAM:
Ik heb een idee! We sturen de Bokser een kaartje waarop we hem veel beterschap toewensen.

DE JONGE BERT:
Gatlikker! Je zit een half jaar te vloeken en te kafferen omdat de Bokser ons voortdurend tiranniseert en nu ga je hem poeslief een pootje geven. Daar doe ik niet aan mee, hoor!

DE JONGE BRAM:
Ik wil met dat kaartje naar Peter. Snap je?

DE JONGE BERT:
Nee.

DE JONGE SOFIE:
Ik wel. Jij wilt met dat kaartje naar Peter om er hem iets te laten opschrijven. En dan wil je Peters tekst vergelijken met...

DE JONGE BRAM:
Met de tekst op het telegram dat Raspoetin destijds naar de zieke prins stuurde!

DE JONGE BERT LAAT ZICH PAL ACHTEROVER VALLEN.

DE JONGE SOFIE:
Wat heb jij? Een appelflauwte?

DE JONGE BRAM:
Ik wil weten of Peter net als Raspoetin zal schrijven dat de ziekte minder erg is dan ze lijkt.

DE JONGE BERT:
Help! Hij meent het!

DE JONGE BRAM:
NEGEERT HEM.
Als hij dat doet, is dat de zoveelste bevestiging van mijn vermoeden. Sterker nog, dan wéét ik gewoon dat Peter een reïncarnatie is van Raspoetin!

DE JONGE BERT:
Een reïncar-watte?

DE JONGE BRAM:
Een reïncarnatie. Het feit dat levende wezens na hun dood herboren worden als andere levende wezens.

DE JONGE BERT:
Nonsens! Bulshit! Larie! Apekool!

DE JONGE BRAM:
Het is als met God. Je gelooft erin of je gelooft er niet in. Ik wéét dat Peter een reïncarnatie van Raspoetin is. Omdat ik dat geloof. Bewijzen kan ik het niet. Maar ik zie wel een heleboel overeenkomsten...

DE JONGE BERT:
Dus als er na mijn dood iemand geboren wordt die graag cheeseburgers eet, ben ik gereïncarneerd?

DE JONGE BRAM:
Bij Peter zijn er meer gelijkenissen.

DE JONGE BERT:
Het zal inderdaad moeilijk zijn nog iemand te vinden met àl mijn charmes.

DE JONGE SOFIE:
Jongens, hou toch eens op met dat geruzie! Sturen we nu een kaartje of niet?

DE JONGE BRAM:
Natuurlijk.

LICHT FADE OVER NAAR HET HAMBURGERRESTAURANT. PETER ZIT INMIDDELS AAN EEN TAFELTJE. DE JONGE SOFIE, BRAM EN BERT KOMEN BINNEN EN KOMEN BIJ HEM ZITTEN.

DE JONGE BRAM:
Zeg Peter, we gaan met de hele klas een wenskaartje naar de Bokser sturen. Wil jij er ook iets opschrijven?

PETER:
KIJKT DE JONGE BRAM AAN. STILTE. DAN:
Ik z... zal me h... haasten. D... de oorzaak v... van al mijn ellende b... beterschap toewensen, zeker. V... voor mijn part m... mag de B... Bokser nog een hele t... tijd z... ziek blijven!

HIJ STAAT OP EN WANDELT WEG, NAGEKEKEN DOOR DE DRIE ANDEREN.

DE JONGE BRAM:
KIJKT IN PANIEK NAAR DE JONGE SOFIE
Als Raspoetin indertijd op dezelfde manier had gereageerd, dan was de prins gestorven.

DE JONGE BERT:
GNIFFELEND:
Geloof je dat nu écht? Geloof je nu echt dat de Bokser dood zal gaan?

DE JONGE BRAM:
Ik kan er niet aan doen Bert! Het blijft maar door mijn hoofd spoken.

DE JONGE BERT:
Spoken... Dat is hier wel het juiste woord.

DE JONGE BRAM:
Ik kan er al dagen niet meer van slapen!

DE JONGE BERT
(DIE AAN DE TOOG IN HET HAMBURGERRESTAURENT EEN MILKSHAKE BESTELT)
Ik zie het! Je ziet eruit als een potje milkshake. Maar als ik kan kiezen heb ik er volgende keer liever eentje mèt aardbeien!

DE JONGE BRAM:
Maar het is écht! Die affaire met Peter begint me hoe langer hoe meer dwars te zitten. Weet je dat ik vannacht om half drie alle krantenartikels herlezen heb? Maar ik ben nog altijd niks wijzer geworden. Volgens mij zitten we in een doodlopend straatje.

DE JONGE SOFIE:
Dan is er maar één oplossing: Peter vragen op welke manier zijn vader om het leven is gekomen.

DE JONGE BERT:
PLOTS ERNSTIG.
Dat doe je toch niet zoiets! Misschien wil Peter liever niet aan de dood van zijn vader herinnerd worden.

DE JONGE SOFIE:
Het tegenovergestelde kan ook! Veel mensen voelen zich opgelucht als ze hun verdriet met iemand kunnen delen.

DE JONGE BRAM:
ZUCHT:
Dat zal geen gemakkelijk gesprek worden. Ik weet nooit hoe ik in zo'n situatie moet beginnen.

DE JONGE BERT:
Ik ook niet. Dat zijn dingen die je niet leert.

DE JONGE SOFIE:
Als jullie het niet durven, zal ik het wel doen! Ik beweer niet dat ik goed ben in zulke gesprekken, maar ik wil het in elk geval proberen. Maar dan wel alleen! Dat praat makkelijker dan wanneer er twee pottenkijkers bij zijn.

DE JONGE BRAM:
Sofie, je bent een schat!
GEEFT HAAR SPONTAAN EEN KUS.

DE JONGE SOFIE:
VERRAST EN VERBAASD:
Hei, wat krijgen we nu?

DE JONGE BRAM:
VERLEGEN. STOTTERT:
Ik... euh... sorry...

LICHT FADE OUT OP RESTAURANT. LICHT FADE IN OP KELDER, PETER KOMT SNEL OPGEREND. PROBEERT ZICH TE VERSTOPPEN.

NISHKA
P... Peter! W... wat is er g... gebeurd?

PETER:
H... hij heef ons g... gevonden!

YOERI:
W... wie?

PETER:
D... de man met d.. de l... lange jas. Ik s.. sloot de l... luiken. Hoorde g... geritsel. D... draaide me om. En d... daar s...stond hij.

XANDER:
L... laat hem maar komen. Ik s... sla al zijn t... tanden uit zijn m... mond!

PETER:
P... Pjotr, z... zei hij, d... denk aan wat je v... vader overkwam. G... geef mij d... die p... poppen. O G.. god! Er z... zullen w... weer telefoontjes k... komen: IMITIEERT: B... Beeckmans! s... speel n... niet met v... vuur. B... B... Beeckmans! J... je weet w... wat er op het sp... spel staat!
W... we zullen w... weer m... moeten v... verhuizen.

HIJ NEEMT DE POP RASPOETIN VAST EN DRUKT ZE TROOST EN BESCHERMING ZOEKEND TEGEN ZICH AAN. MAAR PLOTS KOMT DE POP TOT LEVEN. ZE RUKT ZICH LOS VAN PETER.

RASPOETIN
Het is je eigen schuld, Peter Beeckmans! Je had je vrienden hier nooit mogen laten komen. Je maakte hen nieuwsgierig. En hun nieuwsgierigheid heeft ons verraden. Zonder hen was hij ons nooit op het spoor gekomen. Nooit!

PETER
Hoe b... bedoel j... je?

RASPOETIN
Ze gingen naar het dorp waar we vandaan komen. Ze stelden vragen. En dat bracht hèm op ons spoor.

YOERI
L... laat hem met rust, Raspoetin! Ook z... zonder d... die drie w... wijsneuzen zou d... de schaduw ons op het sp... spoor z... zijn g... gekomen!

NISHKA
P... Peter heeft d... dus niks v... verkeerd gedaan!

XANDER
K... Kop op P... Peter!

PETER:
W... we zullen m... moeten verhuizen... Verhuizen...

NISHKA:
TROOSTEND:
Ssssst!

PETER:
De s... schaduw z... zal me v... vermoorden. Zoals m... mijn v... vader.

YOERI:
En B... Boris.

PETER:
W... Wie is d... dat?

NISHKA
D... die goede, oude B... Boris.

XANDER:
Oud? Hij w... was n... nog maar vijfenvijftig.

RASPOETIN:
Boris heeft erom gevraagd! Hij had maar niet...

XANDER :
ONDERBREEKT HEM.
Hou j... je m... mond, Raspoetin!

RASPOETIN:
DREIGENDE STILTE
Wat moet ik?

XANDER:
N... Niets. Het s... spijt me, Raspoetin, het sp... spijt me.

RASPOETIN:
Waag het nooit meer om me op die manier aan te spreken. Of ik gooi mijn halsketting op de grond.
UITDAGEND:
En als er een ster valt mag je een wens doen, mag je een wens doen als je het ziet.

XANDER:
Nee! Niet d... doen Raspoetin, niet d... doen, alstublieft!

NISHKA:
OOK ALS 'BLIKSEMAFLEIDER' BEDOELD
We z.... zullen Peter v... vertellen wat er geb... beurde met B..Boris toen hij aanmonsterde op een s... schip!

YOERI:
Ja. D... Doe dat! Peter m...moét weten wat er geb... gebeurd is.

RASPOETIN:
Op dat schip leerde Boris je vader kennen, Peter. Die maakte toen zijn laatste lange bootreis. Omdat je moeder dat wilde.

YOERI:
Z... ze werden vrienden, B.... Boris en je v... vader. Z... ze w... werden v... vrienden.

NISHKA :
Tijdens die b... bootreis heeft Boris ons g... gemaakt. Hij s... sneed ons uit hout. M... met een m... mes.

XANDER:
Hij h... had een p... paar houtstronken mee aan b... boord g... genomen.

RASPOETIN:
Gestolen. Boris' vingers waren veel te lang. Hij zou het nooit afleren.

NISHKA:
Toch m... moeten we B... boris dankbaar b... blijven. Z... zonder hem w... waren w... we er n... nooit g... geweest.

PETER:
D... dat w... was misschien b... beter g... geweest.

NISHKA:
Peter!

PETER:
Ik heb het n... niet over j... jou, Nishka. Of over Y... Yoeri. Of Ks... Xander!

RASPOETIN
LACHT LUID EN SPOTTEND. :
Hij heeft het over mij! Is het niet Peter Beeckmans? Mij ben je liever kwijt dan rijk. PESTEND Waarom? Maak ik je bang? Onthou het, Peter. Wat je ook doet, ik zal er altijd zijn. Altijd!
WAANZINNIGE LACH.

PETER:
En wat geb... beurde er d... dan verder met B... Boris?
STILTE. PETER KIJKT VAN DE ENE NAAR DE ANDERE POP.
W... Waarom antwoorden j... jullie n... niet? Y... Yoeri?

YOERI:
Heeft je v... vader die vraag n... nooit b... beantwoord, Peter? Heeft hij je n... nooit verteld dat B... Boris in F... Frankrijk van b... boord ging? D... Dat hij ontslag nam als m... matroos? D... dat hij in M... Marseille een k... kamertje huurde? Heeft hij je nooit v... verteld dat B... Boris bang was. D... Doodsbang. Dat hij op dat k... kamertje in M... Marseille k... koortsachtig aan een n... nieuwe pop werkte?

RASPOETIN:
Mij! Hij maakte mij!

XANDER:
D... de dag n... nadat Raspoetin helemaal afg... gewerkt was, ging je v... vader B... Boris w... weer opzoeken.

PETER:
W... wat gebeurde er t... toen?

RASPOETIN:
ZICH VERKNEUKELEND:
Het was daar een ravage! Boris lag in een grote plas bloed. Met een mes in zijn rug! Toch verwittigde je vader de politie niet. Hij sloeg op de vlucht.

PETER:
W... Waarom?

NISHKA:
Omdat z... zijn v... vingerafdrukken overal te v... vinden w... waren. Ze z... zouden hèm v... verdenken Boris v... vermoord te hebben.

XANDER:
G... gelukkig n... nam hij ons m... mee.

YOERI:
Maar heeft je v... vader je d... daar dan zelf nooit iets over v... verteld! En ook n... niet over het b... briefje dat hij d... daar gevonden heeft?

PETER:
ZOEKEND IN EEN KIST DIE IN DE KELDER STAAT.
B... Briefje? Er is een b... briefje, ja? Ik heb het na p...papa's d... dood tussen zijn sp... spullen gevonden!
VINDT HET BRIEFJE EN LEEST DE TEKST.
v... vierentwintig m....maart negentienhonderd t... tweeënzeventig
Ja, X... Xander, Nishka, R...Raspoetin
en Yoeri z... zijn als A... Aladdin:
hun grootste m... macht zit b... binnenin.
Maar ach, hun aardse w... wonderlamp
die v... voert v... vaak naar een w...
En d... daar eindigt de t... tekst plotseling! .

RASPOETIN
LUCHTIG:
Omdat iemand een mes in Boris zijn rug plofte! Boris kon niet verder schrijven!

PETER:
W... Werd dat b... briefje dan d.... door Boris geschreven?

YOERI:
Ja! Maar hij h... heeft de t... tekst jammer genoeg niet k... kunnen v... voleindigen!

PLTOS HOREN WE EEN GESTOMMEL.

NISHKA:
V... voetstappen! Ik hoor g... gestommel. B... Boven!

PETER:
H... hij! Hij is er!

RASPOETIN:
Je bent een schijtlaars Peter Beeckmans. Je kunt niet blijven vluchten! Je zult iets moeten doen.

NISHKA:
D... de kelderdeur! Hij k... komt naar b... beneden!

RASPOETIN:
Iets doen, Peter!

PETER:
ALS EEN ECHO:
Iets d... doen!
KIJKT ROND. VINDT EEN TOUW. RAAPT HET OP. STELT ZICH MIN OF MEER VERBORGEN OP.
DE POPPEN NEMEN WEER EEN LEVENLOZE HOUDING AAN. PETER HOUDT HET TOUW IN BEIDE HANDEN GEKLEMD… EEN SCHIM KOMT LANGZAAM DICHTERBIJ. ZE DRAAGT EEN LANGE JAS…

PAUZE.

Deel 2 van RASPOETIN, een toneel thriller voor jongeren, door Guy Didelez en Luc Schoonjans

2006-06-12T14:59:00.000+02:00

DE JONGE SOFIE MET EEN JAS AAN KOMT ONHERKENBAAR IN HET SCHEMERDONKER OP. ZE DRAAGT EEN LANGE JAS. PETER SLAAT HET TOUW OM HAAR NEK. SOFIE GILT.

PETER:
S... Sofie!
LAAT HAAR GESCHROKKEN LOS
Het s... spijt m... me.

DE JONGE SOFIE:
ONTDAAN. HERSTELT ZICH.
Nee nee... Geeft niet. Ik had hier niet zo maar moeten komen binnensluipen.

PETER:
W... waar z... zijn Br... Bram en B... Bert?

DE JONGE SOFIE:
Ik kwam liever eens alleen met je praten!

PETER:
W... waarom?

DE JONGE SOFIE:
Ik... euh... ik wil leren buikspreken!

PETER:
W... werkelijk?

DE JONGE SOFIE KNIKT.

RASPOETIN;
(ALLEEN PETER LIJKT HEM TE HOREN)
Ze liegt!

PETER:
Je w... wilt dus... leren b... buikspreken?

RASPOETIN
Ze liegt, Peter. Ze is hier om een heel andere reden!

DE JONGE SOFIE:
Wat is er, Peter? Waarom bekijk je me zo?

RASPOETIN
De waarheid, Sofie!

PETER:
Ik w... wil de w... waarheid, Sofie!

DE JONGE SOFIE:
Maar Peter, het is de waarheid. Ik wil echt leren buikspreken.

RASPOETIN:
Ze wil alles over je vader te weten komen!

PETER
Je w... wil alles over m... mijn vader te weten k... komen. Is het niet, S... Sofie?

DE JONGE SOFIE:
Ik... het... Om eerlijk te zijn: ja.

RASPOETIN:
Ze hoeft haar neus niet in andermans zaken te steken!

PETER:
W... wat wil je w... weten?

RASPOETIN:
Gooi haar eruit, Peter. Het is haar schuld dat de man met de lange jas ons weer op het spoor is.

DE JONGE SOFIE:
Hoe is je vader gestorven, Peter?

STILTE. PETER LIJKT IN EEN TWEESTRIJD GEWIKKELD.

YOERI :
V... Vertel haar alles, P... Peter. Het z... zal j... je helpen te v... vergeten.

RASPOETIN:
Hou je mond! Wie zegt dat hij wil vergeten.

PETER DRUKT IN PANIEK ZIJN HANDEN OP ZIJN OREN. BLIJFT EEN TIJDJE ZO STAAN. HET LIJKT OF DE STEM VAN RASPOETIN WEGEBT. WANNEER PETER ZIJN HANDEN WEGNEEMT, IS HIJ RUSTIGER GEWORDEN

PETER
Okee, Sofie... I... Ik zal je a... alles vertellen wat ik w... weet!

LICHT FADE OUT OP KELDER. HET BLIJFT EVEN DONKER. WANNEER HET LICHT FADE IN GAAT OP HET HAMBURGER-RESTAURANT, ZIEN WE DE JONGE BERT, BRAM EN SOFIE AAN EEN TAFELTJE. ZE BUIGEN ZICH OVER EEN SERVET WAAROP EEN TEKST GESCHREVEN STAAT.

DE JONGE BRAM:
LEEST
Vierentwintig maart negentienhonderd tweeënzeventig
Ja, Xander, Nishka, Raspoetin
en Yoeri zijn als Aladdin:
hun grootste macht zit binnenin.
Maar ach, hun aardse wonderlamp
die voert vaak naar een w...
Wat is dat voor een mysterieuse tekst?

DE JONGE SOFIE:
Ik weet het ook niet. Maar zo stond het er. Het leek heel vlug neergekrabbeld en na de 'w' ging er een lange haal naar beneden.

DE JONGE BERT:
En dat stond er in het Nederlands?

DE JONGE SOFIE:
Ja.

DE JONGE BERT:
Zie je wel dat Peter je leugens heeft wijsgemaakt.

DE JONGE SOFIE:
Hoezo?

DE JONGE BERT:
Een Rus zou toch nooit iets in het Nederlands schrijven!?

DE JONGE SOFIE:
Nu je het zegt!

DE JONGE BRAM:
Tenzij...

DE JONGE BERT:
Tenzij Peter met onze voeten rammelt!

DE JONGE BRAM:
Tenzij het geen ge-dicht is, maar een be-richt! Een bericht aan iemand die Nederlands spreekt.

DE JONGE SOFIE:
Peters vader!

DE JONGE BERT:
Ja maar, waarom zei hij Peters vader dan niet gewoon wat hij te zeggen had? Waarom schreef hij zo een mysterieuze tekst?

DE JONGE BRAM:
Misschien.... Misschien heeft Boris, net voor hij vermoord werd, gevoeld dat zijn moordenaar of moordenaars gingen toeslaan, en heeft hij daarom geprobeerd Peters vader een bericht te bezorgen.

DE JONGE BERT:
Ja, dag Jan! Waarom zou hij dan zo'n geheimzinnige tekst gebruiken?

DE JONGE BRAM:
Om te vermijden dat zijn overvallers het zouden onderscheppen, natuurlijk!

DE JONGE BERT:
En waarom begreep Peters vader de boodschap dan niet?

DE JONGE BRAM:
Omdat die boodschap nog niet af was! Als jij een onvolledige opgave voor wiskunde krijgt, kun je die ook niet oplossen!

DE JONGE SOFIE:
Zeg, hou eens op met dat gekibbel. Of willen jullie de rest van het verhaal niet horen?

DE JONGE BERT:
Is er dan nog meer?

DE JONGE SOFIE:
En of!

DE JONGE BERT:
Mag ik eerst een cheeseburger halen? Ik heb honger.
DE JONGE BRAM:
Jij blijft zitten tot Sofie is uitverteld!

DE JONGE BERT:
Als ik honger heb, kan ik me niet concentreren.

DE JONGE BRAM:
Zit en luister.

DE JONGE BERT:
Ja pa!

DE JONGE SOFIE:
Peters vader vond Boris, dood, maar verwittigde niet de politie. Hij keerde met het schip naar huis terug en bleef aan de wal. En dan ging het zoals die buurvrouw ons vertelde: hij ging werken, Peter werd geboren, hij geraakte zijn werk kwijt, begon te drinken, ging optreden om een centje bij te verdienen.

DE JONGE BERT:
Niets nieuws, dus. Mag ik nu...?

DE JONGE BRAM:
Blijf zitten!

DE JONGE SOFIE:
Na één van de optredens kreeg Peters vader een telefoontje.

DE JONGE BERT:
Mijn vader krijgt er elke dag tientallen.

DE JONGE SOFIE:
Een anoniem telefoontje.

DE JONGE BERT:
O!

DE JONGE SOFIE:
Een mannenstem vroeg Peters vader of de poppen te koop waren. De geïnteresseerde wou zelfs een hoog bedrag neertellen. Maar Peters vader weigerde.

DE JONGE BERT:
De stomkop!

DE JONGE SOFIE:
Het bleef niet bij dat ene telefoontje. Er kwam een tweede, een derde, een vierde... Maar Peters vader bleef weigeren. Toen veranderde de toon van de man aan de andere kant van de lijn. Hij begon te dreigen. Hij zou hoe dan ook in het bezit komen van die poppen, zei hij. Peters vader werd bang en verstopte de poppen in de kelder.

DE JONGE BERT:
Hé, dat is vreemd! Peter bewaart de poppen ook in de kelder.

DE JONGE SOFIE:
Ook hij is bang dat ze gestolen zullen worden.

DE JONGE BRAM:
Hoezo?

DE JONGE SOFIE:
Toen Peters vader nog leefde, werd er op een nacht ingebroken.

DE JONGE BERT:
Wat werd er gestolen?

DE JONGE SOFIE:
Niets! Geen frank! Het weinige geld dat in huis was, lag onaangeroerd op een goed zichtbare plaats.

DE JONGE BERT:
Dus was het de inbreker om wat anders te doen?

DE JONGE BRAM:
De poppen, natuurlijk!

DE JONGE SOFIE:
Twee weken na de inbraak kwam Peters vader om het leven.

LICHT FADE OUT OP HAMBURGERTENT. FADE IN OP KELDER.

PETER:
Hij heeft m... mijn v... vader vermoord! D... De m... man met d... de lange jas! Hij heeft v... vader in het w... water geduwd. V... Vader liep n... nooit langs het k... kanaal n... naar huis. Het lag niet eens op z... zijn weg!
FURIEUS TEGEN DE POPPEN:
J... jullie hebben z... zijn dood op j... jullie g... geweten! Om j... jullie is m... mijn vader v... vermoord! M... met de handen g... gebonden in het w... water g... geworpen! W... Waarom? W... Welk v... vreselijk g... geheim b... bewaren jullie, d... dat mijn v... vader het m... met zijn leven m... moest betalen?

LICHT FADE OUT IN KELDER FADE IN OP KAMERTJE VAN BRAM. DE JONGE BRAM ZIT AAN ZIJN BUREAUTJE. DE SERVET LIGT OPENGEVOUWEN VOOR HEM. DE JONGE SOFIE KOMT HAASTIG BINNENGELOPEN.

DE JONGE SOFIE:
Waarom wou je me alleen spreken? Zonder Bert?

DE JONGE BRAM:
Die gelooft me toch niet. Hier.
GEEFT HAAR HET SERVET.

DE JONGE SOFIE:
KIJKT ERNAAR. LEEST
Duizend negenhonderd tweeënzeventig min vijfenvijftig is duizend negenhonderd zeventien.
Duizend negenhonderd tweeënzeventig min zesenvijftig is duizend negenhonderd zestien.
Waarom zijn die cijfers zo belangrijk?

DE JONGE BRAM:
Ze bewijzen mijn hele theorie. Wacht, ik zal het je uitleggen. Het bovenste cijfer, negentienhonderd tweeënzeventig en niet duizend negenhonderd tweeënzeventig, verwijst naar het jaar dat Boris vermoord werd.

DE JONGE SOFIE:
24 maart 1972?

DE JONGE BRAM:
Inderdaad. Die datum kennen we heel precies.

DE JONGE SOFIE:
Ja, want hij staat bovenaan het gedicht.

DE JONGE BRAM:
De middelste cijfers, 55 en 56, verwijzen naar de vermoedelijke leeftijd van Boris op het ogenblik dat hij vermoord werd.

DE JONGE SOFIE:
Peter zei dat Boris vijfenvijftig was toen zijn vader de Rus leerde kennen.

DE JONGE BRAM:
Als ik nu die leeftijd van 1972 aftrek, vind ik het geboortejaar van Boris: 1916 of 1917!

DE JONGE SOFIE:
Maar dat is...

DE JONGE BRAM:
...precies de periode waarin Raspoetin gestorven is! Hij werd eind 1916 vermoord. Zijn lichaam werd op 1 januari 1917 gevonden! Begrijp je waar ik naartoe wil? Dit bewijst dat Boris de reïncarnatie is van Raspoetin.

LICHT FADE IN OP KELDER

RASPOETIN:
De moordenaars konden wel mijn lichaam, maar niet mijn geest doden! Toen mijn lichaam stierf, nam mijn geest bezit van een baby die in één of ander Russisch dorpje geboren werd!

LICHT FADE OUT OP KELDER.

DE JONGE SOFIE:
Maar dat kan toch niet! Zoiets is toch pure verbeelding!

DE JONGE BRAM:
O ja? Wel, ik durf nog een stapje verder te gaan, Sofie. Ik beweer zelfs dat ook Boris nooit echt gestorven is. Zijn geest leeft voort in de laatste pop die hij gemaakt heeft.
Hier.
TOONT HAAR EEN VAN DE NASLAGWERKEN.
Zie je deze foto? Dat is Raspoetin, de historische figuur.

DE JONGE SOFIE:
Maar... de pop lijkt als twee druppels water op hem.

DE JONGE BRAM:
En dat is geen toeval, Sofie, geloof me! Waarom werkte Boris zo koortsachtig aan die pop, denk je? Waarom stierf hij haast onmiddellijk nadat de pop klaar was? Omdat het een kringloop is. De levenskracht van Raspoetin was zo groot dat ze overging in Boris, en vandaar in de pop. En daarmee is het niet afgelopen. De pop straalt zulke krachten uit dat ze langzaam maar zeker haar eigenaar in bezit neemt.

DE JONGE SOFIE:
Peters vader!

DE JONGE BRAM:
Juist. Wat zei die buurvrouw? De stem van Peters vader werd rauw. Hij liet zijn baard staan en was niet meer zichzelf.

DE JONGE SOFIE:
Maar dan loopt ook Peter gevaar!

DE JONGE BRAM:
Hij is al in de macht van de pop, Sofie! Soms verandert zijn stem, verandert zijn hele houding. Dan stottert hij niet meer en straalt hij een kracht uit die je nooit in hem zou vermoeden. Dan is hij niet langer Peter Beeckmans, maar...

LICHT FADE IN OP KELDER. RASPOETIN IN HET MIDDEN, PETER LIGT IN FOETUSHOUDING OP DE GROND

RASPOETIN:
HEFT ALS EEN OPPERPRIESTER ZIJN ARMEN:
Grigori Raspoetin!
WAANZINNIGE LACH.

LICHT FADE OUT OP KELDER.

DE JONGE BRAM:
En het is Grigori Raspoetin die de stille, wat angstige jongen, plotseling een pentagram laat dragen. Het is Raspoetin die Peter in opstand laat komen tegen zijn leraar Nederlands en hem laat wensen en verwensen.
STILTE.
Wel, wat denk je?

DE JONGE SOFIE:
Ik vrees dat je gelijk hebt.

DE JONGE BRAM:
Ik heb me lang afgevraagd hoe Raspoetin in Peter kon reïncarneren. De Russische monnik was al zeventig jaar dood. Maar met Boris is de tussenschakel gevonden.

DE JONGE SOFIE:
Toch zou ik je ontdekking niet meteen aan iedereen vertellen. Heel wat mensen weigeren dingen te geloven die ze niet kunnen zien of bewijzen. Ze vergeten dat je voor dingen die echt belangrijk zijn, geen garantie kunt krijgen. Je kunt er geen krijgen om honderd jaar te worden en je kunt er geen krijgen voor de liefde. Dat zijn dingen waarin je gewoon moet durven geloven.

DE JONGE BRAM:
Ik denk wel dat ik het zou kunnen... Geloven in de liefde, bedoel ik. Zonder een garantie te eisen...
KIJKT SOFIE AAN. ZE STAAN HEEL DICHT BIJ ELKAAR.
En jij?

LICHT FADE IN OP DE KELDER:

PETER:
RASPOETIN IS TERUG ROERLOOS. OP HET MOMENT DAT HET TOT EEN ZOEN ZOU KUNNEN KOMEN, SPRINGT PETER SCHREEUWEND OVEREIND. :
Nééén!!!
BRAM EN SOFIE KIJKEN GESCHROKKEN NAAR HEM. ALLE LICHTEN VOLLEDIG UIT. KORTE BLACKOUT.

LICHT FADE IN OP HET HAMBURGERRESTAURANT WAAR DE OUDE SOFIE, BERT EN BRAM SAMEN AAN EEN TAFELTJE ZITTEN.

DE OUDE BERT
Maar hèbben jullie nu gekust of niet? Dat zou ik wel eens willen weten!

DE OUDE SOFIE:
Zouden we dat wel aan zijn dikke neus hangen, Bram?

DE OUDE BRAM:
Hij heeft er eigenlijk geen zaken mee hé? Wat vind jij ervan!

DE OUDE SOFIE:
Geheimen zijn als deuren. Je kan ze beter dicht laten, want anders begint het te tochten!

DE OUDE BRAM
Hé dat is een goeie! Die moet ik onthouden.

DE OUDE BERT:
Plezant hé! Met een oude man zijn voeten spelen! Ik voel me nog altijd even hard uitgesloten als al die jaren geleden. Toen mocht ik er ook niet bij zijn!

DE OUDE BRAM:
Maar dat was je eigen schuld. Je hebt jezelf toen uitgesloten.

DE OUDE SOFIE
Omdat je ons niet wilde geloven! Omdat je ons altijd uitlachte!

DE OUDE BRAM:
Voor Sofie was het ernst, Bert! En voor mij trouwens ook! De vragen bleven als spinnen door mijn hoofd kruipen. Dagenlang. Eén spin beheerste het hele web: het gedicht. Wat had Boris willen zeggen toen hij dat gedicht schreef? Maar nog vooraleer ik de oplossing vond, wachtte mij een andere verrassing.

LICHT FADE OUT OP HAMBURGERRESTAURANT, FADE IN OP KAMERTJE BRAM. DE JONGE BRAM BESTUDEERT DE TEKST OP HET SERVET. GELUID: TIJDENS ONDERSTAANDE SCENE SPORADISCH DONDER EN BLIKSEM. HET ONWEER IS NOG VERAF.

DE JONGE BRAM:
Ja, Xander, Nishka, Raspoetin
en Yoeri zijn als Aladdin:
hun grootste macht zit binnenin.
Maar ach, hun aardse wonderlamp
die voert vaak naar een w...
Verdomme, dat laatste woord. Wat zou dat toch kunnen zijn?
...
Als ik het aantal lettergrepen eens telde!
TELT SNEL:
Eén, twee, drie, vier, vijf, zes, acht.
Eén, twee, drie, vier, vijf, zes, acht.
Elke regel telt acht lettergrepen... Het is dus logisch als ook de vijfde er acht telt. En het in te vullen woord moet rijmen op amp.
SCHRIJFT. BLAAST:
Pfff! Ik krijg er een punthoofd van.

DE JONGE SOFIE EN BERT KOMEN OP. ZE BRENGEN DE POPPEN NISHKA, XANDER EN YOERI. IN BRAMS KAMER BINNEN. SOFIE STELT ZICH BIJ NISHKA OP. BERT BIJ XANDER EN YOERI.

DE JONGE BERT:
Wat een weer! Het regent pijpenstelen.

DE JONGE BRAM:
KIJKT VERBAASD NAAR DE POPPEN.
Wat heeft dat te betekenen?!

DE JONGE SOFIE:
Peter vroeg ons of wij voor zijn poppen wilden zorgen.

DE JONGE BERT:
Enfin, niet voor allemaal. Raspoetin wou hij niet afgeven.

DE JONGE BRAM:
Zo ineens?

DE JONGE BERT:
Hij was al lang van plan het ons te vragen, zei hij.

DE JONGE BRAM:
Maar waarom?

DE JONGE SOFIE:
Ik heb je toch verteld over die inbraak en over zijn vader die bedreigd werd aan de telefoon? Nu denkt Peter dat die man terug gekomen is. Hij is er in ieder geval zeker van dat hij achtervolgd wordt. Door de poppen te verspreiden, hoopt hij zijn achtervolger op een dwaalspoor te brengen.

DE JONGE BERT:
Ik vraag me toch af wie zulke lelijke dingen zou willen stelen.

DE JONGE BRAM:
Op één of andere manier moeten ze toch waardevol zijn. Waarom werd Peters vader anders bedreigd?

DE JONGE SOFIE:
En vergeet niet dat Boris om die poppen vermoord is.

DE JONGE BERT:
Welke neem jij, Bram?

DE JONGE SOFIE:
Ik hou Nishka.

DE JONGE BERT:
De liefste pop. Dat heeft ze weer mooi geregeld!

DE JONGE BRAM:
Geef mij Yoeri maar. Dat lijkt mij een verstandige kerel. Past perfect bij mij.
LACHT EN NEEMT DE POP, MAAR DE JONGE BERT LAAT NIET LOS

DE JONGE BERT:
En als ik Yoeri nu eens wil houden.

DE JONGE BRAM:
Ik vind dat Xander beter bij jou past.

DE JONGE BERT:
O ja? En waarom dan wel?

DE JONGE BRAM:
Als je vet ooit in spieren verandert, zul je er net zo uitzien als Xander.

DE JONGE BERT:
Bedankt!

DE JONGE BRAM:
Komaan, Bert, doe niet zo kinderachtig en laat los.
TREKT AAN EEN ARM VAN YOERI.

DE JONGE SOFIE:
SCHIET IN EEN LACH.
Moet je zien! Twee jongens die vechten om een pop.

DE JONGE BERT:
Nee! Dit keer geef ik niet toe!

DE JONGE BRAM:
Laat toch los!

PLOTS SCHIET ER EEN (HOUTEN) ARM LOS. BERT EN BRAM VALLEN ACHTERUIT. DE POP VALT OOK. SOFIE SLAAKT EEN KREET. BRAM KIJKT VERBAASD NAAR DE ARM IN ZIJN HAND.

DE JONGE SOFIE:
Slim hé! Wat gaat Peter hiervan zeggen, denken jullie?

DE JONGE BRAM:
Die arm kan toch zo maar niet afbreken. Zo hard trok ik niet.

DE JONGE BERT:
VERBAASD:
Hei!

DE JONGE SOFIE:
Wat?

DE JONGE BERT:
Kijk eens. Op de plaats waar de arm is afgebroken, is het hout mooi glad.

DE JONGE SOFIE:
Ja, en dan?

DE JONGE BERT:
Dan kan het nooit afgebroken zijn. Voel eens hoe plakkerig.

DE JONGE BRAM:
Lijm. Ik denk dat je gelijk hebt, Bert. Die arm is er al eerder afgezaagd geweest en nadien weer opgeplakt.

DE JONGE SOFIE:
Maar waarom?

DE JONGE BRAM:
Om iets in te verbergen, misschien.
KIJKT IN DE HOLLE HOUTEN ARM VAN DE POP.

DE JONGE BERT KOMT OOK KIJKEN. HOUDT DE ARM ONDERSTE-BOVEN. ER ROLT IETS UIT. HET VOLGENDE OGENBLIK LIGGEN ZE ALLE DRIE PLAT OP HUN BUIK EN ZOEKEN DE VLOER AF.

DE JONGE SOFIE:
Ik heb het!

ALLE DRIE GAAN ZE ROND SOFIE ZITTEN, DIE IETS IN DE PALM VAN HAAR HAND HEEFT LIGGEN.

DE JONGE BERT:
Wat is dat? Een stukje geslepen glas?

DE JONGE BRAM:
Geslepen glas? Komaan! Wie verstopt er geslepen glas in de arm van een pop?

DE JONGE BERT:
Wat is het dan wel, meneer de wijsneus?

DE JONGE BRAM:
Een diamant! En volgens mij is die een fortuin waard.
DE JONGE BERT:
Miljaar!

DE JONGE SOFIE:
Zou in de andere poppen...

DE JONGE BRAM
SPRINGT OVEREIND.
We zullen het meteen weten.
GRIJPT XANDER VAST.

DE JONGE SOFIE:
Je bent toch niet van plan...

DE JONGE BRAM:
Waarom niet?

DE JONGE SOFIE:
Als we ons vergissen, zijn Peters poppen naar de vaantjes.

DE JONGE BRAM:
Dan maken we onze spaarpot leeg om ze te laten herstellen.

DE JONGE BERT:
Spreek voor je zelf, hé!

DE JONGE BRAM BREEKT OOK VAN XANDER EEN ARM AF EN VINDT IN DE HOLLE ARM EEN TWEEDE DIAMANT.
Alsjeblieft!

DE JONGE SOFIE:
Dus Nishka...

DE JONGE BRAM:
Zeker weten!
SLAAT HAAR EEN ARM AF. VINDT WEER EEN DIAMANT.

DE JONGE BERT:
VOL ONGELOOF JUICHT HIJ:
We zijn rijk! Rijk!

DE JONGE SOFIE:
Ben je gek? We moeten hiermee naar de politie.

DE JONGE BRAM:
Wereldramp!

DE JONGE BERT:
Dat zou inderdaad een wereldramp zijn.

DE JONGE BRAM:
Nee nee, ik bedoel... Het ontbrekende woord is 'wereldramp'.

DE JONGE BERT:
TOT SOFIE:
Waar heeft hij het over?

DE JONGE BRAM:
Ja, Xander, Nishka en Raspoetin
en Yoeri zijn als Aladdin
hun grootste macht zit binnenin.
Maar ach, hun aardse wonderlamp
die voert vaak naar een... wereldramp!

DE JONGE SOFIE:
Hoe kom je daarbij?

DE JONGE BRAM:
Door die diamanten. Elk woord krijgt nu zijn betekenis. Met de macht die binnenin de poppen zit, heeft Boris niet geheimzinnige, magische krachten bedoeld, maar wel de macht van het geld. Waarom heeft hij het anders uitdrukkelijk over een ààrdste wonderlamp. Geld wordt toch ook het slijk van de aarde genoemd!

DE JONGE BERT:
Wat heb ik jullie gezegd?! Heel die reïncar-dinges is onzin.

DE JONGE SOFIE:
Toch begrijp ik het nog niet helemaal. Aladdin bijvoorbeeld...

DE JONGE BRAM:
Geld is de moderne Aladdin: een wondergeest die vele wensen waar kan maken. Dat is gewoon briljant.

DE JONGE BERT:
Nee nee, diamant. Als je 't mij vraag is het gewoon diamant in plaats van gewoon briljant!

DE JONGE SOFIE:
NEGEERT BERTS GRAPJE.
En die wereldramp?

DE JONGE BRAM:
Geld brengt vaak geen geluk, maar precies het tegenovergestelde: nijd, afgunst, ellende, ruzies, oorlogen èn... wereldrampen! In de loop van de eeuwen zijn er ontelbare doden gevallen omwille van het geld.

DE JONGE BERT:
Ik vraag me toch af waar die diamanten vandaan komen. Boris was een matroos. Zo rijk kan hij toch nooit geweest zijn?

DE JONGE BRAM:
Misschien zijn de diamanten van Raspoetin.

DE JONGE BERT:
VERTWIJFELD:
Je gaat toch niet opnieuw beginnen, hé!?

DE JONGE BRAM:
Het zou toch kunnen dat Raspoetin ze kreeg als beloning voor de genezing van Prins Alexei. Misschien werd hij daarom aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog neergestoken door een vrouw....

DE JONGE BERT:
Haal een dwangbuis! Die kerel is helemaal crazy!

DE JONGE BRAM:
Waarom? Het klopt als een bus!

DE JONGE BERT:
Als een lekkende bus, ja!

DE JONGE BRAM:
Raspoetin is vermoord omwille van diamanten. Boris gaat op zoek naar de edelstenen en verstopt ze in de poppen. In de hoop dat ze niet weer tot moord en doodslag zullen leiden. IJdele hoop, zo blijkt, want hij kan zijn bericht aan Peters vader zelfs niet beëindigen.

DE JONGE SOFIE:
En daarna wordt Peters vader het slachtoffer, omdat hij achtervolgd wordt door een man die weet wat er in de poppen zit.

DE JONGE BRAM:
Zo is het.

DE JONGE SOFIE:
Maar... Dan is het nu Peters beurt! We moeten hem waarschuwen!

LICHT FADE OUT IN KAMER BRAM. FADE IN IN KELDER.
GELUID: DONDER EN BLIKSEM NEEMT TOE. HET ONWEER NADERT.

PETER LIGT IN FOETUSHOUDING OP DE GROND. ALSOF HIJ SLAAPT.

RASPOETIN:
Droom nu maar, Peter. Droom nu maar dat het koud is en vochtig en dat het schijnsel van een kaars grillige schaduwen tekent op de muren. Droom nu maar van mij, dat je mij in veiligheid wil brengen. Droom nu maar van de vlekken op je gezicht. Van het vel op je voorhoofd en wangen. Het is dunner, doorschijnend bijna.

PETER:
KOMT OVEREIND.
L... laat me m... met rust, Raspoetin! Ik w... wil niet w... worden zoals jij. Ik w... wil niet. Wil n...niet!

VLADIMIR 5EVENTUEEL EEN DUBBELROL VOOR DE OUDE BRAM)
HEEFT LANGE JAS AAN. KOMT PLOTS UIT EEN SCHADUWHOEK OF VAN ACHTER DE COULISSEN TEVOORSCHIJN. APPLAUDISEERT LANGZAAM. SPREEKT MET EEN RUSSISCH ACCENT.

VLADIMIR
Bravo, Pjotr! Je bent bijna zo goed als je vader.

PETER:
SCHRIKT. DEINST ACHTERUIT.
D... De schaduw!

VLADIMIR:
MET GEAMUSEERDE GLIMLACH:
Nee, Vladimir is de naam.
MAAKT EEN LICHTE BUIGING.

PETER:
W... Wie b... ben je? W... Wat wil je v... van m... me?

VLADIMIR:
Ik kom uit Rusland. Vijfentwintig jaar geleden pleegde ik samen met Boris een diefstal. Ken je Boris, Pjotr? Hij was een goede vriend van je vader. Onze buit bestond uit vier diamanten. Het was de bedoeling die buit te verdelen. Ik was toen nog jong, zo ongeveer twintig jaar. Veel jonger dus dan Boris, die een geslepen vos was. Hij ging er met de vier diamanten vandoor. Vluchtte naar het buitenland. Monsterde als matroos aan op een schip waar hij je vader leerde kennen.

PETER SCHOOF TIJDENS DE MONOLOOG VAN VLADIMIR WEG. PROBEERT NU WEG TE KOMEN.

VLADIMIR:
GRIJPT HEM VAST
Niet zo vlug! Ik heb je nog heel wat te vertellen.

PETER:
L... Laat m... me los! Laat m... me los, z... zeg ik je!

VLADIMIR GOOIT PETER OP DE GROND. RASPOETIN GOOIT HET PENTAGRAM DAT ROND ZIJN HALS HANGT OP DE GROND. STAAT DAN METEEN OPNIEUW LEVENLOOS.

RASPOETIN:
Als er een ster valt, mag je een wens doen, mag je een wens doen als je 't ziet!

VLADIMIR:
KIJKT NAAR DE ROERLOZE POP. LACHT:
Haha. Knappe goocheltruk, dat moet ik toegeven. Maar daar loop ik niet in kereltje.

PETER:
G... ga weg!

VLADIMIR:
Niet zonder de poppen, dit keer. Niet zonder de poppen.

PETER:
Ik heb z... ze n... niet meer. Alleen R... Raspoetin nog! .

VLADIMIR:
Vijfentwintig jaar geleden was ik misschien een naïef broekje, Pjotr, maar dat is veranderd. Mij houd je niet voor de gek! Ik wil àlle poppen!

PETER:
D... De andere z... zijn g... gestolen, ik z... zweer het!

VLADIMIR:
In Marseille probeerde Boris me ook om de tuin te leiden. Ik moèst hem wel doden. Maar de diamanten vond ik nergens. Toen bedacht ik dat Boris de edelstenen aan iemand in bewaring had gegeven. Alleen jouw vader kwam in aanmerking. Dus trok ik naar België. Hier probeerde ik je vader op te sporen, maar het werd zoeken naar een speld in een hooiberg!
Gelukkig vond ik in dit land een andere schat: mijn vrouw.

PETER:
H... hoe heb je m... mijn v... vader dan toch nog g... gevonden?

VLADIMIR:
Ik trouwde en kreeg kinderen en was de hele zaak bijna vergeten. Maar op een dag zag ik een affiche, Pjotr. Een affiche met de foto van jouw vader. Er stonden ook vier poppen op afgebeeld. Dezelfde poppen die ik gezien had in het huurkamertje van Boris. En plots vielen de puzzelstukjes op hun plaats. Ik kon me wel voor het hoofd slaan, omdat ik toen, in Marseille, zo stom was geweest om het niet te zien! Natuurlijk had Boris de vier diamanten verstopt in die poppen, dat kon niet anders!

PETER:
M... mijn vader wist n... niets van d... die diamanten!

VLADIMIR:
O nee? Waarom wou hij de poppen dan niet verkopen?

PETER:
Omdat z... ze v... van z... zijn beste v...vriend waren! De enige v... vriend die hij ooit had!

VLADIMIR:
Misschien... Hoe dan ook, er zat niets anders op dan de poppen te stelen. Maar ook dat mislukte.
WRANG:
Ik ben nooit een goede dief geweest.

PETER:
M... maar je b... bent wel een m... moordenaar!

VLADIMIR:
Ik heb je vader niet vermoord.

PETER:
O n... nee? Wie d... dan wel?

VLADIMIR:
Ik ontmoette je vader in zijn stamcafé. Ik voerde hem stomdronken en lokte hem mee naar een verlaten fabriek aan de oever van het kanaal. Daar viel je vader met zijn dronken kop in slaap. Ik bond zijn handen vast. Dat beperkte zijn beweginsvrijheid. Want dit keer moest en zou ik weten waar de diamanten gebleven waren! Maar weer maakte ik een onvergeeflijke fout: ik viel zelf in slaap.Toen ik wakker werd was je vader verdwenen. Hoe ik ook zocht, ik vond hem niet.
In de krant las ik later dat je vader in het water gevonden was. Toen begreep ik wat er gebeurd moest zijn. Stomdronken moet hij in het kanaal gesukkeld zijn.

PETER:
J... jij hebt m... mijn vader wèl v... vermoord! Je hebt hem in het w... water g... geduwd.

VLADIMIR:
Nee, Pjotr! Ik was niet eens in de buurt toen hij uitgleed en in het water belandde.

PETER:
Je l... liegt. Jij hebt z... zijn handen v... vastgebonden. D... daardoor kon hij z... zich n... niet redden.

VLADIMIR:
Dat is dan ook het enige!

PETER:
En n... nu w... wil je mij...

HET ONWEER WORDT STEEDS HEVIGER.

VLADIMIR:
Ik wil alleen de poppen. De poppen met de diamanten. Daar heb ik recht op. Geef ze mij en er zal jou niets overkomen, Pjotr.

RASPOETIN:
Hoor! Hoor het binnenstromende water! De muren zullen scheuren onder de druk van het water.

VLADIMIR:
Een knap staaltje buiksprekerstalent, dat moet ik toegeven, Pjotr.

PETER:
M... Maar ik s... spreek niet. Het is R... Raspoetin!

RASPOETIN:
De muren scheuren en alles wordt troebel.

VLADIMIR:
Pjotr, Pjotr toch! Straks ga je je eigen voorspellingen nog geloven!

RASPOETIN
Je longen zijn luchtbellen, die langzaam kapot worden geknepen!

VLADIMIR:
KIJKT PLOTS NAAR DE VLOER. SCHRIKT:
Dat water! Waar komt dat water vandaan?

PETER:
MAAKT VAN DE ONOPLETTENDHEID GEBRUIK EN RENT WEG ACHTER DE COULISSEN. SLUIT EEN EVENTUELE DEUR ZODAT HET DUIDELIJK IS DAT VLADIMIR NIET WEG ZAL KUNNEN.

RASPOETIN:
Het wordt ijl in je hoofd. Een gasbel borrelt op. Stijgt en daalt. Stijgt en daalt. Stijgt en daalt. De derde keer zal de laatste keer zijn.
ER KLINKT EEN WAANZINNIGE LACH OP.

VLADIMIR:
Pjotr? Hoe kan dat? Jij bent weg? Wie lacht er dan?

HET GELACH NEEMT NOG IN HEVIGHEID TOE. VLADIMIR DRAAIT ZICH IN PANIEK NAAR RASPOETIN TOE.

VLADIMIR
ZIET NU HOE RASPOETIN DREIGEND OP HEM KOMT TOEGESTAPT. Nee! Nee! Dit kan niet. Ik droom. Ik moèt dromen. RENT NAAR DE PLAATS WAAR PETER VERDWENEN IS, MAAR LIJKT NIET MEER WEG TE KUNNEN. DE AL DAN NIET DENKBEELDIGE DEUR BLIJFT GESLOTEN. Open die deur, Pjotr!

RASPOETIN
Als er ster valt, mag je een wens doen, mag je een wens doen, als je het ziet!
BEGINT OPNIEUW TE LACHEN.

VLADIMIR:
IN GROTE PANIEK;
Genoeg gespeeld, Pjotr! Laat me hieruit! Verdomme, het water... Ik hààt water. Ik...

RASPOETIN:
Ja, droom nu maar dat je bijna verdronken bent.
Droom nu maar dat je grijpt naar een koude hand.

VLADIMIR:
IN PANIEK:
Nee nee! Stop!

RASPOETIN:
Droom nu maar dat je uit het water wordt gehesen door een baardige pop, die als een stuk wrakhout ronddobbert op het water.

VLADIMIR:
Pjotr! Je mag de diamanten houden. Je mag ze allemaal houden als je me hier uithaalt.

RASPOETIN:
WAANZINNIGE LACH. DRIJFT VLADIMIR VERDER IN HET NAUW.
Droom nu maar dat het geen pop is, maar het levenloze lichaam van een baardige man, die je met groene ogen aanstaart en aanstaart en aanstaart en aanstaart...
Droom nu maar van mij!
Droom nu maar!!
DONDER. VLADIMIR KRIMPT BANG SAMEN. HIJ SLAAT ZIJN HANDEN IN EEN BESCHERMEND GEBAAR OM ZIJN HOOFD. HET LICHT GAAT LANGZAAM FADE OUT. ER VOLGT EEN BLACKOUT, TIJDENS DEWELKE DE OUDE BERT, DE OUDE SOFIE EN DE OUDE BRAM, DIE EVENTUEEL DAARNET NOG VLADIMIR SPEELDE, OPNIEUW PLAATSNEMEN IN HET HAMBURGERRESTAURANT.
ZE VERTELLEN MIJMEREND HUN HERINNERINGEN AAN ELKAAR.

DE OUDE BRAM:
Wat er precies in de kelder gebeurd is, zullen we wel nooit te weten komen. Peter vertelde ons een warrig verhaal over een zeker Vladimir die hem bedreigde. Over opstijgend water. Hij vertelde hoe die Rus in paniek geraakte, weg wilde komen, uitgleed en met zijn hoofd tegen de stenen trap aanviel.

DE OUDE SOFIE:
Peter was daarop zelf in paniek geraakt. Hij had zich uit de voeten gemaakt en had de kelderdeur op slot gedraaid.

DE OUDE BERT:
Toen ik die uitleg hoorde, belde ik meteen een ziekenwagen en de politie.

DE OUDE BRAM:
Daarna trokken we met drieën naar Peter thuis en forceerden daar de kelderdeur. Er stond behoorlijk wat water in de kelder door dat verschrikkelijke onweer. Vladimir lag inderdaad knock out op de keldertrap. .

DE OUDE BERT:
Die Rus had veel geluk! Hij had even goed in het water kunnen vallen. Dan was hij misschien verdronken!

DE OUDE BRAM:
Misschien.

DE OUDE BERT
Samen hebben we Vladimir toen naar boven gesleept.

DE OUDE BRAM:
Kort daarop arriveerde de ziekenwagen al en werd de Rus naar het ziekenhuis gevoerd.

DE OUDE SOFIE:
Daar stelde men een aantal vreemde verwondingen vast...

DE OUDE BRAM:
Verwondingen die onmogelijk door een val alleen konden veroorzaakt zijn...

DE OUDE SOFIE:
Zijn kaaksbeen was gebroken, zijn neus verbrijzeld en hij had een schedelbreuk.

DE OUDE BRAM:
Dat kon toch niet alleen maar door die val komen...

DE OUDE BERT:
De politie vermoedde dat Peter die verwondingen veroorzaakt had. In een gevecht of zo...

BERT KIJKT BRAM EN SOFIE BIJ HUN VOLGENDE OPMERKINGEN STOMVERBAASD AAN.

DE OUDE SOFIE
Maar dat sloeg natuurlijk nergens op!

DE OUDE BRAM:
Daar was Peter niet sterk genoeg voor!

DE OUDE SOFIE:
Het leek wel alsof er bovennatuurlijke krachten aan het werk geweest waren!

DE OUDE BERT:
Allez, daar gaan we weer! Nog maar eens uitleggen: Peter was een goede buiskpreker, maar daar eindigt alle geheimzinnigheid! In heel die affaire is er eigenlijk maar één ding dat ik niet begrijp. Toen ik Vladimir uit de kelder sleepte, hing Raspoetin daar nog en toen ik later terug in de kelder kwam was hij verdwenen. Dàt snap ik niet!

BRAM EN SOFIE BEKIJKEN ELKAAR MEDEPLICHTIG.

DE OUDE BRAM
Ja jong, de wegen van Raspoetin zijn ondoorgrondelijk...

DE OUDE BERT:
Enfin, die verdwenen pop is eigenlijk nog het minste! Dat jij die diamanten verloren hebt, dat is veel erger!

DE OUDE BRAM:
Ik euh... Ik kon er niet aan doen!

DE OUDE BERT:
Een gat in zijn broekzak! Wie heeft er nu een gat in zijn broekzak!?

DE OUDE SOFIE:
Ach, het belangrijkste is dat Peter vanaf dat ogenblik totaal begon te veranderen. Zo koel als hij daarvoor was, zo joviaal en vlot werd hij nu. Hij leek wel een andere jongen geworden. En dat alleen omdat hij zich veilig voelde. Omdat hij wist dat hij niet meer geschaduwd werd en omdat Vladimir ondertussen veilig zat opgeborgen!

DE OUDE BERT:
Maar Peter bleef wel stotteren he... Als een mimimimimimi... mitrailleur! Daar kon zelfs jullie magische uitleg niks aan veranderen!
HIJ VERWACHT DAT BRAM EN SOFIE ZULLEN LACHEN, WAT NIET GEBEURT.
We kunnen er beter maar eens om lachen! Hoewel... het doet nog altijd pijn hoor, als ik aan die verloren diamanten denk... We hebben de hele weg naar Peters huis nog afgezocht. In de kelder. Overal. Maar ze waren nergens meer te vinden.

DE OUDE BRAM:
Spijtig hé!

HIJ KNIPOOGT MYSTERIEUS EN MEDEPLICHTIG NAAR DE OUDE SOFIE.

DE OUDE SOFIE:
BEANTWOORDT ZIJN KNIPOOG. GLIMLACHT GEHEIMZINNIG.
Héél spijtig...

LICHT FADE OUT IN HAMBURGERRESTAURANT. FADE IN OP KAMER VAN BRAM, WAAR DE JONGE SOFIE EN DE JONGE BRAM AANWEZIG ZIJN.

DE JONGE SOFIE:
Ik weet toch niet of het een goed idee was om die diamanten aan Peter te geven.

DE JONGE BRAM:
Waarom niet? Zijn vader werd om die diamanten vermoord! Hij had er recht op.

DE JONGE SOFIE:
Maar wat hij ermee gedaan heeft! Als Bert ooit te weten komt dat hij ze samen met de pop in het water gezwierd heeft, vermoordt hij ons!

DE JONGE BRAM:
Maar ach, hun aardse wonderlamp
die voert vaak naar een wereldramp...
Als je aan die regels denkt, Sofie, dan weet je meteen dat Peter voor de juiste oplossing heeft gekozen. Je mag jezelf nooit verkopen, zei hij, toen hij de diamanten in het kanaal gooide, niet voor geld en niet voor macht. Ik denk dat hij gelijk had.

DE JONGE SOFIE:
Als ik eraan denk wat we allemaal hadden kunnen kopen! Kleren, CD-spelers, make-up, een eigen TV...

DE JONGE BRAM:
Je bent toch al iets verstandiger dan Bert. Die kocht er ongetwijfeld tonnen cheeseburgers voor!!

DE JONGE SOFIE:
Nee, hij kocht de hele hamburgertent!

SOFIE EN BRAM KIJKEN ELKAAR AAN EN SCHIETEN IN EEN LACH.

DE JONGE BRAM:
KIJKT HAAR WAT VERLIEFD AAN
Ach, je ziet hé Sofie. Zo belangrijk zijn die diamanten ook niet! Het voornaamste is dat wij hier samen zijn en dat we samen kunnen lachen... Grijpt haar hand.

DE JONGE SOFIE:
ONTWIJKT HET GESPREKSONDERWERP. TREKT HAAR HAND WEER LOS.
Maar dat Peter zo gemakkelijk afstand zou kunnen doen van Raspoetin; dat hij de pop zèlf in het water zou gooien, dat had ik niet verwacht. Ik hoop nu maar dat Raspoetin voor eeuwig en één dag op de bodem van het kanaal blijft liggen en dat dit hoofdstuk definitief wordt afgesloten.

DE JONGE BRAM:
Ik hoop het ook Bram... Ik hoop het ook!

LICHT FADE OUT OP KAMER VAN BRAM, FADE IN OP HET HAMBURGERRESTAURANT WAAR DE OUDE SOFIE, DE OUDE BRAM EN DE OUDE BERT AAN HUN TAFELTJE ZITTEN.

DE OUDE BERT
Maar het hoofdstuk werd wèl afgesloten. Wat mij betreft toch. Ik heb nooit nog één ding over die stomme pop vernomen. Jullie soms wel?

DE OUDE SOFIE
Neen, gelukkig niet.

DE OUDE BRAM:
Ik ook niet!

DE OUDE BERT
En daarmee is het bewijs dan nog maar eens geleverd dat er nooit iets magisch aan de hand is geweest.
VEEGT ZIJN MOND AF. KIJKT NAAR ZIJN HORLOGE.
En nu moet ik opstappen. Mijn kleinzoon komt vanmiddag op bezoek. Je zou hem moeten zien. Zo'n klein, rond bolletje...

DE OUDE BRAM:
GRAPPEND
Helemaal zijn grootvader dus.

DE OUDE BERT:
SPEELT ALSOF HIJ KWAAD IS. WERPT BRAM DE KRANT TOE. DE ONDERZIJDE - EEN ZIJDE DIE BRAM NOG NIET GELEZEN HAD - KOMT NU BOVENAAN TE LIGGEN.
Héhéhé! Me niet uitlachen hé! Lees liever uw gazetje maar, meneer 'de schetenwapper!', dan blijf je tenminste op de hoogte van het wereldgebeuren.
KEERT ZICH TOT SOFIE OM AFSCHEID TE NEMEN.
Sofie, ik vond het in elk geval heel tof om je nog eens ontmoet te hebben. Ondanks onze meningsverschillen...
HIJ DRUKT HAAR DICHT TEGEN ZICH AAN VOOR EEN WARME KNUFFEL.

TERWIJL DE OUDE BERT SPRAK, IS DE OUDE BRAM ONWILLEKEURIG IN DE KRANT BEGINNEN KIJKEN. ZIJN AANDACHT WORDT DUIDELIJK DOOR IETS GETROFFEN. HIJ ROEPT VERRAST EN OVER ZIJN TOEREN UIT.

DE OUDE BRAM:
Hier! Kijk hier!

DE OUDE BERT:
STOPT MET SOFIE TE KNUFFELEN. KIJKT OVER BRAMS SCHOUDER IN DE KRANT. LEEST:
"Elfstedentocht misschien voor morgen!" En?

DE OUDE BRAM:
Kijk eens goed naar de foto.

DE OUDE SOFIE:
KOMT OOK KIJKEN.
Een dichtgevroren rivier. Schaatsers.

DE OUDE BRAM:
En die jongen tussen de schaatsers. Wat heeft hij in zijn handen?

DE OUDE SOFIE:
Kan ik niet zo goed zien.

DE OUDE BRAM:
Maar kijk dan toch…

DE OUDE SOFIE TUURT NAAR DE FOTO.

DE OUDE BRAM:
Die jongen op de slede.

DE OUDE SOFIE:
SLAAKT EEN KREET.
O God! Maar dat is...

DE OUDE BRAM:
Raspoetin. Die jongen heeft Raspoetin in zijn handen. Volgens het artikel zat de pop vast in het ijs. De vader van de jongen heeft hem losgehakt.

DE OUDE BERT:
RUKT DE KRANT UIT BRAMS HANDEN. KIJKT OOK. VOOR HET EERST LIJKT HIJ ECHT AANGESLAGEN.
Dat... Dat... Dat kan niet!

DE OUDE BRAM:
Het kan wel Bert! Het is zo! Geloof je me nu? Kwade krachten steken vroeg of laat altijd de kop wel op!

RASPOETIN BEGINT ALS WAANZINNIG TE LACHEN.

BLACK-OUT.
EINDE.

Opvoeringsvoorwaarden NIET PLUIS OP DE BUIS

2006-06-12T14:44:00.000+02:00

OPVOERINGSVOORWAARDEN:

Dit werk mag niet worden opgevoerd zonder voorafgaande schriftelijke toelating van de rechthebbenden (verkrijgbaar via het contactformulier - klik op de titel bij dit artikel). Het werd uitgegeven bij Almo en het is gedeponeerd bij SABAM, waar de auteursrechten dienen vereffend te worden.

KORTE INHOUD:
Na meer dan twintig jaar trouwe dienst wordt Lode ontslagen. Eigenlijk vindt hij dat helemaal niet zo erg: eindelijk zal hij opnieuw van het leven kunnen genieten en gewoon de dingen doen die hij graag doet - pintje drinken, televisie kijken... Maar Lode weet ook dat hij dit niet aan zijn vrouw kan vertellen. Zij zou hem bedelven onder de klusjes die dringend moeten uitgevoerd worden. Daarom doet Lode alsof hij zwaar depressief is. Hij speelt dit met zo'n overtuiging dat zijn huisgenoten hem zonder meer geloven. Wanneer even later de televisie stuk springt, vrezen ze zelfs dat hij zijn depressie nooit meer te boven zal komen. Samen met de buren besluiten ze daarom de televisieprogramma's zelf na te spelen. De ene knotsgekke situatie volgt de andere op: het nieuws, het weerbericht, de Jerry Slinger Show, de Telepuppies, de soap... Zowat alle televisieprogramma's passeren de revue en wanneer een toevallige bezoekster even later aanbelt met de bedoeling haar geloof te verkondigen en Lode verkeerdelijk denkt dat zij 'het laatavondprogramma voor volwassenen' komt verzorgen, is het hek helemaal van de dam.

PERSONAGES
4 dames – 3 heren:

1) Lode: ongeveer 47 jaar. Interesses: teevee-kijken en pintjes drinken. Verafschuwt allerlei klusjes in huis. Speelt depressie.
2) Rita, zijn vrouw. 45 jaar. Nogal bazig type. Heeft toch ook wat medelijden met haar man en wil alles doen om hem van zijn depressie te verlossen.
3) Peter, hun zoon, student aan het RITS. 24 jaar. Heeft al een aantal keer gedubbeld, hij beschouwt zijn vader als een sponsor.
4) Sophie, Peters verloofde, een vrij vlotte griet. 22 jaar.
5) Ivo, Lodes buurman, een wielertoerist, maar dan alleen om onder de sloef van zijn vrouw uit te komen. Net als Lode heeft hij aan werken een broertje dood. Hij kan niet tegen zijn vrouw op. 6) Gerda, de vrouw van Ivo, haar leuze luidt “Bij mij zou het niet waar zijn.” Is veel baziger dan Rita. Kan zeer scherp uit de hoek komen.
7) Simonne, een vrouw die haar geloof van deur tot deur verkondigt. Begint als seut, maar ontpopt zich later tot een vamp.

DECOR
Een living met minstens drie deuren. Eén deur leidt naar boven (slaapkamer), één naar de gang en één naar de keuken.

TAAL
Het stuk werd zoveel mogelijk in spreektaal geschreven. Het kan ook in de streektaal gespeeld worden.